Đây là lần đầu tiên, một khóa tập huấn về bồi dưỡng, nâng cao năng lực giảng dạy tiếng Việt được tổ chức bằng hình thức trực tuyến tại vùng đông bắc Thái Lan. Khóa tập huấn thu hút hơn 80 giáo viên kiều bào tiếng Việt tại vùng đông bắc Thái Lan, cùng nhiều chuyên gia giáo dục trong nước, các nhà quản lý văn hóa, ngôn ngữ và đại diện một số tổ chức người Việt tại Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc.
Tại Khóa tập huấn, nhiều ý kiến, các đề xuất nhận được sự đồng tình và ghi nhận. Tổng lãnh sự Việt Nam tại Khon Kaen, Thái Lan Đinh Hoàng Linh nhấn mạnh việc cần thiết phải gìn giữ và phát huy việc dạy và học tiếng Việt; khẳng định, tiếng Việt là tài sản thiêng liêng của dân tộc. Theo Tổng lãnh sự Đinh Hoàng Linh, nếu văn hóa là ánh sáng soi đường, thì tiếng Việt chính là ngọn lửa thắp sáng tinh thần yêu nước, gắn kết kiều bào với quê hương, với cội nguồn văn hóa Việt Nam.
Ông Đinh Hoàng Linh cho biết, gần 100 năm trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mở lớp dạy tiếng Việt cho kiều bào ta lần đầu tiên tại tỉnh Udon Thani, vùng đông bắc Thái Lan. Từ đó đến nay, nhiều thế hệ người Việt ở Thái Lan đã gìn giữ và truyền lại tiếng Việt như “ngọn lửa thiêng”, thắp sáng lòng yêu nước nồng nàn cho các thế hệ kế tiếp. Một trăm năm tiếp theo, chính các giáo viên kiều bào, những nhà giáo dục, nghiên cứu ngôn ngữ, văn hóa, các cơ quan ở trong và ngoài nước, học tập và làm theo tấm gương Chủ tịch Hồ Chí Minh, đang chung tay phấn đấu kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp.
Tổng lãnh sự Đinh Hoàng Linh đánh giá cao tinh thần trách nhiệm, công tác chuẩn bị và chất lượng chuyên môn của chương trình tập huấn, đồng thời gửi lời cảm ơn tới Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đơn vị đã đồng hành cùng Tổng lãnh sự quán hỗ trợ kiều bào dạy và học tiếng Việt tại địa bàn trong thời gian qua; khẳng định Khóa tập huấn là trách nhiệm của những người làm công tác giáo dục đối với kiều bào ở xa Tổ quốc. Khóa tập huấn sẽ giúp nuôi dưỡng và lan truyền ngọn lửa tiếng Việt cho các thế hệ trẻ kiều bào, dù sinh ra ở nước ngoài, luôn gắn bó với nguồn cội dân tộc.
Ông Nguyễn Văn Tùng, Thành viên Hội đồng thành viên, Phó Tổng Biên tập Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam khẳng định, tiếng Việt là mạch nguồn văn hóa, là sợi dây gắn kết cộng đồng người Việt với cội nguồn dân tộc. Việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên chính là cách bền vững nhất để giữ gìn, lan tỏa tiếng Việt nơi đất khách.
Ông Nguyễn Văn Tùng cũng nhấn mạnh cam kết của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục đồng hành, hỗ trợ lâu dài cho các giáo viên kiều bào với mong muốn đóng góp xây dựng một cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài bền vững, đoàn kết và mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.
Bà Ngô Thanh Mai, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài khẳng định, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và di cư gia tăng, việc giữ gìn và phát huy tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài càng trở nên cấp thiết và mang ý nghĩa chiến lược.
Thực hiện Đề án Tôn vinh tiếng Việt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài giai đoạn 2023–2030, Ủy ban đã và đang phối hợp chặt chẽ các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài, cùng các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức trong nước triển khai đồng bộ các hoạt động: biên soạn tài liệu, tổ chức bồi dưỡng giáo viên, xây dựng học liệu số, phát triển phong trào học tiếng Việt tại các quốc gia có đông người Việt sinh sống.
Khóa tập huấn lần này là một hoạt động thiết thực nhằm triển khai Đề án, thể hiện tâm huyết của Tổng lãnh sự quán Việt Nam tại Khon Kaen và Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, không chỉ về chất lượng chuyên môn, mà còn đồng hành cùng cộng đồng thực hiện nhiệm vụ bảo tồn tiếng Việt. Qua đó, tiếng Việt sẽ tiếp tục được nuôi dưỡng trong thế hệ trẻ kiều bào, không chỉ như một ngôn ngữ, mà còn như một phần của bản sắc và lòng tự hào dân tộc.
Ông Lương Xuân Hòa, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội người Việt Nam tỉnh Udon Thani, Phó Chủ tịch Hội người Việt Nam toàn Thái Lan cho biết, lịch sử hình thành và phát triển lâu đời của cộng đồng trên nước bạn, nhiều thế hệ kiều bào tại Thái Lan luôn có ý thức học tập tiếng Việt, gìn giữ văn hóa truyền thống Việt Nam. Tuy nhiên, do hoàn cảnh lịch sử trước đây, bà con thế hệ thứ ba khoảng 50 tuổi, không có điều kiện học tập, ít người có thể nói tiếng Việt tốt.
Cùng chia sẻ với ông Lương Xuân Hòa về ý nghĩa, hiệu quả của Khoá tập huấn, giáo viên kiều bào Võ Hồng Vân mong muốn chương trình tiếp tục được duy trì, giúp nâng cao năng lực giáo viên, thể hiện sinh động tình cảm và trách nhiệm đối với kiều bào ta tại Thái Lan.
Tại Khóa tập huấn, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Trung, Chủ tịch Hội Ngôn ngữ học Việt Nam nhận định, các thầy cô giáo kiều bào có nhu cầu cấp thiết được trang bị hệ thống kiến thức bài bản về tiếng Việt, phương pháp dạy học cập nhật, phù hợp môi trường đa ngữ, đa văn hoá, vì vậy chương trình tập huấn lần này không chỉ cung cấp kiến thức chuyên môn, như ngữ âm học, cảm thụ văn học dân gian, mà còn giúp giáo viên kiều bào tự tin hơn trong việc tổ chức lớp học, kết nối với học sinh, đặc biệt là thế hệ trẻ sinh ra và lớn lên ở nước ngoài.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Lân Trung đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, đặc biệt là việc tích hợp các công cụ hiện đại như sách giáo khoa điện tử và chương trình truyền hình dạy tiếng Việt. Đây là hướng đi đúng, vừa tiếp cận công nghệ, vừa giữ được bản sắc văn hóa dân tộc. Việc phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn và cộng đồng giáo viên kiều bào cần được duy trì thường xuyên, giúp hình thành một hệ sinh thái tiếng Việt bền vững ở ngoài nước.
Kết thúc Khóa tập huấn bồi dưỡng, nâng cao năng lực dạy học tiếng Việt, các học viên và người tham gia đã lĩnh hội, cập nhật được nhiều vấn đề, các kinh nghiệm cũng như những vấn đề đang đặt ra cho công tác giảng dạy tiếng Việt trong môi trường hiện nay cũng như trao đổi trực tiếp, thực hành tại chỗ và kết nối mạng lưới hỗ trợ chuyên môn sau tập huấn.
Nhiều giáo viên xúc động chia sẻ, Khóa tập huấn là một dịp được gặp gỡ với những giảng viên giàu kinh nghiệm, những đồng nghiệp và qua đây, được trang bị thêm kiến thức chuyên sâu mà trước đây chưa từng được tiếp cận. Đại diện Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đồng hành, không chỉ bằng sách vở, tài liệu, mà bằng cả trách nhiệm và tâm huyết với bà con kiều bào.
Qua hai ngày thực hiện Khóa tập huấn, các học viên và người tham gia được giới thiệu và hướng dẫn sử dụng hệ sinh thái tài liệu tiếng Việt phong phú, hiện đại và miễn phí phục vụ cộng đồng, bao gồm: Hệ thống sách giáo khoa điện tử dễ truy cập, thuận tiện sử dụng tại website: taphuan.nxbgd.vn; các chương trình truyền hình như “Chào tiếng Việt” và “Tiếng Việt diệu kì”, đang được phát sóng trên VTV4. Khóa tập huấn còn cung cấp các nội dung chuyên sâu về ngữ âm tiếng Việt, nghiệp vụ sư phạm và nhiều vấn đề về kỹ năng sư phạm.
