Khát vọng phát triển mạnh mẽ dòng văn học dành cho thiếu nhi

Những năm gần đây, văn học thiếu nhi đã ghi nhận những tác giả, tác phẩm trong nước mới mẻ, với những góc nhìn và cách thể hiện độc đáo, hiện đại, đem đến sự phong phú và tươi trẻ. Tuy nhiên, dường như các tác phẩm trong nước vẫn còn đôi chút lép vế so với tác phẩm dịch.

Sách thiếu nhi của các tác giả trong nước hiện nay chưa nhiều.
Sách thiếu nhi của các tác giả trong nước hiện nay chưa nhiều.

Nhiều phụ huynh thế hệ 7x, 8x vẫn thường nói với nhau: “Trẻ em bây giờ sướng, từ đồ chơi cho đến sách vở đều đẹp, phong phú, có rất nhiều lựa chọn”. Nếu chỉ nói về sách truyện, có vô vàn lựa chọn dành cho trẻ nhỏ các lứa tuổi, từ sách giấy bình thường, cho đến sách đa tương tác, sách âm thanh, lật giở…, với rất nhiều nội dung từ văn thơ, khoa học, cho đến kỹ năng sống…

Tuy nhiên, một thực tế là hầu hết sách truyện dành cho trẻ nhỏ trên thị trường hiện nay đều do các nhà xuất bản, các đơn vị phát hành mua bản quyền sách nước ngoài về chuyển ngữ. Số đầu sách văn học cũng như tác giả trong nước viết riêng cho thiếu nhi còn chưa nhiều. Một số nhà xuất bản như Kim Đồng, Phụ nữ Việt Nam, Văn học, Trẻ… hiện nay vẫn đang nỗ lực, kiên trì tìm tòi, khuyến khích, thậm chí tổ chức các cuộc thi sáng tác để góp phần làm dày thêm số đầu sách “100% Việt Nam” dành cho trẻ nhỏ.

Khát vọng phát triển mạnh mẽ dòng văn học dành cho thiếu nhi -0
 Các ấn phẩm đặc biệt của Nhà xuất bản Kim Đồng nhân kỷ niệm 65 năm thành lập.

Chị Vũ Thị Quỳnh Liên, Phó Giám đốc, Tổng Biên tập Nhà xuất bản Kim Đồng cho biết, thực tế hiện nay có vẻ như không có nhiều tác giả viết cho thiếu nhi. Trong quá trình hoạt động, Nhà xuất bản Kim Đồng thường xuyên có những tủ sách dành cho thiếu nhi như Tủ sách Vàng, tái bản rất nhiều tác phẩm của nhiều nhà văn viết cho thiếu nhi từ xưa đến nay, hay các Tủ sách Tuổi hoa, Tủ sách Tuổi thần tiên dành cho những lứa tuổi khác nhau để các tác giả trẻ có thể thử sức, gửi các tác phẩm của mình đến. “Chúng tôi vẫn muốn tiếp tục mang những tác phẩm văn chương đích thực của Việt Nam đến với bạn đọc. Tuy nhiên số lượng các tác giả tham gia vẫn rất hạn chế”, chị Vũ Thị Quỳnh Liên nói.

Khát vọng phát triển mạnh mẽ dòng văn học dành cho thiếu nhi -0
 Độc giả nhỏ tuổi có rất nhiều lựa chọn từ sách dịch.

Còn chị Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc kiêm Tổng Biên tập Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam cho biết, mặc dù phát hành khá nhiều ấn phẩm văn học dịch dành cho thiếu nhi, nhưng khát vọng lớn nhất của những người làm sách vẫn là xây dựng một mảng văn học thiếu nhi trong nước. Sách thiếu nhi ở Việt Nam hiện nay rất phong phú, nhưng vẫn chưa có nhiều tác giả viết cho đối tượng độc giả đặc biệt này.

Cho đến nay, Kim Đồng và Phụ nữ Việt Nam vẫn là hai đơn vị xuất bản đã có những nỗ lực đáng kể trong việc tìm kiếm, khuyến khích các tác giả viết cho thiếu nhi. Chị Vũ Thị Quỳnh Liên cho biết, Kim Đồng vẫn duy trì các cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi như “Đóa hoa đồng thoại” để tìm kiếm người viết cho thiếu nhi. “Đây là cuộc thi nhỏ thôi nhưng số lượng người tham gia qua tăng lên qua từng năm. Điều đó cho thấy các tác giả cũng quan tâm nhưng có thể họ cũng chưa có nhiều thông tin hoặc chưa có nhiều động lực cho việc sáng tác. Chúng tôi cũng mong muốn sẽ có những buổi hội thảo hay chia sẻ từ các tác giả chuyên nghiệp để họ có thể truyền cảm hứng cho những người viết mới”.

Chị Vũ Thị Quỳnh Liên cũng cho biết, Kim Đồng thường xuyên tìm đến các cuộc thi sáng tác của nhiều đơn vị khác, như giải thưởng Khát vọng Dế Mèn để tìm các tác phẩm chưa được xuất bản, đỡ đầu và đem các tác phẩm đó đến với độc giả. Đồng thời, Nhà xuất bản Kim Đồng cũng mong muốn tiếp cận với các nhóm người viết, thí dụ như các tác giả thiếu nhi, học sinh ở các trường để tiếp cận các em, trò chuyện, chia sẻ và đặt hàng.

Khát vọng phát triển mạnh mẽ dòng văn học dành cho thiếu nhi -0
Chị Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc kiêm Tổng Biên tập Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam. 

Nếu như Kim Đồng thiên về tìm kiếm các tác phẩm văn, thơ dành cho thiếu nhi, thì Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam lại có hướng đi khác, cũng trong khát vọng xây dựng một mảng sách thiếu nhi trong nước hoàn toàn do các tác giả Việt thực hiện. Chị Khúc Thị Hoa Phượng, Giám đốc kiêm Tổng Biên tập Nhà xuất bản chia sẻ, mong ước của những người làm sách ở Nhà xuất bản là xây dựng được những dòng sách về văn hóa vùng miền, sách về phá vỡ định kiến giới, khuôn mẫu giới, sách phổ biến kiến thức cho trẻ nhỏ, sách khoa học…

“Chúng tôi mong muốn xây dựng được một mạng lưới tác giả viết cho thiếu nhi của Việt Nam, đặc biệt là các tác giả trẻ. Chúng tôi cũng mong muốn sẽ gặp được nhiều tác giả trẻ, cùng trao đổi, chia sẻ quan điểm và khuyến khích họ sáng tác. Tôi mừng vì hiện nay cũng đã có nhiều tác giả, họa sĩ tâm huyết hơn với việc sáng tác cho trẻ nhỏ. Bây giờ việc mua bản quyền xuất bản sách từ nước ngoài khá nhanh và không khó khăn mấy, nhưng Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam vẫn quyết tâm đầu tư nhiều hơn cho mảng sách thiếu nhi trong nước. Chúng tôi thấy cần phải có một dòng sách thiếu nhi sáng tạo, tự chủ và có bản sắc, và mong sẽ sớm có kết quả trong tương lai gần”, chị Khúc Thị Hoa Phượng nói.

Khát vọng phát triển mạnh mẽ dòng văn học dành cho thiếu nhi -0
 Nhiều ấn phẩm cho thiếu nhi qua nhiều thế hệ, nay vẫn được tái bản.

Năm nay, sáng tác cho thiếu nhi cũng bước đầu nhận được nhiều sự quan tâm hơn. Nhà thơ Trần Đăng Khoa, Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam cho biết, trong nhiệm kỳ hoạt động này của Hội, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều đã khôi phục Ban thiếu nhi, thành lập hội đồng, đặc biệt chú ý tới lực lượng người viết trẻ, hướng tới quỹ văn học trẻ. Những cuộc làm việc với lãnh đạo Đảng, Nhà nước về ý tưởng này đều nhận được ý kiến tán thành.

“Chúng ta cũng có thêm nhiều cuộc thi, giải thưởng có nội dung về văn học thiếu nhi, thu hút nhiều cây bút tài năng trẻ. Điều này cũng thể hiện sự quan tâm đối với văn học thiếu nhi trong nước”, nhà thơ cho biết.

Đó bước đầu, cũng đã là những tín hiệu đáng mừng dành cho văn học thiếu nhi và mong rằng sẽ có nhiều hơn các đơn vị xuất bản và tác giả ủng hộ.

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

"Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau: Không thể bóp méo giá trị văn hóa bằng vỏ bọc "thương dân"

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.