Trong bối cảnh tình trạng lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi gia cầm vẫn còn phổ biến, nhóm nghiên cứu do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Hà Phương Thư (Viện Khoa học Vật liệu, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) chủ trì đã hoàn thành đề tài “Nghiên cứu phát triển kháng sinh nano thực vật, kháng sinh nano và đánh giá hiệu quả của chúng nhằm ứng dụng trong chăn nuôi gia cầm”.
Nhóm nghiên cứu đã chế tạo nhiều loại kháng sinh nano mới, bao gồm kháng sinh nano từ thảo dược như tỏi, diệp hạ châu và kháng sinh nano tổng hợp. Những hạt nano có kích thước siêu nhỏ, độ ổn định cao và khả năng giải phóng hoạt chất theo thời gian. Thử nghiệm trong phòng thí nghiệm cho thấy các chế phẩm có thể tiêu diệt được cả vi khuẩn đã kháng thuốc, vấn đề nan giải trong chăn nuôi hiện nay.
Các sản phẩm được thử nghiệm tại một trang trại gà thịt ở tỉnh Bắc Ninh (trước là huyện Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Giang). Kết quả bước đầu ghi nhận: Liều lượng kháng sinh cần sử dụng giảm tới 10 lần so với nhóm đối chứng. Tỷ lệ sống của đàn gà đạt 98%, cao hơn mức 94% của nhóm đối chứng. Dư lượng kháng sinh trong thịt giảm mạnh, chỉ còn 35 µg/kg so với 197 µg/kg ở đàn đối chứng.
Nhóm nghiên cứu đã hoàn thiện quy trình sản xuất ở quy mô pilot 100 lít/mẻ và công bố 2 bằng độc quyền sáng chế cùng nhiều công bố khoa học liên quan.
Theo nhóm nghiên cứu, các chế phẩm nano có thể được chuyển giao vào thực tiễn nhằm giảm sử dụng kháng sinh truyền thống, hạn chế tồn dư trong thực phẩm và giảm nguy cơ kháng kháng sinh. Công nghệ này cũng mở ra cơ hội phát triển vật liệu, thiết bị và quy trình sản xuất phù hợp với định hướng chăn nuôi xanh và an toàn.
Kết quả của đề tài cho thấy, công nghệ nano có thể tạo đột phá trong việc kiểm soát dịch bệnh và giảm phụ thuộc kháng sinh trong chăn nuôi. Khi được ứng dụng rộng rãi, các chế phẩm này sẽ góp phần xây dựng một nền nông nghiệp an toàn, giảm ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
