Tại xã Ka Đô, ngay khi mực nước sông Đa Nhim vừa rút, ông Bùi Văn Ca ở thôn Tân Lập đã tranh thủ dọn dẹp vườn rau xà lách và cải xanh bị bùn đất, bèo, rác phủ kín. Ông Ca cho biết, trận lũ đêm 19/11 vừa qua là kinh hoàng nhất mình từng chứng kiến. Toàn bộ 1,2 ha trồng hoa màu ngắn ngày của gia đình bị lũ càn quét mất trắng, trong đó có vườn xà lách đã được thương lái đặt cọc thu mua từ trước. “Giờ nước rút, tôi tranh thủ dọn vườn để làm lại từ đầu. Với tình hình này thì nhanh cũng mất một tháng để cải tạo đất, thay thế trang thiết bị rồi mới bắt đầu xuống giống cho vụ mới được”, ông Ca chia sẻ.
Cùng xã Ka Đô, gia đình ông Lê Văn Thắng thiệt hại khoảng 200 triệu đồng, chỉ tính riêng nhà lưới gần 3.500 m² bị lũ cuốn đổ, khung sắt nghiêng ngả, mái che vùi trong bùn. Chưa kể toàn bộ rau màu bên trong bị ngập úng và cuốn trôi. Hiện ông đang cố gắng tận dụng lại một phần khung cũ, thuê thợ sửa chữa, lắp lại hệ thống tưới để sớm khôi phục sản xuất.
Theo thống kê sơ bộ, riêng xã Ka Đô có hơn 500 ha hoa màu bị ngập úng hoặc cuốn trôi hoàn toàn; hơn 30 ha nhà lưới bị lũ cuốn, gần 10 ha nhà kính bị hư hỏng. Tổng thiệt hại ước tính gần 500 tỷ đồng về sản xuất nông nghiệp, nhà cửa và hạ tầng giao thông. Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nguyễn Hữu Chi cho biết: “Nhiều vườn bị mất trắng hoàn toàn cho nên người dân rất khó khăn trong việc tái sản xuất. Do đó, xã kiến nghị các ngân hàng có phương án giãn nợ, khoanh nợ cho các hộ dân bị ảnh hưởng, đồng thời có chính sách hỗ trợ người dân tiếp cận vay vốn phục vụ tái sản xuất trong thời gian tới”.
Tại xã D’Ran, mưa lũ làm thiệt hại hơn 1.320 ha hoa màu và cây trồng lâu năm, hư hỏng hàng trăm nhà dân, nhiều tuyến đường và công trình thủy lợi; tổng thiệt hại cũng hơn 500 tỷ đồng. Chính quyền địa phương cùng cán bộ, chiến sĩ Quân khu 7 đang tích cực hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trương Quang Kiên cho biết: “Chúng tôi khuyến khích người dân khu vực cao ráo xuống giống sớm để ổn định nguồn cung. Với vùng trũng tạm thời dọn vệ sinh, chờ hết mưa sẽ sản xuất các loại rau ngắn ngày để kịp vụ cuối năm và Tết Nguyên đán sắp tới. Đồng thời, địa phương đang xây dựng phương án đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh hỗ trợ thiệt hại về sản xuất rau màu, vật nuôi để nông dân sớm phục hồi sản xuất”.
Trong khi đó, tại xã Hiệp Thạnh, hàng trăm héc-ta rau, hoa bị hư hại từ đợt lũ cuối tháng 10, đầu tháng 11. Khi nước rút, người dân lập tức bắt tay vào cải tạo đất, khôi phục sản xuất. Ông Võ Tiến Huy, Giám đốc Hợp tác xã Tiến Huy cho biết, hợp tác xã đang liên kết với nông dân sản xuất nhiều loại rau trên diện tích gần 40 ha. Mưa lũ những ngày qua khiến nhiều khu vườn bị thiệt hại, làm giảm 30% sản lượng cung ứng thị trường. Hiện các thành viên đang tập trung cải tạo diện tích bị ngập úng để sớm phục hồi sản xuất.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng, những đợt mưa lũ vừa qua đã gây thiệt hại lớn đến các vùng sản xuất nông nghiệp của tỉnh, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sinh trưởng, phát triển và năng suất cây trồng. Thống kê bước đầu, từ ngày 17/11 đến 2/12, toàn tỉnh có hơn 4.570 ha cây trồng bị ảnh hưởng và thiệt hại, trong đó có 4.439 ha rau màu và lúa, 130 ha cây lâu năm.
Một số địa phương bị thiệt hại nặng như xã D’Ran, Ka Đô; xã Quảng Lập thiệt hại hơn 205 ha, xã Đơn Dương 100 ha, xã Đức Trọng 180 ha, xã Quảng Phú hơn 300 ha. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng Nguyễn Hà Lộc cho biết, thời gian qua, các cơ quan chuyên môn triển khai nhiều giải pháp quyết liệt và đồng bộ như xử lý môi trường, khử trùng chuồng trại, kiểm soát dịch bệnh; đồng thời hướng dẫn người dân phục hồi đất, khơi thông kênh mương để chuẩn bị sản xuất vụ mới. Đến nay, các địa phương trong tỉnh đã cơ bản khắc phục, xử lý khoảng 4.215 ha trong tổng số 4.570 ha cây trồng bị ảnh hưởng, hư hỏng.
Để khắc phục và hạn chế thiệt hại, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lâm Đồng đề nghị các địa phương tiếp tục hướng dẫn người dân thực hiện các giải pháp phục hồi sản xuất theo khuyến cáo của ngành. Đối với diện tích rau màu bị ngập úng, cần kiểm tra vườn, tận dụng thu hoạch những diện tích còn khả năng thu hoạch. Đồng thời, tiến hành tiêu hủy cây trồng hư hỏng, khơi thông rãnh thoát nước, cày xới và phơi đất kết hợp bón vôi, sử dụng chế phẩm sinh học phù hợp để cải thiện môi trường đất. Sau đó, chuẩn bị đất để gieo trồng lại các loại rau ngắn ngày nhằm bù đắp sản lượng, đáp ứng nhu cầu thị trường.
Đối với những diện tích rau màu còn khả năng phục hồi, cần khẩn trương khơi thông dòng chảy, rút nước khỏi vườn; sử dụng các chế phẩm sinh học để phòng bệnh thối rễ, héo xanh; dựng lại cây đổ ngã, bón nhẹ lân super và bổ sung phân bón lá, vi lượng nhằm kích thích ra rễ mới, giúp cây phục hồi nhanh sau ngập úng. Các địa phương cũng cần tăng cường theo dõi, chủ động phòng trừ các đối tượng gây hại có nguy cơ phát sinh sau úng.
Với sự chung tay của cả hệ thống chính trị, lực lượng vũ trang, các cơ quan, đoàn thể và tinh thần vượt khó của người dân, sản xuất nông nghiệp tại Lâm Đồng đang từng ngày hồi phục sau trận mưa lũ lịch sử.
