Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng là công trình thủy lợi nhóm A, được xây dựng trên sông Hiếu, thuộc địa bàn các xã Quỳ Châu, Châu Bình, Tam Hợp (tỉnh Nghệ An) và một phần tỉnh Thanh Hóa.
Cụm công trình đầu mối Hồ Bản Mồng giai đoạn 1 bao gồm hệ thống đập, tràn, cống và nhà máy thủy điện được đầu tư bài bản, đồng bộ. Hồ có dung tích gần 225 triệu m³; đập bê tông trọng lực cao hơn 45m; tràn xả lũ điều tiết bằng cửa van với lưu lượng thiết kế trên 6.000m³/s; hệ thống cống xả sâu, cống lấy nước cùng nhà máy thủy điện công suất 45MW, điện lượng trung bình khoảng 168 triệu kWh mỗi năm, tổng mức đầu tư hơn 5.500 tỷ đồng. Bên cạnh đó là 8 trạm bơm lấy nước hạ du sông Hiếu, tạo thành chuỗi công trình liên hoàn phục vụ sản xuất và dân sinh.
Dự án được đầu tư theo mục tiêu đa nhiệm, bảo đảm tưới cho khoảng 18.858ha đất sản xuất ven sông Hiếu; cấp nước bổ sung cho sông Cả về mùa kiệt với lưu lượng khoảng 22m³/giây, kết hợp phát điện; đồng thời, tạo nguồn cấp nước cho sinh hoạt, công nghiệp, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, cải tạo môi trường và giảm lũ cho hạ du sông Hiếu. Công trình được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng cho phát triển bền vững khu vực miền tây Nghệ An.
Một điểm nhấn nổi bật của dự án là việc nghiên cứu, áp dụng tro bay - sản phẩm phế thải của nhà máy nhiệt điện vào bê-tông công trình. Với khoảng 22.000 tấn tro bay được sử dụng, giải pháp này vừa góp phần bảo vệ môi trường, vừa giảm chi phí đầu tư khoảng 85 tỷ đồng và đẩy nhanh tiến độ thi công.
Đồng chí Thái Văn Thành, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An chia sẻ: Việc hoàn thành giai đoạn 1 của Dự án Hồ chứa nước Bản Mồng có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Nghệ An. Dự án cũng góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ quản lý dự án, các nhà thầu có năng lực, tiếp cận công nghệ mới, nâng cao trình độ chuyên môn; đồng thời nâng cao năng lực quản lý thủy nông của tỉnh trong giai đoạn mới.
Thời gian tới, đồng chí Thái Văn Thành mong muốn và đề nghị các đồng chí lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo triển khai thực hiện nhanh dự án Hồ chứa nước Bản Mồng giai đoạn 2 để hoàn chỉnh và phát huy hiệu quả toàn bộ dự án nói riêng và quan tâm các dự án thủy lợi khác của tỉnh trong tương lai như: Dự án Hệ thống thủy lợi Nam; dự án Cống điều tiết sông Lam...
Phát biểu tại buổi lễ, đồng chí Hoàng Trung, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: Cụm công trình đầu mối Hồ Bản Mồng hoàn thành hôm nay không chỉ là một công trình thủy lợi lớn mà còn là một biểu tượng của sự đổi mới, của ý Đảng hợp lòng dân, của khát vọng phát triển nông nghiệp hiện đại, nông thôn văn minh, nông dân thịnh vượng.
Trong thời gian tới, để dự án đưa vào khai thác, sử dụng hiệu quả nhất, đồng chí Hoàng Trung đề nghị các cơ quan thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức bàn giao, khai thác công trình đúng quy định, bảo đảm an toàn, phát huy hiệu quả cao nhất; đồng thời, đẩy nhanh triển khai thi công dự án Bản Mồng giai đoạn 2 (hệ thống kênh mương), tỉnh Nghệ An.
Tỉnh Nghệ An cần chỉ đạo các đơn vị liên quan có kế hoạch quản lý, khai thác an toàn hiệu quả; đồng thời nghiên cứu phát triển kinh tế, du lịch từ tiềm năng, lợi thế của hồ Bản Mồng, xứng đáng là công trình thủy lợi trọng điểm của địa phương và của vùng. Hai tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa tiếp tục chỉ đạo các sở, ngành, các cấp chính quyền và nhân dân trên địa bàn khẩn trương hoàn thành phạm vi giải phóng mặt bằng còn lại của khu vực lòng hồ đến cao trình thiết kế (+76,40m).
Nhân dịp này, đồng chí Nguyễn Thị Hồng, Ủy viên Trung ương Đảng, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đã trao tặng quà Tết cho người nghèo ở các xã: Châu Bình, Nghĩa Mai, Nghĩa Hưng, Tam Hợp, Quỳ Châu.
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng trao tặng 20 suất quà cho 20 hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn trên địa bàn.
