Khoảng 1/4 thanh thiếu niên có thể nhiễm não mô cầu xâm lấn không có triệu chứng

Mới đây, nhân dịp Ngày Viêm màng não thế giới (tháng 10 hằng năm), Hội Y học dự phòng Việt Nam đã tổ chức hội thảo khoa học về bệnh não mô cầu xâm lấn, nhằm cập nhật tình hình dịch tễ và thúc đẩy chiến lược dự phòng chủ động bệnh não mô cầu với sự đồng hành của Tập đoàn GSK Việt Nam.

Tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu xâm lấn cho trẻ em.
Tiêm vaccine phòng bệnh viêm não mô cầu xâm lấn cho trẻ em.

Thông điệp của năm nay là Hành động ngay bây giờ (Now is the Time for Action) nhằm tiếp tục kêu gọi sự đoàn kết trong cuộc đua đánh bại bệnh viêm màng não; trong đó, có viêm màng não do não mô cầu, nhấn mạnh sự cần thiết hợp tác toàn cầu để phấn đấu loại bỏ căn bệnh này vào năm 2030.

Trước nguy cơ gia tăng các ca bệnh não mô cầu xâm lấn tại Việt Nam (Invasive meningococcal disease – IMD), đặc biệt ở nhóm thanh thiếu niên, đối tượng có tỷ lệ mang vi khuẩn cao nhưng không có triệu chứng rõ nét, Hội Y học Dự phòng Việt Nam đã đưa ra thông tin hướng dẫn về chủng ngừa dành cho hai nhóm đối tượng có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu xâm lấn cao gồm trẻ nhỏ dưới 5 tuổi và đối tượng thanh thiếu niên.

benh-nao-mo-cau-xam-lan-toi-uu-hoa-du-phong-can-benh-gay-tu-vong-24h11754638433-4084.png
Minh họa bệnh não mô cầu xâm lấn.

Bác sĩ Phạm Thị Mỹ Liên, Chủ tịch Tập đoàn GSK Việt Nam chia sẻ: “Chúng tôi luôn tin tưởng dự phòng sẽ giúp chúng ta đi trước bệnh tật, vì vậy, Tập đoàn GSK không ngừng nỗ lực mở rộng độ bao phủ và tăng cường khả năng tiếp cận chủng ngừa. Mỗi bước tiến của khoa học chính là nền tảng để hành động hôm nay nhằm bảo vệ cho một ngày mai khỏe mạnh hơn”.

Theo các chuyên gia y tế, bệnh não mô cầu xâm lấn tuy không phổ biến nhưng rất nghiêm trọng, có tỷ lệ tử vong lên đến khoảng 50% nếu không điều trị kịp thời, thậm chí người bệnh có thể tử vong chỉ trong vòng 24 giờ sau khởi bệnh. Ngay cả khi được điều trị kịp thời, vẫn có khoảng 20% số người sống sót sau khi mắc IMD phải đối mặt với những di chứng nghiêm trọng lâu dài, có thể tàn tật vĩnh viễn.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Quang Thái, Phó Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm (Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương) cho biết: “Bệnh do não mô cầu xâm lấn vẫn còn là gánh nặng của y tế cộng đồng toàn cầu. Những trường hợp sống sót thường để lại những di chứng suốt đời, làm ảnh hưởng chất lượng cuộc sống của người bệnh và cả những người có nhiệm vụ chăm sóc họ trong gia đình.

Dựa trên số liệu từ phần mềm giám sát bệnh truyền nhiễm theo Thông tư 54/2015/TT-BYT, từ tháng 7/2016 đến tháng 9/2025, bệnh não mô cầu đang có sự gia tăng đáng kể. Tính từ đầu năm đến ngày 15/9/2025, cả nước đã ghi nhận 38 ca nhiễm vi khuẩn não mô cầu, trong đó các tỉnh phía bắc ghi nhận tăng 45% và khu vực phía nam ghi nhận tăng 83% so với cả năm 2024”.

ndo_br_ts-pham-quang-thai-7076.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Quang Thái, Phó Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm (Viện Vệ sinh Dịch tễ Trung ương) phát biểu.

Không chỉ ở Việt Nam, trên phạm vi toàn thế giới, việc gia tăng những trường hợp mắc IMD, đặc biệt là ở độ tuổi thanh thiếu niên cũng đang gióng lên hồi chuông đáng báo động.

Kate, một thiếu nữ 16 tuổi khỏe mạnh người Canada, suýt mất mạng khi mắc bệnh não mô cầu xâm lấn trong lúc làm cố vấn trại hè tại Nova Scotia, Canada.

Kate sống sót nhờ được điều trị kịp thời, nhưng phải nằm viện trong một tháng, buộc phải đi học đi lại từ đầu và dành nhiều tháng ở nhà để phục hồi sức khỏe và phẫu thuật cắt bỏ một phần chi dưới do di chứng.

Tại hội thảo, Phó Giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Cao Hữu Nghĩa, Trưởng Bộ môn Khoa học y sinh (Viện Pasteur Thành phố Hồ Chí Minh) cũng chia sẻ: Trẻ em dưới 5 tuổi, đặc biệt là dưới 6 tháng và lứa tuổi thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi là hai nhóm có nguy cơ mắc bệnh não mô cầu xâm lấn cao nhất.

Trong đó, thanh thiếu niên có nguy cơ mắc bệnh với tỷ lệ mang trùng từ 25% đến 32%. Đây là nhóm có nguy cơ kép “mang vi khuẩn, lây truyền và nhiễm bệnh” và hậu quả tiềm ẩn là số ca mắc và lây truyền sang các nhóm tuổi khác nên nhóm này cần được ưu tiên phòng bệnh.

ndo_br_tran-dac-phu-5673.jpg
Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đắc Phu, Phó Chủ tịch Hội Y học Dự phòng Việt Nam phát biểu ý kiến.

Ở Việt Nam, bệnh não mô cầu xâm lấn lưu hành và được ghi nhận tại nhiều địa phương, thường gặp vào mùa đông-xuân, đặc biệt ở các khu vực tập trung đông người như trường học, ký túc xá, nhà trẻ, doanh trại quân đội, từ những người thường xuyên hút thuốc lá hay thường đến các vũ trường,...

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Trần Đắc Phu, Phó Chủ tịch Hội Y học dự phòng Việt Nam, để phòng ngừa bệnh do não mô cầu toàn diện, cần chủng ngừa đầy đủ các nhóm huyết thanh thường gây bệnh não mô cầu. Theo một số nghiên cứu, hơn 90% số ca mắc não mô cầu xâm lấn ở Việt Nam do nhóm huyết thanh B (MenB) gây ra. Phó Giáo sư, tiến sĩ, bác sĩ Trần Đắc Phu cũng khuyến cáo dự phòng chủ động não mô cầu bằng vaccine cho mọi độ tuổi, đặc biệt nhóm thanh thiếu niên là rất cần thiết.

Có thể bạn quan tâm

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Như Hải, Phó Hiệu trưởng Trường đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội) hướng dẫn sinh viên về thực hành lâm sàng răng hàm mặt.

Đổi mới đào tạo nhân lực chất lượng cao ngành y tế

Đào tạo bác sĩ nội trú cũng là một hệ đào tạo đặc thù của khối ngành sức khỏe. Trong bối cảnh cả ngành y tế cũng như giáo dục đại học đang đứng trước yêu cầu đổi mới và hội nhập quốc tế, thì việc đào tạo đội ngũ nhân lực này cũng cần phải có những thay đổi.

Bệnh nhân H. và 2 gói thuốc đông y gia truyền giả bị lừa mua.

Cẩn trọng với thuốc đông y gia truyền giả

Thời gian gần đây, nhiều vụ việc sản xuất, kinh doanh thuốc đông y giả liên tục bị cơ quan chức năng phát hiện và thu giữ. Sản phẩm được quảng cáo là thuốc đông y gia truyền có tác dụng chữa bách bệnh, kể cả ung thư, nhưng bên trong lại chứa chất cấm.

Hình ảnh bệnh nhân trước và sau điều trị.

Ung thư biểu mô tế bào đáy tái phát liên tiếp, lời cảnh báo từ bác sĩ

Ung thư biểu mô tế bào đáy (BCC) – loại ung thư da phổ biến nhất – thường có tiên lượng tốt nhưng không hề “vô hại” như nhiều người nghĩ. Trường hợp một bệnh nhân gần 60 tuổi phải phẫu thuật tới 3 lần do tái phát liên tiếp cho thấy tính chất xâm lấn âm thầm, ranh giới khó kiểm soát của bệnh, đặc biệt ở vùng mặt nguy cơ cao.

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

PlasmaMed - Dấu ấn sản phẩm Thương hiệu quốc gia từ khát vọng làm chủ công nghệ y sinh

Trong bối cảnh ngành y tế Việt Nam đứng trước yêu cầu đổi mới về công nghệ và nâng cao chất lượng điều trị, việc xuất hiện những sản phẩm “Make in Vietnam” mang hàm lượng khoa học cao không chỉ góp phần cải thiện hiệu quả chăm sóc sức khỏe mà còn khẳng định năng lực nghiên cứu, làm chủ công nghệ của doanh nghiệp trong nước.

Tiến sĩ, bác sĩ Cao Việt Tùng thực hiện thay van động mạch phổi qua da cho bé L.V với sự tư vấn của chuyên gia Hàn Quốc.

Tránh “cưa xương ức” lần hai, bé 14 tuổi được thay van tim qua da chỉ trong 2 giờ

13 năm sau ca phẫu thuật điều trị tứ chứng Fallot, van động mạch phổi dần suy giảm theo quy luật tự nhiên của cơ thể, khiến bé gái đứng trước nguy cơ phải cưa xương ức để thay van lần hai. Tuy nhiên, nhờ kỹ thuật tiên tiến thay van động mạch phổi qua da, em đã có thể tránh được cuộc đại phẫu thêm một lần nữa.

Quang cảnh hội nghị chiều 28/4 nhằm tháo gỡ khó khăn cho "phòng tuyến" y tế cơ sở trên địa bàn tỉnh Cà Mau.

Cà Mau nhận diện để gỡ khó cho tuyến y tế cơ sở

Kể từ khi chính thức thu gọn từ 164 xuống còn 64 đơn vị (sau hợp nhất tỉnh), hệ thống y tế cơ sở tại Cà Mau đối mặt với không ít khó khăn, nhất là thiếu hụt lãnh đạo, biên chế chuyên môn, cùng hạ tầng chắp vá... Đây là những điểm nghẽn được lãnh đạo Cà Mau nhận diện để sớm khơi thông.

Dự phòng chủ động RSV góp phần ổn định sức khỏe, cải thiện chất lượng sống. Ảnh: Shutterstock

Nhiễm trùng do RSV dễ tiến triển nặng ở người lớn mắc phổi tắc nghẽn mạn tính: Giải pháp nào để kiểm soát?

Theo Bộ Y tế, gần 10% dân số Việt Nam “sống chung” với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) - nguyên nhân gây tử vong đứng thứ 4 trên toàn thế giới vào năm 2021. Nguy hiểm hơn, bệnh nhân COPD có nguy cơ cao mắc bệnh do virus hợp bào hô hấp (RSV) và có thể dẫn đến các đợt cấp, nhập viện, một số biến chứng khác.