Khoa học, công nghệ và chuyển đổi số – trụ cột của mô hình tăng trưởng mới

Dự thảo các Văn kiện trình Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục khẳng định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực trung tâm của mô hình tăng trưởng mới. Đây là yếu tố quyết định nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế trong thời gian tới.

Đầu tư cho nhân lực khoa học và công nghệ là đầu tư cho phát triển bền vững.
Đầu tư cho nhân lực khoa học và công nghệ là đầu tư cho phát triển bền vững.

Trong suốt tiến trình đổi mới, Đảng ta luôn nhất quán quan điểm phát triển khoa học và công nghệ, giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực then chốt để hiện đại hóa lực lượng sản xuất, đổi mới mô hình tăng trưởng và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Các văn kiện quan trọng từ Cương lĩnh năm 2011, Hiến pháp năm 2013 đến Văn kiện Đại hội XII, XIII đều xác định rõ vai trò trung tâm của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu xây dựng chiến lược phát triển khoa học và công nghệ phù hợp với xu thế toàn cầu và thực tiễn Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong bối cảnh Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Theo đó, các lĩnh vực khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ, khoa học xã hội và nhân văn, khoa học lý luận chính trị cần được phát triển đồng bộ, tạo nền tảng tri thức và phương pháp luận toàn diện cho đất nước. Đầu tư cho nhân lực khoa học và công nghệ được xác định là đầu tư cho phát triển bền vững, trực tiếp nâng cao trí tuệ và sức mạnh dân tộc.

anh-bai-48-2.jpg
Theo dự báo, đến năm 2045, nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững dựa chủ yếu vào khoa học và công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. (Ảnh: minh họa)

Sau 40 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử. Từ một quốc gia nghèo, thiếu lương thực, đất nước đã vươn lên nhóm nước đang phát triển có thu nhập trung bình, vị thế và uy tín quốc tế ngày càng được nâng cao. Đóng góp quan trọng vào kết quả đó là vai trò trụ cột của khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy tăng trưởng và năng lực cạnh tranh.

Hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia từng bước hình thành; Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu của Việt Nam duy trì thứ hạng cao trong nhóm các nước có thu nhập trung bình thấp; hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo phát triển năng động; thị trường khoa học và công nghệ ngày càng gắn kết với khu vực và quốc tế. Tuy nhiên, dự thảo Văn kiện cũng thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn về thể chế, cơ chế quản lý và tài chính cần tiếp tục tháo gỡ.

Bước vào giai đoạn phát triển mới, dự thảo Văn kiện Đại hội XIV xác định rõ mục tiêu xây dựng mô hình tăng trưởng dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; thúc đẩy kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn; tạo nền tảng để đất nước phát triển nhanh, bền vững, hướng tới các mốc phát triển cao hơn trong những thập niên tới.

Có thể bạn quan tâm

Lãnh đạo Hiệp hội Doanh nhân và Đầu tư Việt Nam-Hàn Quốc chụp ảnh cùng đại diện các doanh nghiệp khởi nghiệp Việt Nam tham dự sự kiện. (Ảnh: VKBIA cung cấp)

Việt Nam-Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác hỗ trợ các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo

Các chương trình kết nối đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp và thúc đẩy đổi mới sáng tạo được kỳ vọng sẽ mở ra nhiều cơ hội hợp tác mới giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước Việt Nam-Hàn Quốc; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế số, du lịch thông minh, công nghệ ứng dụng và hệ sinh thái khởi nghiệp mang tầm khu vực.

AI có thể hỗ trợ phân tích dữ liệu nguồn gene, đặc điểm sinh trưởng và chất lượng cây trồng, qua đó rút ngắn quá trình chọn tạo giống (Ảnh minh hoạ có sử dụng AI)

Bài 2: Hướng đi thực thi nghị quyết 57-NQ/TW cho “siêu thực phẩm” Việt

Các quốc gia Đông Nam Á đang đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào quản lý vùng trồng, cảnh báo sâu bệnh, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng nông sản. Từ kinh nghiệm này, Việt Nam có thể học hỏi, ứng dụng AI để đưa các “siêu thực phẩm” bản địa trở thành một thị trường lớn, mang lại thu nhập cao cho người nông dân.

Sử dụng UAV dân dụng cỡ nhỏ để quan trắc, giám sát hệ sinh thái tại đảo Bạch Long Vĩ (thành phố Hải Phòng). (Ảnh: HIẾU THẢO)

Sử dụng UAV giám sát hệ sinh thái ven biển

Trước sức ép từ biến đổi khí hậu và các hoạt động phát triển kinh tế, nhiều hệ sinh thái ven biển, đảo đang đứng trước nguy cơ suy giảm. Việc ứng dụng thiết bị bay không người lái giúp thu thập dữ liệu nhanh, chính xác, tiết kiệm chi phí, góp phần phục vụ giám sát, bảo tồn đa dạng sinh học, phát triển kinh tế biển bền vững.

Doanh nghiệp công nghệ số tìm hiểu các giải pháp về hạ tầng số và dữ liệu tại Hội nghị Data Center & Cloud Infrastructure Summit (DCCI Summit) 2026.

AI định hình lại hạ tầng số quốc gia

Cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) đang chuyển từ thuật toán sang hạ tầng số. Trung tâm dữ liệu, điện toán đám mây và hạ tầng tính toán đang trở thành yếu tố quyết định năng lực phát triển AI, sức cạnh tranh và khả năng tự chủ công nghệ của mỗi quốc gia.

Sản xuất AI Camera của MK Vision tại Khu công nghiệp Thăng Long Vĩnh Phúc, Bình Xuyên, tỉnh Phú Thọ. (Ảnh: BÍCH LIÊN)

Khi chủ trương đi vào cuộc sống

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đã trở thành một trong những ưu tiên của chiến lược phát triển đất nước. Hàng loạt luật, nghị định, chương trình và đề án quan trọng được ban hành, tạo hành lang pháp lý thuận lợi hơn cho quá trình phát triển.

Vinh danh giải Nhất. (Ảnh: HNV)

Vinh danh thế hệ các nhà kiến tạo AI đưa tri thức toàn cầu giải bài toán thực tế Việt Nam 2026

Thành công của VAIC 2026 có được nhờ sự phối hợp chặt chẽ và đồng hành của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong nước và quốc tế. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng hệ sinh thái AI mở, thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, phát triển và ứng dụng AI, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.

Các đại biểu tham dự Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026.

Thúc đẩy xây dựng hệ sinh thái an toàn tài sản số

Chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ. Dữ liệu, nền tảng số và các hệ thống thông tin đã trở thành tài sản quan trọng của Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Bảo đảm an toàn tài sản số không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn là yếu tố cốt lõi để bảo vệ chủ quyền số, bảo đảm an ninh quốc gia, củng cố niềm tin số.

 Công an tỉnh Khánh Hòa bắt giữ các đối tượng để điều tra hành vi lừa đảo tiền mã hóa. Ảnh: Công an tỉnh Khánh Hòa

Cần chủ động dựng “lá chắn” trước tội phạm mạng

Tội phạm trên không gian mạng đang ngày càng chuyên nghiệp, có tổ chức và tận dụng mạnh mẽ trí tuệ nhân tạo để thực hiện các hành vi lừa đảo. Thực tế này đặt ra yêu cầu nâng cao năng lực điều tra số, tăng cường phối hợp liên ngành và chủ động xây dựng “lá chắn an ninh mạng từ cơ sở”.

Thượng tá Nguyễn Thành Chung, Cục A05, Bộ Công an phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 (Vietnam RWA Summit 2026).

Thách thức mới về phòng, chống rửa tiền và an ninh mạng trong thị trường tài sản mã hóa

Trong bối cảnh thị trường tài sản mã hóa trên thế giới nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang tăng trưởng mạnh mẽ cả về quy mô, số lượng giao dịch, cũng như mức độ phổ biến, yêu cầu về phòng, chống rửa tiền và bảo đảm an ninh mạng trong lĩnh vực tài sản mã hóa đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử.

Cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên biển báo điện tử, hỗ trợ lái xe chủ động lưu thông an toàn

Trước diễn biến thời tiết ngày càng phức tạp, Trung tâm Kỹ thuật và Công nghệ đường bộ phía bắc (Cục Đường bộ Việt Nam) đã triển khai chức năng cảnh báo thời tiết theo thời gian thực trên hệ thống biển báo điện tử, giúp người lái xe chủ động nắm bắt thông tin, điều chỉnh hành trình và bảo đảm an toàn khi lưu thông.