Hướng đi mới cho công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những trung tâm lớn về công nghiệp, đóng góp quan trọng vào phát triển công nghiệp của cả nước. Tuy nhiên, thời gian qua, phát triển công nghiệp của địa phương này đang chững lại.
Hoạt động sản xuất của Công ty cổ phần Tập đoàn bút bi Thiên Long, Khu công nghiệp Tân Tạo, quận Tân Bình. (Ảnh: THẾ ANH)
Hoạt động sản xuất của Công ty cổ phần Tập đoàn bút bi Thiên Long, Khu công nghiệp Tân Tạo, quận Tân Bình. (Ảnh: THẾ ANH)

Cụ thể, giai đoạn 2010-2015, công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh tăng trưởng bình quân 5,87%/năm, trong khi cả nước tăng bình quân 7,39%; giai đoạn 2016-2022, công nghiệp của thành phố tăng trưởng 2,67%/năm thì công nghiệp cả nước tăng trưởng 6,8%/năm. Tính cả thời kỳ 2010-2022, công nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh chỉ tăng 4,11%, còn công nghiệp cả nước tăng bình quân hơn 7,07%/năm.

Hiện, công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh đang đối diện với bốn thách thức lớn: Tỷ trọng công nghiệp trong GRDP có xu hướng giảm và chững lại; quy mô toàn ngành công nghiệp đang mất dần vị trí đứng đầu trong vùng Đông Nam Bộ và cả nước; tốc độ giá trị tăng thêm của toàn ngành công nghiệp luôn thấp hơn tốc độ tăng GRDP của Thành phố Hồ Chí Minh; diện tích đất dành cho công nghiệp khá hạn chế nên khó thu hút các dự án đầu tư quy mô lớn. Ngoài ra, xu hướng chuyển dịch sản xuất ra các tỉnh lân cận có xu hướng tăng, cũng như việc ứng dụng công nghệ trong sản xuất của các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng đến phát triển công nghiệp của địa phương này. Mặc dù xét về quy mô, công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh vẫn dẫn đầu cả nước với tổng giá trị sản phẩm trên địa bàn năm 2023 đạt khoảng 300 nghìn tỷ đồng, tạo việc làm cho khoảng một triệu lao động, nhưng xét về tỷ trọng công nghiệp trong cơ cấu công nghiệp cả nước có xu hướng giảm dần.

Thành phố Hồ Chí Minh có rất nhiều ngành công nghiệp nhưng chưa có những “sếu đầu đàn” trong từng ngành, chưa định hình được nền tảng phát triển để mang tính dẫn dắt. Kể cả ngành công nghiệp điện tử là ngành công nghiệp chủ lực của thành phố, chiếm khoảng 70% số lượng doanh nghiệp điện tử của toàn Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, nhưng cũng chưa để lại dấu ấn rõ nét.

Trong số khoảng 620 doanh nghiệp hoạt động trong ngành điện tử trên địa bàn thành phố, phần lớn là doanh nghiệp trong nước có quy mô vốn vừa và nhỏ. Số liệu thống kê gần đây cho thấy, doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài quy mô vốn bình quân cao gấp 52 lần so với quy mô vốn bình quân của loại hình công ty TNHH tư nhân; gấp 122 lần so với loại hình công ty cổ phần trong nước; gấp 163 lần so với công ty TNHH 100% vốn nhà nước.

Điều này cho thấy, sự phát triển của khu vực doanh nghiệp điện tử Thành phố Hồ Chí Minh phụ thuộc chủ yếu vào các doanh nghiệp FDI. Doanh nghiệp điện tử tư nhân dù chiếm phần lớn, song đóng góp rất hạn chế trong sự phát triển của ngành điện tử thành phố về giá trị đầu ra; thiếu tính liên kết với các doanh nghiệp FDI; số doanh nghiệp tham gia vào chuỗi liên kết ngành điện tử rất ít, chưa đáp ứng được yêu cầu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật, linh kiện...

Đến nay, phát triển công nghiệp của Thành phố Hồ Chí Minh đang ở giai đoạn bão hòa, cần định hình hướng đi mới, chu kỳ phát triển mới bởi công nghiệp của thành phố có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển của Vùng kinh tế trọng điểm phía nam và cả nước. Từ thực trạng phát triển công nghiệp của thành phố đặt ra yêu cầu cần phải tái cơ cấu lại chiến lược phát triển công nghiệp nhất là trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 đang tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của toàn cầu.

Việc tái cơ cấu cần chú trọng đến việc khai thác những tiềm năng và lợi thế của thành phố để làm đòn bẩy cho phát triển công nghiệp theo hướng gia tăng giá trị cao, phát triển xanh và bền vững. Để làm được điều này, thành phố nên phát triển công nghiệp theo hướng thâm dụng tri thức; phát triển công nghiệp dựa trên các thế mạnh về nhân lực, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo; ứng dụng những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 để nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả các ngành, sản phẩm công nghiệp; phát triển công nghiệp phải đặt trong chuỗi liên kết vùng. Đồng thời, thành phố cần thu hút các nhà đầu tư có thể giúp xây dựng được hệ sinh thái xoay quanh nó, mở được “cánh cửa” cho doanh nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói chung tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Có thể bạn quan tâm

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Mở rộng dư địa chính sách, tạo điều kiện để hộ kinh doanh phát triển

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai chữ số, việc mở rộng dư địa phát triển không chỉ phụ thuộc vào các siêu dự án hay những doanh nghiệp đầu tàu mà còn ở việc khơi thông năng lực của hàng triệu hộ kinh doanh - những "tế bào" chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động trên cả nước.

Toàn cảnh Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 (ACBD 2026). (Ảnh: CHQ)

Hải quan Việt Nam chia sẻ mô hình quản lý thương mại điện tử tại APEC

Chiều 22/8, Cục Hải quan cho biết, đoàn Hải quan Việt Nam đã tham dự Phiên Đối thoại Hải quan-Doanh nghiệp APEC 2026 tại thành phố Đại Liên (Trung Quốc), chia sẻ kinh nghiệm quản lý hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu qua nền tảng thương mại điện tử và thúc đẩy hợp tác trong quá trình chuẩn bị cho APEC 2027.

Quang cảnh Đại hội Đại biểu Chăn nuôi Thỏ Việt Nam.

Thúc đẩy ngành chăn nuôi thỏ phát triển bền vững

Ngày 22/8, tại Hà Nội, Hội Chăn nuôi thỏ Việt Nam tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ IV, nhiệm kỳ 2026-2031. Tham dự Đại hội có nhiều nhà khoa học, chuyên gia ngành nông nghiệp cùng đại diện các trang trại nuôi thỏ trong cả nước.

Lực lượng chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu tại cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. (Ảnh: CHQ)

Hải quan chủ trì phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL

Lực lượng hải quan vừa chủ trì, phối hợp các đơn vị chức năng phát hiện 16.000 hộp dầu nhớt giả nhãn hiệu MOTUL trong lô hàng nhập khẩu từ Trung Quốc về cảng Cát Lái, Thành phố Hồ Chí Minh. Lô hàng có trị giá khai báo khoảng 500 triệu đồng nhưng giá trị thị trường ước khoảng 2 tỷ đồng.

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Đại biểu Quốc hội đề nghị ưu tiên bố trí nguồn lực cho chính sách tiền lương

Nhận định thu nhập tối thiểu của người lao động ở khu vực công lẫn khu vực tư đều đang chịu áp lực lớn, đại biểu Quốc hội đề xuất bổ sung nguyên tắc ưu tiên cân đối, bố trí nguồn lực ngân sách cho chính sách tiền lương, bảo đảm cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ sống bằng chính đồng lương của mình.

Tập đoàn Đèo Cả tổ chức kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026). (Ảnh: TRANG LIÊN)

Đánh giá quá trình vận hành hầm Đèo Cả và năng lực làm chủ hạ tầng

Tập đoàn Đèo Cả vừa kỷ niệm 9 năm đưa công trình hầm đường bộ qua Đèo Cả (Đắk Lắk) vào khai thác (21/8/2017-21/8/2026), với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý,... nhằm đánh giá chặng đường khai thác công trình, hướng tới yêu cầu đổi mới đối với công tác quản lý, vận hành giai đoạn tiếp theo.

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm sáng 22/8. (Ảnh: DUY LINH)

Bộ trưởng Xây dựng nêu giải pháp hạ nhiệt giá nhà, kiểm soát đầu cơ

Sáng 22/8, phát biểu giải trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh giải trình nhiều vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, từ cải cách thủ tục hành chính, điều kiện mở bán, tiền đặt cọc đến kiểm soát giá nhà, tăng nguồn cung và xử lý bất động sản tồn đọng.

Các đại biểu tham luận tại phiên làm việc. (Ảnh: Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam cung cấp)

Doanh nhân trẻ khu vực phía nam họp "bàn tròn" thúc đẩy kinh tế tư nhân

Phiên bàn tròn khu vực phía nam thuộc Vòng bàn tròn kết nối nội lực cấp miền của Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPFS) 2026 tập trung vào 5 bài toán: dữ liệu, cơ chế xử lý kiến nghị; hạ tầng, logistics theo chuỗi hàng hóa; phát triển nhà cung ứng, liên kết thị trường; nâng cấp doanh nghiệp nhỏ và vừa; liên kết nhân lực.

Nhà máy sản xuất bao bì của Công ty cổ phần kỹ thuật bao bì Cửu Long tại phường Phúc Yên (Phú Thọ). (Ảnh: CỬU LONG)

Hoàn thiện EPR để thúc đẩy kinh tế tuần hoàn

Chính sách Trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) đang được định hướng sửa đổi nhằm tăng trách nhiệm trực tiếp của nhà sản xuất, nhập khẩu đối với sản phẩm, bao bì sau sử dụng; đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn trong thu hồi, tái chế và tổ chức thực hiện.

Vườn sầu riêng sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn, hiệu quả tại xã Hậu Mỹ, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: ANH THƯ)

Chiến lược quản lý đồng bộ, bền vững cho nông sản

Cà-phê và sầu riêng là hai “trụ cột” xuất khẩu nông sản mang lại doanh thu “tỷ đô” và là sinh kế cho hàng triệu nông dân Việt Nam. Tuy nhiên, đằng sau những kết quả ấn tượng, hai ngành hàng này đang phải đối mặt không ít thách thức liên quan việc kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và kim loại nặng.

Các đại biểu tham dự hội thảo trực tiếp tại thủ đô Santiago chụp ảnh kỷ niệm. (Ảnh: Đại sứ quán Việt Nam tại Chile cung cấp)

Kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Chile trong lĩnh vực thiết bị năng lượng và điện công nghiệp

Hội thảo xúc tiến thương mại, đầu tư và kết nối doanh nghiệp Việt Nam-Chile về thiết bị năng lượng và máy móc, thiết bị điện công nghiệp là hoạt động ngoại giao kinh tế trọng tâm của Đại sứ quán Việt Nam tại Chile trong năm hai nước kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao (25/3/1971-25/3/2026).

Đại biểu Quốc hội thảo luận ở Tổ. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Không để ngưỡng doanh thu trở thành “điểm gãy” chính sách thuế

Tán thành với chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, song nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị không quy định cứng ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng, tránh tạo “điểm gãy” chính sách, đồng thời đơn giản hóa thủ tục và phương thức quản lý thuế.

Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài.

Thu hút đầu tư nước ngoài: Từ mô hình gia công đến làm chủ năng lực sản xuất

Trong mô hình phát triển mới, Việt Nam cần chuyển từ một nước nhận FDI gia công sang một quốc gia hấp thụ và làm chủ công nghệ thông qua thế hệ FDI mới. Phóng viên Báo Nhân Dân trao đổi với Tiến sĩ Phan Hữu Thắng, Chủ tịch Liên chi hội Tài chính Khu công nghiệp Việt Nam, nguyên Cục trưởng Đầu tư nước ngoài về vấn đề này.

Ra mắt Ban Chấp hành Hội Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2029 (Ảnh: CAO TÂN)

Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh hợp lực, kiến tạo và vươn tầm

Chiều 21/8, Hội Doanh nhân trẻ Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2029, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong hành trình hơn 30 năm xây dựng và phát triển của hội. Đồng chí Nguyễn Văn Được, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh dự và phát biểu.