Tuy nhiên, đến nay, tiến độ sửa chữa mặt đường, hệ thống an toàn giao thông không đáp ứng được yêu cầu, gây bức xúc trong dư luận.
Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1 đoạn từ nam cầu Bến Thủy tới bắc tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh dài 35 km có kinh phí hơn 2.400 tỷ đồng do Công ty cổ phần Tập đoàn Cienco4 làm chủ đầu tư theo hình thức BOT (xây dựng-vận hành-chuyển giao). Đầu năm 2014, công trình hoàn thành, đưa vào sử dụng. Đây là tuyến giao thông huyết mạch, tạo thuận lợi cho người và phương tiện lưu thông, tuy nhiên sau nhiều năm khai thác đến nay đã ngày càng xuống cấp.
Theo phản ánh của người dân và qua thực địa hiện trạng trên tuyến, chúng tôi bắt gặp nhiều đoạn đã xuống cấp nghiêm trọng. Mặt đường nhiều điểm bị bong tróc, rạn nứt, hằn lún vệt bánh xe, xuất hiện nhiều ổ gà; hệ thống vạch sơn bị mờ, mất tác dụng.
Theo Chánh Văn phòng Ban An toàn giao thông Hà Tĩnh Nguyễn Văn Tân, tình trạng hư hỏng xuất hiện ở cả hai hướng di chuyển trên tuyến Quốc lộ 1. Trong đó, đoạn qua các xã Việt Tiến, Thạch Kênh, Thạch Liên (huyện Thạch Hà); Thiên Lộc, Vượng Lộc, thị trấn Nghèn (huyện Can Lộc); phường Đậu Liêu (thị xã Hồng Lĩnh); xã Xuân Lĩnh, thị trấn Xuân An (huyện Nghi Xuân)... có số lượng vị trí mặt đường hư hỏng nhiều nhất.
Anh Nguyễn Trường Giang, ở thành phố Vinh (Nghệ An) cho biết, anh thường xuyên lưu thông trên tuyến đường này. Do xuất hiện nhiều vị trí bị trồi lún, hằn lún vệt bánh xe, tạo thành những rãnh khá sâu cho nên khi di chuyển qua những đoạn này nếu gặp thời tiết mưa gió hoặc ban đêm, xe ô-tô rất dễ bị trầy bánh, mất lái, hiện hữu nguy cơ mất an toàn giao thông.
Chánh Văn phòng Ban An toàn giao thông Hà Tĩnh Nguyễn Văn Tân cho biết, từ khi công trình đưa vào khai thác, sử dụng đến nay, đặc biệt trong giai đoạn 2020-2022, công tác duy tu, sửa chữa tuyến đường của nhà đầu tư chưa kịp thời và không bảo đảm, có nguy cơ gây mất an toàn giao thông, làm hạn chế khả năng khai thác của tuyến đường.
Trước thực trạng trên, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh đã giao Ban An toàn giao thông, Sở Giao thông vận tải phối hợp cơ quan quản lý nhà nước đường bộ và các bên có liên quan kiểm tra, đánh giá tình trạng hư hỏng, xuống cấp, cũng như đưa ra yêu cầu khắc phục, sửa chữa các vị trí hư hỏng, hằn lún, bong tróc mặt đường, hệ thống vạch sơn bị mờ mất tác dụng...
Cùng với đó, Khu quản lý đường bộ II (Cục Đường bộ Việt Nam) cũng đã có công văn yêu cầu nhà đầu tư và doanh nghiệp chủ động khắc phục, sửa chữa các hư hỏng, kết cấu chịu lực của cầu trên tuyến, nhất là các cầu cũ (Bến Thủy 1, Treo Vọt, Cao, Trại Trâu, Hạ Vàng, Nghèn, Già...), mặt cầu, đường hai đầu cầu, khe co giãn,... Nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật, trước các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nếu có tai nạn giao thông xảy ra trên các đoạn tuyến mà nguyên nhân do yếu tố kỹ thuật cầu, đường không bảo đảm.
Sau nhiều lần cơ quan quản lý nhà nước và tỉnh Hà Tĩnh hối thúc, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án đã tiến hành xử lý các bất cập, xuống cấp, hư hỏng mặt đường, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện lưu thông. Theo ông Cao Xuân Cường, Giám đốc Chi nhánh BOT tuyến tránh thành phố Vinh, từ đầu năm 2023 đến nay, mặc dù gặp khó khăn về nguồn vốn nhưng đơn vị đã huy động nhân lực, phương tiện triển khai thi công cào bốc mặt đường và thảm nhựa để sửa chữa các vị trí hư hỏng mặt đường…
Tuy nhiên, theo đánh giá tổng thể của các cơ quan quản lý, việc khắc phục, sửa chữa không được thực hiện triệt để, không bảo đảm yêu cầu về thời gian, chất lượng theo cam kết. Báo cáo kiểm tra hiện trường của các cơ quan chức năng tại thời điểm cuối tháng 9/2023 cho thấy, trong tổng số 25.000m2 diện tích mặt đường trên tuyến bị hư hỏng nặng, có nguy cơ gây mất an toàn cao, nhà đầu tư và doanh nghiệp dự án mới chỉ sửa chữa, khắc phục được 2.200m2, mới chỉ đạt 9% khối lượng mặt đường hư hỏng nặng cần thực hiện.
Các cơ quan chức năng Hà Tĩnh đánh giá, mặc dù tình hình thời tiết những tháng qua rất thuận lợi, nhưng tiến độ khắc phục hư hỏng mặt đường rất chậm. Việc khắc phục còn nhỏ lẻ, chưa kịp thời, chưa đáp ứng được mức độ hư hỏng thực tế, dẫn tới vẫn còn nhiều vị trí trên tuyến bị hư hỏng nặng, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng, khả năng khai thác của công trình, gây bức xúc trong nhân dân và dư luận xã hội.
Theo lý giải của ông Cao Xuân Cường, sở dĩ công tác duy tu chưa được tiến hành một cách toàn diện là do doanh nghiệp đang gặp khó khăn và chưa lường trước được phương án tài chính có sự thay đổi do lưu lượng phương tiện đóng phí tham gia lưu thông trên tuyến giảm đáng kể; đồng thời, lộ trình tăng giá vé theo quy định của Bộ Tài chính chưa được thực hiện. Trước mắt, doanh nghiệp sẽ bố trí nguồn vốn sẵn có để tiếp tục xử lý những điểm bị hư hỏng nặng.
Dự kiến cuối năm nay, khi phương án trùng tu tuyến đường lần hai có tổng mức đầu tư gần 60 tỷ đồng được các cơ quan chức năng phê duyệt chủ trương, tuyến đường sẽ được sửa chữa, duy tu toàn diện, triệt để hơn.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, Trần Báu Hà, thời gian tới, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ tiếp tục giao Ban An toàn giao thông, Sở Giao thông vận tải tiếp tục phối hợp với các bên có liên quan kiểm tra, đánh giá việc khắc phục, sửa chữa của Công ty cổ phần Tập đoàn Cienco4 và Chi nhánh BOT tuyến tránh thành phố Vinh đối với những hư hỏng, xuống cấp của Quốc lộ 1 đoạn từ nam cầu Bến Thủy tới bắc tuyến tránh thành phố Hà Tĩnh.
“Nếu việc khắc phục, sửa chữa tiếp tục đình trệ như hiện nay, Ủy ban nhân dân tỉnh sẽ báo cáo Bộ Giao thông vận tải, Cục Đường bộ Việt Nam xem xét tạm dừng thu phí tại các trạm thu phí đường bộ ở hai cầu Bến Thủy”, ông Trần Báu Hà nhấn mạnh.
