Đây là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm tại khu vực miền trung, có vai trò đặc biệt quan trọng hoàn thiện trục cao tốc bắc - nam phía đông.
Dự án đường bộ cao tốc đoạn Cam Lộ - La Sơn là một thành phần quan trọng của tuyến cao tốc bắc - nam phía đông, với chiều dài hơn 98,7 km đi qua địa phận hai tỉnh Quảng Trị và thành phố Huế. Đây là một phần của chiến lược phát triển hạ tầng giao thông trọng điểm nhằm kết nối các vùng miền trung với trục dọc bắc - nam và giảm tải cho Quốc lộ 1A truyền thống. Dự án được xây dựng với quy mô 2 làn xe, chính thức đưa vào khai thác từ cuối năm 2022.
Đến nay, do nhu cầu vận tải ngày càng tăng và thực tế khai thác bộc lộ nhiều bất cập, dự án đang được đầu tư mở rộng lên quy mô 4 làn xe hoàn chỉnh, với tổng mức vốn đầu tư gần 6.500 tỷ đồng từ ngân sách nhà nước, dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng trong năm 2026. Đại diện Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh cho biết, dự án đầu tư xây dựng mở rộng đường bộ cao tốc bắc - nam phía đông đoạn Cam Lộ - La Sơn thuộc tuyến cao tốc bắc - nam phía đông được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 10/2024, nhằm thực hiện các Nghị quyết số 66 và 63 của Quốc hội. Sau khi hoàn thành quy mô đường cao tốc 4 làn xe sẽ phát huy vai trò hành lang kinh tế bắc - nam kết nối các địa phương, bảo đảm đồng bộ, hiện đại, hướng tới các mục tiêu quy hoạch mạng lưới đường bộ giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Theo Ban Quản lý dự án đường Hồ Chí Minh, ngay sau khi đưa vào sử dụng, cao tốc Cam Lộ - La Sơn đã phát huy vai trò kết nối vùng, tạo trục giao thông tốc độ cao song song với Quốc lộ 1A, góp phần rút ngắn thời gian di chuyển, giảm áp lực cho tuyến quốc lộ vốn thường xuyên quá tải. Tuyến đường kết nối liên hoàn với các đoạn cao tốc Vạn Ninh - Cam Lộ và La Sơn - Hòa Liên, hình thành hành lang vận tải quan trọng từ Bắc Trung Bộ vào Nam Trung Bộ, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, thu hút đầu tư, phát triển du lịch và dịch vụ logistics cho khu vực.
Tuy nhiên, bên cạnh những ưu thế rõ rệt, thực tiễn khai thác cho thấy nhiều hạn chế xuất phát từ quy mô đầu tư giai đoạn 1. Với chỉ 2 làn xe, không có làn dừng khẩn cấp liên tục, cao tốc Cam Lộ - La Sơn sớm bộc lộ sự quá tải khi lưu lượng phương tiện tăng nhanh, nhất là xe tải nặng và xe khách đường dài. Tình trạng chênh lệch tốc độ giữa các phương tiện diễn ra phổ biến, trong khi điều kiện vượt xe hạn chế, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông. Những năm gần đây, thực tế tuyến cao tốc này đã ghi nhận một số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn về người và tài sản. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cấp, mở rộng quy mô, bảo đảm tiêu chuẩn kỹ thuật và an toàn tương xứng với một tuyến cao tốc trục dọc quốc gia.
Đồng thời, các tiện ích phụ trợ như trạm dừng nghỉ, hệ thống giám sát, cứu hộ cứu nạn vẫn chưa được đầu tư đồng bộ, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác lâu dài. Trước những bất cập đó, Chính phủ đã quyết định đầu tư mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn lên quy mô 4 làn xe. Theo thiết kế, nền đường sẽ được mở rộng từ khoảng 12 m lên 22-23 m, bổ sung làn dừng khẩn cấp, hệ thống an toàn giao thông và hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đáp ứng tiêu chuẩn cao tốc vận hành ổn định, an toàn hơn. Đến cuối năm 2025, các thủ tục phê duyệt đầu tư, điều chỉnh dự toán và lựa chọn nhà thầu đã cơ bản hoàn tất; dự kiến phấn đấu hoàn thành và đưa vào khai thác trong năm 2026.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Huế Hoàng Hải Minh cho rằng: “Đây là dự án đi qua vùng di sản, rừng sinh thái phong phú, nhiều di tích lịch sử; vì vậy, chúng tôi đề nghị các cơ quan, nhà thầu, đơn vị liên quan phải có giải pháp quản lý, giám sát chặt chẽ nhằm giảm thiểu tối đa tác động đến môi trường, tuân thủ các quy định về bảo vệ thiên nhiên và hệ sinh thái cho khu vực này”. Việc mở rộng đường bộ cao tốc được kỳ vọng sẽ giải quyết căn bản các “điểm nghẽn” tồn tại suốt thời gian qua, đồng thời nâng cao năng lực thông hành, giảm tai nạn và đáp ứng nhu cầu vận tải ngày càng tăng của khu vực miền trung.
Về lâu dài, mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn không chỉ mang ý nghĩa khắc phục hạn chế kỹ thuật, mà còn thể hiện quyết tâm đầu tư đồng bộ, hoàn chỉnh hạ tầng giao thông chiến lược theo quy hoạch quốc gia. Khi hoàn thành, tuyến cao tốc này sẽ góp phần hoàn chỉnh trục cao tốc bắc - nam, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và nâng cao năng lực cạnh tranh của vùng Trung Bộ trong tiến trình hội nhập và phát triển bền vững.
