Kết quả từ cải cách hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp ở Đắk Nông

Trên cơ sở Luật Đất đai năm 2013, năm 2015 Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Nông đã ban hành Quyết định số 1612/QĐ-UBND về việc thành lập Văn phòng Đăng ký đất đai trên cơ sở hợp nhất Văn phòng Đăng ký đất đai thuộc Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông và các Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất thuộc Phòng Tài nguyên và Môi trường cấp huyện.

Sau khi đưa vào vận hành mô hình một cấp về giải quyết thủ tục hành chính lĩnh vực đất đai, cảnh người dân tập trung đông người, chen chúc nhau không còn diễn ra.

Đến nay, sau gần 10 năm đi vào hoạt động, hệ thống đã thể hiện được kết quả của sự đổi mới rõ nét, hiệu quả của mô hình một cấp đã làm thay đổi ở nhiều phương diện, đem lại kết quả tốt và sự hài lòng của người dân trong thực hiện thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai.

Quá trình giải quyết được thực hiện thống nhất, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, người dân trong giải quyết thủ tục hành chính, góp phần chuyển biến tích cực trong việc chuyển đổi số tại địa phương.

Đa số thủ tục hành chính như: cấp mới, cấp đổi, cấp lại giấy chứng nhận, đăng ký biến động đất đai… được cắt giảm thời gian giải quyết so với thời gian quy định. Không còn tình trạng tồn đọng hồ sơ. Thời gian giải quyết thủ tục hành chính đúng hạn đạt tỷ lệ hơn 95%. Quyền lợi của viên chức, người lao động được quan tâm, chú trọng hơn trước.

Các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai được công khai, minh bạch tại nơi làm thủ tục và kết nối dữ liệu chung thông qua hệ thống kết nối Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Cùng với kết quả đạt được, hiện mô hình còn gặp khó khăn về cơ sở vật chất, trang thiết bị. Đa số các chi nhánh văn phòng đăng ký đất đai chưa được đầu tư xây dựng trụ sở làm việc, phải mượn tạm nơi làm việc. Trang thiết bị đa số được tận dụng từ các văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất trước đây để sử dụng, nên chưa đáp ứng so với nhu cầu thực tế.

Bên cạnh đó, số lượng viên chức sự nghiệp được giao còn ít, dẫn đến thiếu hụt về nguồn nhân sự để đưa vào quy hoạch, bổ nhiệm các chức danh lãnh đạo quản lý của Văn phòng Đăng ký đất đai trung tâm và các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai cấp huyện. Điều này tạo nên nhiều khó khăn trong điều hành và chỉ đạo công việc.

Xác định cải cách hành chính là quan trọng, có ảnh hưởng lớn đến quá trình phát triển kinh tế-xã hội của toàn tỉnh. Thời gian qua, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông đã tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính trên tất cả các lĩnh vực, đặc biệt trong lĩnh đất đai.

Đơn vị đã tập trung chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai triển khai thực hiện một số giải pháp để tăng cường xử lý, ngăn chặn có hiệu quả tình trạng nhũng nhiễu, gây phiền hà cho người dân, doanh nghiệp trong giải quyết công việc. Nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu và tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc giải quyết thủ tục hành chính. Các phản ánh, kiến nghị của doanh nghiệp, người dân được tiếp thu để nhận diện các biểu hiện suy thoái để chấn chỉnh, xử lý phù hợp.

Hệ thống Văn phòng Đăng ký đất đai một cấp cắt giảm được thời gian giải quyết so với quy định, không còn tình trạng tồn đọng hồ sơ, giải quyết đúng hạn đạt tỷ lệ hơn 95%

Hiện tình trạng vi phạm pháp luật trong giải quyết thủ tục hành chính đã giảm rõ rệt. Từ đầu năm đến nay, toàn hệ thống chưa phát hiện tập thể, cá nhân vi phạm pháp luật về đất đai. Các hành vi nhũng nhiễu, gây khó khăn cho người dân đã dần được khắc phục, bước đầu mang lại sự hài lòng cho tổ chức, cá nhân.

Song song với các giải pháp cải cách thủ tục hành chính, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông đã ủy quyền cho Văn phòng Đăng ký đất đai và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai ký giấy chứng nhận từ giữa năm 2022. Việc này giúp giảm được chi phí, thời gian đi lại của người dân. Các thủ tục hành chính liên quan giảm từ 3-5 ngày so với quy định. Số lượng hồ sơ chậm giảm rất nhiều, không còn hồ sơ tồn đọng.

Cùng với các giải pháp, đơn vị đã thường xuyên tổ chức làm việc với tập thể lãnh đạo Văn phòng Đăng ký đất đai, Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai nhằm phổ biến về tầm quan trọng của việc chấp hành các quy định của Luật Đất đai; phổ biến, tuyên truyền nâng cao hiểu biết, nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật của viên chức, người lao động. Việc này đã tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức và ý thức chấp hành pháp luật trong lĩnh vực đất đai. Những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện để các thủ tục hành chính về lĩnh vực đất đai được kịp thời tháo gỡ, giải quyết.

Nghị định số 10/2023/NĐ-CP ngày 3/4/2023 của Chính phủ đã có hiệu lực thi hành kèm theo hướng dẫn tại Thông tư số 02/2023/TT-BTNMT ngày 15/5/2023 của Bộ Tài nguyên và Môi trường.

Theo đó, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông đã ban hành Quyết định số 718/QĐ-STNMT ngày 24/5/2023 về việc giao thực hiện cấp giấy chứng nhận, xác nhận thay đổi vào giấy chứng nhận đã cấp cho Văn phòng Đăng ký đất đai và Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai các huyện, thành phố thực hiện ký giấy chứng nhận.

Phần lớn các thủ tục hành chính về ký giấy chứng nhận đã được giao về về cho Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai thực hiện. Văn phòng Đăng ký đất đai cấp tỉnh chỉ giữ lại thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận trong trường hợp đo đạc xác định lại diện tích kích thước thửa đất và thủ tục tách thửa đất, hợp thửa đất.

Cùng với việc ủy quyền, đơn vị đã chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai tập trung nghiên cứu rà soát, đề xuất bãi bỏ, thay thế các danh mục thủ tục hành chính không còn phù hợp. Các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai tập trung rà soát trang thiết bị, nhân lực, điều kiện về hạ tầng kỹ thuật công nghệ thông tin đất đai. Mục tiêu là để tổ chức thực hiện cấp giấy chứng nhận theo thẩm quyền, tiến tới tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.

Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông đã phối hợp Cơ quan thuế, Kho bạc Nhà nước và Viễn thông Đắk Nông thực hiện liên thông thủ tục hành chính thanh toán trực tuyến nghĩa vụ tài chính về đất đai trên Cổng dịch vụ công quốc gia.

Hiện nay, Sở Tài nguyên và Môi trường Đắk Nông đã phối hợp cơ quan thuế, Kho bạc Nhà nước và Viễn thông Đắk Nông thực hiện liên thông thủ tục hành chính để thanh toán trực tuyến nghĩa vụ tài chính về đất đai trên Cổng Dịch vụ công quốc gia. Các thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai thực hiện tại Trung tâm Hành chính công tỉnh và Bộ phận Một cửa các huyện, thành phố trên địa bàn đều có thể thanh toán trực tuyến.

Ngoài ra, đơn vị cũng đang tập trung phối hợp với các sở, ban, ngành để mở rộng kết nối liên thông điện tử giữa cơ quan thuế và cơ quan Văn phòng Đăng ký đất đai. Khi áp dụng mô hình “Một cửa liên thông điện tử”, hồ sơ đăng ký đất đai sẽ được Văn phòng Đăng ký đất đai điện tử hoá thành cơ sở dữ liệu và chuyển sang cơ quan thuế qua kênh trao đổi thông tin điện tử. Cơ quan thuế cũng trả kết quả thông báo nghĩa vụ tài chính sang cơ quan Văn phòng Đăng ký đất đai qua phương thức điện tử.

Mọi thông tin trao đổi về hoàn thiện, điều chỉnh hồ sơ, hoàn thành nghĩa vụ tài chính giữa hai cơ quan đều được thực hiện qua đường truyền dữ liệu và làm căn cứ để Văn phòng Đăng ký đất đai cấp quyền sử dụng cho người dân. Cơ quan thuế thực hiện đôn đốc thu nộp tiền vào ngân sách Nhà nước.

Khi thực hiện mô hình này, thông tin trao đổi giữa Văn phòng Đăng ký đất đai và cơ quan thuế sẽ rất nhanh chóng, chính xác và giảm được nhiều thời gian xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai.

Thời gian qua, đơn vị cùng với các sở, ban, ngành đã tham mưu cho tỉnh Đắk Nông thí điểm sáng kiến cải cách thủ tục hành chính “Ngày không viết, Ngày không hẹn”. Mô hình này triển khai vào ngày thứ 4 hằng tuần tại Ủy ban nhân dân các địa phương: Cư Jút, Krông Nô, Đắk Glong và TP Gia Nghĩa.

“Ngày không viết” và “Ngày không hẹn” sẽ được áp dụng thí điểm đối với 2 thủ tục hành chính về đất đai là: đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất; xóa đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất. Cá nhân, tổ chức khi đến bộ phận một cửa yêu cầu giải quyết thủ tục hành chính sẽ được cán bộ, công chức, viên chức kiểm tra tính pháp lý của hồ sơ. Trường hợp đầy đủ thành phần hồ sơ theo quy định sẽ được viết thay hoặc đánh máy các loại giấy tờ, hồ sơ theo yêu cầu của từng loại thủ tục hành chính mà không phải mất phí.

Sau khi hoàn tất hồ sơ, tổ chức, cá nhân sẽ được nhận kết quả ngay trong ngày làm việc mà không cần phải viết giấy hẹn. Bước đầu triển khai, mô hình trên nhận được sự đồng thuận, phản ứng tích cực, góp phần rút ngắn về thời gian, công sức đi lại của người dân. Khi mô hình thí điểm thực hiện thành công sẽ được nhân rộng trong toàn tỉnh.

Theo Giám đốc Sở Tài nguyên và Môi trường, giấy chứng nhận cho các chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai giải quyết theo thẩm quyền được phân cấp. Sở tập trung chỉ đạo Văn phòng Đăng ký đất đai triển khai hoàn thiện việc xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai, xây dựng quy chế tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính về đất đai, xây dựng giá dịch vụ công lĩnh vực đất đai để thực hiện thí điểm mô hình cung cấp dịch vụ công về lĩnh vực đất đai.

Trên cơ sở đó, người dân, tổ chức, doanh nghiệp trải nghiệm dịch vụ có thể lựa chọn về thời gian, thủ tục hành chính, địa điểm để nộp hồ sơ và trả chi phí cho việc cung cấp dịch vụ.

Mục tiêu của đơn vị đang hướng tới là cung cấp dịch vụ công và thực hiện giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực đất đai gắn với chuyển đổi số trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường.