Kết thúc kỳ thi vào lớp 10 THPT công lập

Đề thi nhiều ý nghĩa, bám sát chương trình mới

Tại điểm thi Trường THCS Chu Văn An (Tây Hồ, Hà Nội), hàng trăm phụ huynh ngóng chờ con dưới tiết trời oi bức. Ngay khi vừa bước khỏi cổng, một nữ thí sinh đã sụt sùi, bật khóc ôm lấy mẹ. Mẹ em liên tục vỗ vai, trấn an và động viên con vì đã làm hết sức. Em Nguyễn Minh Triết chia sẻ: “Đề thi khá tương đồng với cấu trúc đề minh họa mà Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Hà Nội đã công bố. Tuy nhiên, do chủ quan và không cẩn thận nên phần toán xác suất em đã làm sai!”. Thí sinh ngay sau đó đã nhận được sự an ủi, động viên của bố.

Không chỉ thí sinh, ngay cả phụ huynh nhìn thấy con từ xa bước ra khỏi trường thi cũng không kìm được mà bật khóc. Chị Nguyễn Thu Hoài cho biết, nhìn thấy bóng dáng con, nước mắt chị đã trào ra vì quá thương và lo cho con. “Trong quá trình học hành, các con đã phải nỗ lực rất nhiều để cạnh tranh từng suất vào học trường công lập. Suốt quá trình ấy, gia đình cũng phải khéo léo động viên để các con không cảm thấy áp lực. Cho nên, dù kết quả ra sao thì tôi cũng rất tự hào về con!”, chị Hoài chia sẻ.

Theo đội ngũ giáo viên, điểm ghi nhận ở kỳ thi vào lớp 10 năm nay là nội dung đề thi bám sát mục tiêu, yêu cầu của Chương trình phổ thông 2018. Với môn Toán, đề vừa sức đối với học sinh, nội dung rõ ràng. “Đề thi có sự phân hóa rõ rệt, phù hợp với mục tiêu đánh giá năng lực học sinh. Các câu hỏi được sắp xếp từ dễ đến khó, giúp học sinh có thể đạt điểm cao nếu nắm vững kiến thức cơ bản và có khả năng tư duy logic. Với đề này, những học sinh có tư duy tốt sẽ phát huy được năng lực. Đề thi chú trọng vào các bài toán gắn liền với thực tế, yêu cầu học sinh phải biết vận dụng kiến thức vào các tình huống cụ thể. Các câu hỏi không chỉ kiểm tra khả năng tính toán mà còn đánh giá khả năng phân tích và giải quyết vấn đề trong cuộc sống”, thầy Ngô Văn Vịnh, giáo viên bộ môn Toán, Tổ trưởng tổ Toán - Lý - Công nghệ, Trường THCS Cầu Giấy, Hà Nội đánh giá.

Đặc biệt, đề thi Ngữ văn đã có sự thay đổi căn bản, tại nhiều địa phương trên cả nước, đề thi Ngữ văn sử dụng ngữ liệu mới và mở, không gò bó vào những tác phẩm văn học. Thí dụ như TP Hồ Chí Minh đề cập đến hành trình trưởng thành. Các địa phương khác cũng lựa chọn chủ đề khá gần gũi, như Hưng Yên: Nâng cao kỹ năng giao tiếp; Thái Bình: Học sinh chưa hiểu hết tấm lòng cha mẹ dành cho mình; Nam Định: Khả năng lắng nghe và thấu hiểu người khác; Hải Phòng: Trân trọng những điều bình dị, thân thương trong cuộc sống gia đình; Hà Tĩnh: Làm thế nào để gắn kết các thành viên trong gia đình…

Theo cô giáo Đặng Thị Nghĩa, giáo viên tổ Ngữ văn, Trường THCS Cầu Giấy (Hà Nội), xu hướng ra đề thi văn sẽ tiệm cận với xu thế đổi mới, ngữ liệu hoàn toàn nằm ngoài sách giáo khoa, yêu cầu học sinh có sự sáng tạo, đổi mới, vận dụng được hiểu biết thực tế, học sinh linh hoạt trong khi làm bài, tránh được hiện tượng sao chép theo khuôn mẫu, tránh việc học thuộc kiến thức máy móc.

Đề thi tại Hà Nội năm nay đề cập đến hai chủ đề chính là hạnh phúc gia đình và niềm vui tuổi học trò. Cô Nghĩa cho rằng: “Đề thi năm nay khá hay, nội dung vừa gần gũi nhưng học sinh vẫn có thể thỏa sức sáng tạo. Đề vừa sức với phần lớn học sinh, bảo đảm được nhiều tiêu chí: Đổi mới, sáng tạo, bám sát chuẩn kiến thức và kỹ năng của chương trình Ngữ văn THCS, vừa sức với học sinh nhưng có tính phân loại cao, kết cấu chuẩn với cấu trúc đề minh họa của Sở GD&ĐT Hà Nội”.

Cô giáo Mai Hồng Ân, giáo viên Ngữ Văn Trường THCS Ba Đình cho biết: “Với cách ra đề đổi mới của chương trình 2018, giáo viên chúng tôi sẽ phải thay đổi cách chấm. Đó là ưu tiên, tôn trọng quan điểm, ý kiến của học sinh, cách nhìn của học sinh chứ không bị gò bó như một văn bản đã được học như trước đây!”.

Việc đổi mới cách ra đề Ngữ văn được nhiều chuyên gia đánh giá sẽ tạo ra sự thay đổi trong việc dạy và học. Học sinh không còn học tủ, được rèn kỹ năng đọc, hiểu và giải quyết vấn đề, từ đó hình thành nhân cách, lối sống hướng thiện khi các em trưởng thành.

Chấm thi bảo đảm tiến độ, chất lượng và an toàn

Trưa 8/6, Sở GD&ĐT Hà Nội đã tổ chức hội nghị thông tin về kỳ thi tuyển sinh lớp 10 THPT năm học 2025-2026. Ông Nguyễn Quang Tuấn, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội, cho biết toàn thành phố có 102.860 thí sinh đăng ký dự thi vào lớp 10 THPT công lập không chuyên năm học 2025-2026. Thành phố thành lập 201 điểm thi với 4.411 phòng thi chính thức, 201 phòng thi dự phòng; huy động hơn 15.000 cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia công tác coi thi; gần 1.000 cán bộ công an tham gia công tác bảo đảm an ninh, an toàn.

Tỷ lệ thí sinh đến dự thi ở các môn Ngữ văn, Ngoại ngữ và Toán lần lượt là 99,6%; 99,59% và 99,57%. Toàn thành phố có một thí sinh vi phạm quy chế ở môn Ngoại ngữ. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện thường xuyên, chặt chẽ, bảo đảm các khâu của kỳ thi diễn ra an toàn.

Thông tin riêng về công tác ra đề thi, ông Phạm Quốc Toản, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội cho biết, tháng 8/2024, Sở đã công bố cấu trúc định dạng và đề thi minh họa theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Nội dung này giúp nhà trường, học sinh có định hướng rõ ràng trong tổ chức dạy học, ôn tập, chuẩn bị tốt cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm học 2025-2026. Đề thi các môn bám sát Chương trình giáo dục phổ thông 2018 và định hướng, ma trận đã công bố, phù hợp mục tiêu kỳ thi.

Việc chọn ngữ liệu để đưa vào đề thi môn Ngữ văn (đoạn trích “Hạnh phúc” của nhà thơ Giang Nam) được thực hiện kỹ. Đây là một ngữ liệu đẹp, mang tính trực diện và gần gũi. Đề thi là thông điệp muốn gửi tới học sinh lời động viên các em hãy tự tin, vững bước trong tương lai. Ghi nhận chung sau khi kết thúc thi, thí sinh phấn khởi. Dù ngữ liệu ở ngoài sách giáo khoa, nhưng tác phẩm đưa vào đề thi rất gần gũi, mang tính giáo dục cao, khơi gợi tình cảm gia đình và trách nhiệm xã hội, học sinh được thỏa sức bày tỏ cảm xúc.

Đáng chú ý, Sở GD&ĐT Hà Nội đã ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng bản đồ số giúp cho công tác điều hành, tổ chức kỳ thi vào lớp 10 an toàn.

Ông Trần Thế Cương, Phó Trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo thi, tuyển sinh thành phố, Giám đốc Sở GD&ĐT Hà Nội thông tin: Sau khi hoàn thành công tác coi thi, Sở GD&ĐT đã sẵn sàng các điều kiện triển khai.

Trước ý kiến băn khoăn về việc liệu rằng có hiện tượng chấm lỏng, chấm chặt trong kỳ thi hay không, nhất là đối với môn Ngữ văn, ông Trần Thế Cương khẳng định: Không có chuyện “chấm lỏng, chấm chặt”, trách nhiệm của Sở GD&ĐT Hà Nội là bảo đảm tổ chức chấm thi an toàn, nghiêm túc, khách quan. Sau khi chấm xong, hội đồng chấm sẽ lựa chọn ngẫu nhiên một số bài thi để chấm kiểm tra để bảo đảm chính xác, công bằng.

Là người từng tham gia công tác chấm thi, cô giáo Nguyễn Nguyệt Nga, Trường THPT Việt Đức (quận Hoàn Kiếm) khẳng định: Đội ngũ giáo viên chấm thi luôn được lựa chọn kỹ càng hằng năm. Quy trình tổ chức chấm thi được thực hiện nghiêm túc, có sự giám sát chặt chẽ; hướng dẫn chấm thi được phổ biến chi tiết, thí sinh và phụ huynh thí sinh hoàn toàn yên tâm.

Nhấn mạnh tinh thần nghiêm túc, trách nhiệm của các thành viên Ban Chỉ đạo thi, tuyển sinh thành phố, các địa phương và toàn ngành, ông Trần Thế Cương chia sẻ, nhiều cán bộ, giáo viên đã hy sinh việc riêng vì việc chung với tinh thần trách nhiệm cao. Có giáo viên đang thực hiện nhiệm vụ trong hội đồng đề thì bố mất nhưng không thể về cùng gia đình chịu tang; có giáo viên đang đi coi thi nhận được tin bố mất nhưng vẫn nén đau buồn, cố gắng hoàn thành nhiệm vụ đến môn thi cuối cùng…

Đến thời điểm này, Sở GD&ĐT Hà Nội khẳng định: Công tác coi thi được thực hiện nghiêm túc; việc vận chuyển đề thi được thực hiện an toàn và bảo mật. Sự phối hợp của các lực lượng trong công tác tổ chức thi được thực hiện đồng bộ, chặt chẽ. 100% số điểm thi không bị mất điện trong quá trình tổ chức kỳ thi. Các lực lượng có nhiều sáng kiến hỗ trợ, động viên thí sinh đi thi.