Luật Công nghiệp công nghệ số (Luật) ra đời khẳng định giá trị pháp lý của lĩnh vực này, đồng thời thúc đẩy quá trình thông minh hóa các ngành công nghiệp qua việc đưa công nghệ số thâm nhập, hội tụ vào các ngành, lĩnh vực, thay đổi phương thức làm việc, mang lại các giá trị mới. Phó Giám đốc VNPT Hà Nội Nguyễn Xuân Vĩnh cho rằng, Luật sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ số phát triển bền vững, theo mô hình kinh tế tuần hoàn; các sản phẩm, dịch vụ công nghệ số thân thiện với môi trường, đáp ứng tiêu chuẩn của các nước có nền công nghiệp phát triển trên thế giới.
Luật Công nghiệp công nghệ số là cơ sở để hình thành các doanh nghiệp lớn, có năng lực dẫn dắt trong lĩnh vực công nghệ số. Các doanh nghiệp này sẽ được hưởng chính sách vượt trội về tài chính, đầu tư, thị trường… Với các dự án quy mô lớn, doanh nghiệp sẽ được ưu đãi đặc biệt thông qua cơ chế đặt hàng công nghệ số từ phía Nhà nước, miễn thuế thu nhập cá nhân 5 năm cho chuyên gia công nghệ, cấp visa 5 năm cho chuyên gia nước ngoài… Qua đó, hình thành lực lượng doanh nghiệp có khả năng cạnh tranh toàn cầu và dẫn dắt hệ sinh thái.
Luật cũng tạo điều kiện phát triển đồng bộ hệ sinh thái công nghiệp công nghệ số, bao gồm cả các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp phụ trợ. Các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng sẽ được hỗ trợ tài chính, giảm thuế, ưu tiên tiếp cận các chương trình chuyển giao công nghệ và kết nối thị trường, góp phần tạo ra một môi trường hợp tác, phát triển bền vững trong toàn ngành.
Đối với doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo, Luật đưa ra các chính sách hỗ trợ thiết thực, như: hỗ trợ đầu tư hạ tầng, nhân lực, tài trợ đổi mới công nghệ, ưu tiên tiếp cận vốn và thị trường thông qua cơ chế Thử nghiệm (Sandbox) có kiểm soát. Đây là tiền đề quan trọng để thúc đẩy các ý tưởng công nghệ mới và xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ số vững mạnh.
Với các cá nhân làm việc trong lĩnh vực này, từ chuyên gia, nhà nghiên cứu, kỹ sư đến người lao động cũng được hưởng lợi. Các chính sách ưu đãi về thu nhập, môi trường làm việc, đào tạo kỹ năng, phát triển nghề nghiệp giúp thu hút và giữ chân nhân tài trong nước và quốc tế. Đồng thời, Luật cũng tạo cơ hội cho cá nhân khởi nghiệp, sáng tạo, tiếp cận thị trường và được bảo vệ về quyền sở hữu trí tuệ.
Luật Công nghiệp công nghệ số là luật đầu tiên quy định khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo, một trong những công nghệ có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế-xã hội hiện nay và trong tương lai. Các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có hoạt động liên quan đến trí tuệ nhân tạo sẽ biết mình được hay không được làm những gì để phát triển trí tuệ nhân tạo một cách minh bạch, hiệu quả; tuân thủ pháp luật theo đúng các nguyên tắc phát triển; cung cấp, triển khai, sử dụng trí tuệ nhân tạo đã được quy định trong Luật.
Theo Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Phương Tuấn, Luật Công nghiệp công nghệ số không chỉ là công cụ pháp lý, mà còn là động lực phát triển - một đạo luật “thúc đẩy”, hỗ trợ thay vì “quản lý, kiểm soát”. Trong bối cảnh chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ, việc ban hành Luật là bước đi kịp thời, thể hiện cam kết của Nhà nước trong việc đồng hành, tiếp sức và tạo môi trường thuận lợi nhất cho cá nhân, doanh nghiệp phát triển sản phẩm Make in Viet Nam, từng bước chinh phục thị trường khu vực và toàn cầu.
Để Luật Công nghiệp công nghệ số thật sự đi vào cuộc sống và phát huy hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía. Trong đó, vai trò của các cơ quan quản lý nhà nước, cộng đồng doanh nghiệp và người dân là hết sức quan trọng.
Các quy định mới trong Luật sẽ cần được cụ thể hóa bằng nghị định, thông tư chi tiết để bảo đảm tính minh bạch, khả thi trong thực hiện. Các cơ quan nhà nước cần khẩn trương đưa ra các quy trình cụ thể về việc cấp phép, cấp ưu đãi đầu tư, xác định đối tượng hưởng lợi để doanh nghiệp và cá nhân không gặp phải khó khăn, lúng túng trong quá trình triển khai.
Việc phát triển công nghiệp công nghệ số đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương. Vai trò của Chính phủ, của Bộ Khoa học và Công nghệ là rất quan trọng trong việc điều phối các hoạt động liên quan, bao gồm cả việc thu hút đầu tư, phát triển hệ sinh thái công nghiệp cũng như bảo đảm công tác đào tạo và phát triển nhân lực. Mặt khác, nguồn tài chính cho công nghiệp công nghệ số cần phải đủ và kịp thời để tận dụng các thời cơ phát triển ngay trong giai đoạn này.
Các doanh nghiệp lớn cần chủ động phát triển các sản phẩm công nghệ số mới, làm chủ công nghệ số cốt lõi, các công nghệ số trong Danh mục các công nghệ chiến lược. Đồng thời tạo ra môi trường hợp tác và hỗ trợ các doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp. Chính sách của Nhà nước sẽ tạo điều kiện, nhưng sự chủ động của các doanh nghiệp là yếu tố quyết định để đưa ngành công nghiệp công nghệ số phát triển bền vững.
Nhà nước và các doanh nghiệp cần tăng cường các chương trình đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ số. Đồng thời, các cơ chế thử nghiệm sản phẩm, dịch vụ ứng dụng công nghệ số sẽ giúp người dân, đặc biệt là các cá nhân khởi nghiệp, có cơ hội thử sức, đổi mới sáng tạo mà không phải lo ngại về các rủi ro pháp lý.
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết, Bộ đang rà soát những nội dung, quy định của Luật để sớm có các văn bản hướng dẫn thực thi, tạo hành lang pháp lý cho cá nhân và doanh nghiệp kinh doanh công nghệ số phát triển. Đồng thời khẩn trương phối hợp các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền để Luật Công nghiệp công nghệ số sớm đi vào cuộc sống
