Phó Hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Trần Phú (phường Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên) Vũ Thị Hạnh cho biết: “Chủ trương của sở rất ý nghĩa, kịp thời bởi hoạt động này không những rèn sự tự tin cho giáo viên, học sinh mà còn góp phần bảo tồn và gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt.
Nhà trường đưa nội dung khắc phục lỗi phát âm L-N vào phổ biến cho tất cả giáo viên, học sinh dưới các hình thức hoạt động khác nhau. Trước đây, trường cũng đã tập trung chỉnh sửa cho học sinh, hiện nay có chủ trương của sở thì các hoạt động này sẽ được thực hiện một cách mạnh mẽ, thường xuyên và bài bản hơn”.
Cô Hạnh chia sẻ, cách đây 20 năm khi chuyển công tác từ huyện Thái Thụy (tỉnh Thái Bình cũ) về trường, cô cũng phát âm chưa chuẩn L-N. Việc này diễn ra khá nhiều ở các vùng ven biển như Thái Thụy. Đây đơn thuần là thói quen, có yếu tố vùng miền tác động trực tiếp vào giao tiếp hằng ngày của người dân tạo thành nói ngọng. Bản thân không có ý thức tự sửa, tự rèn thì chắc chắn còn phát âm ngọng hơn.
Trường trung học cơ sở Trần Phú có hơn 1.300 học sinh, mặc dù ở trên địa bàn thành phố nhưng do có yếu tố địa phương cho nên vẫn còn học sinh nói ngọng. Để khắc phục dần, nhà trường giao một giáo viên giỏi công nghệ thông tin làm các video AI, trong đó lồng ghép những đoạn hội thoại có chủ ý phát âm lỗi để học sinh nghe và phát hiện. Cùng với đó, tổ chức các trò chơi tuyên truyền để học sinh luyện phát âm, hướng các con có phản xạ tự nhiên như khi đọc đến âm L-N thì sẽ nói chậm lại, uốn khẩu hình cho chuẩn.
Cô Ngô Thị Hường, giáo viên dạy môn Ngữ văn cho biết: “Đây là sự dũng cảm và mạnh dạn của ngành giáo dục tỉnh Hưng Yên khi nhìn thẳng vào hạn chế. Khi phát âm không chuẩn sẽ ảnh hưởng nhiều trong giao tiếp, chuyển tải bài viết đến người nghe”.
Theo cô Hường, là giáo viên đứng lớp bản thân mình phải phát âm đúng, khi học sinh phát âm lỗi thì phải chỉnh sửa ngay khi nói hoặc chữa ngay trong bài viết. Trong các buổi phát thanh măng non đầu giờ học của Liên đội nhà trường cũng lồng ghép việc chỉnh sửa phát âm L-N; rồi lồng ghép vào tiết học, giờ sinh hoạt, chào cờ để tạo thành tính liên tục và bài bản.
Chia sẻ với chúng tôi, cô Trần Thị Minh Yến, Hiệu trưởng Trường tiểu học Vũ Thư (xã Vũ Thư, tỉnh Hưng Yên) rất tâm đắc với chủ trương của sở khi ra một chuyên đề rất thiết thực với nội dung “Giải pháp khắc phục tình trạng phát âm và viết chính tả nhầm lẫn 2 phụ âm đầu L-N trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, trung tâm giáo dục nghề nghiệp-giáo dục thường xuyên”. Hiện nay, trường có khoảng 1 nghìn học sinh đến từ nhiều địa phương cho nên vẫn còn tình trạng nói ngọng. Phát âm chưa chuẩn xuất phát từ yếu tố di truyền trong mỗi gia đình, ngoài ra là yếu tố vùng miền. Vì vậy việc uốn nắn, chỉnh sửa phải rất công phu, cần nhiều thời gian, sự bền bỉ của giáo viên đứng lớp và cả sự vào cuộc từ chính cha mẹ.
Để hoạt động này đi vào thực chất, thời gian qua lãnh đạo nhà trường luôn nêu vấn đề cho giáo viên, nhất là trong giờ tiếng Việt. Đó là phải tập trung luyện đọc, luyện viết, qua ngôn ngữ giao tiếp hằng ngày phải dạy đúng, dạy chuẩn; tổ chức chuyên đề theo hướng nghiên cứu bài học trong các buổi sinh hoạt chuyên môn.
Theo cô Yến, điều quan trọng nhất để chỉnh sửa lỗi phát âm L-N chính là phải hiểu nghĩa của từ để hướng dẫn học sinh đọc và viết đúng. Trước khi có chủ trương của sở, nhà trường đã chủ động phát hiện những học sinh nói chưa đúng ở các lớp để dành thời gian chỉnh sửa. Kinh nghiệm cho thấy, khi học sinh chưa phân biệt được phát âm hoặc sử dụng nhầm lẫn L-N trong bài viết thì phải phân tích, giảng giải ngay. Sau đó, thường xuyên luyện phát âm và giao bài tập để học sinh có phản xạ, tư duy đúng, chuẩn.
Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên Phạm Đồng Thụy cho biết: “Đầu tháng 10 vừa qua, chúng tôi phối hợp Trường đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức Hội thảo chuyên đề để tìm giải pháp khắc phục lỗi phát âm L-N. Đây là một hoạt động quan trọng nằm trong kế hoạch của sở về việc khắc phục trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025- 2030. Hội thảo được tổ chức trực tuyến kết hợp với khoảng 1.700 điểm cầu tại các cơ sở giáo dục toàn tỉnh, có sự tham gia của gần 41.000 lãnh đạo, giáo viên".
Theo ông Thụy, tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh Hưng Yên, tình trạng phát âm và viết chính tả nhầm lẫn hai phụ âm đầu L và N vẫn còn tồn tại khá phổ biến, nhất là ở bậc mầm non và tiểu học; ảnh hưởng không nhỏ đến năng lực ngôn ngữ, khả năng học tập và sự tự tin của học sinh. Việc tổ chức hội thảo nhằm đưa ra những giải pháp thực hiện đồng bộ trong toàn ngành giáo dục tỉnh, tạo những chuyển biến tích cực.
Sau hội thảo, đội ngũ chuyên gia Trường đại học Sư phạm Hà Nội đang tiếp tục triển khai các chương trình cụ thể để hỗ trợ khắc phục tình trạng nhầm lẫn theo hướng “cầm tay chỉ việc”, nhằm giúp Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hưng Yên hoàn thành mục tiêu “Đến năm 2030 phấn đấu 100% đội ngũ cán bộ, giáo viên trong các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh phát âm đúng, chuẩn 2 phụ âm đầu L-N”.
