Hương bưởi bên dòng Lô

Trên dải đất trung du ven sông Lô, nơi phù sa và nắng gió giao hòa, cây bưởi Đoan Hùng, nhất là bưởi Sửu Chí Đám, đã bén rễ, lớn lên, trở thành cây trồng chủ lực của tỉnh Phú Thọ.

Ông Đỗ Trung Kiên, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh bưởi xã Chí Đám thăm vườn bưởi sắp thu hoạch.
Ông Đỗ Trung Kiên, Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh bưởi xã Chí Đám thăm vườn bưởi sắp thu hoạch.

Những ngày đầu xuân, sông Lô như dịu lại trong tiết trời se lạnh và sương mù. Chỉ tay vào những vườn bưởi phía xa, đồng chí Nguyễn Văn Hân, Phó Trưởng phòng Nông nghiệp xã Chí Đám giới thiệu với chúng tôi: Những ngày vào vụ, đi giữa Chí Đám, đâu đâu cũng thấy mùi thơm dịu nhẹ, phảng phất trong gió của hương bưởi. Bưởi Đoan Hùng khi thu hoạch có thành cao, vỏ vàng sáng, cùi mỏng; bổ ra múi ráo, tôm mọng nước, vị ngọt thanh mát và thơm rất riêng.

Trong hệ giống bưởi Đoan Hùng, nếu bưởi Bằng Luân nổi tiếng bởi chất lượng đồng đều, vị ngọt đậm; thì bưởi Sửu Chí Đám lại gắn chặt với đất phù sa sông Lô, sông Chảy và câu chuyện về lão nông tên Sửu.

Người dân xã Chí Đám kể rằng, ngày xưa, từ một cây bưởi ngon trong vườn nhà, người nông dân tên Sửu đã chiết cành, nhân giống bưởi quý ra khắp vùng, rồi mọi người lấy luôn tên ông để gọi: Bưởi Sửu. Câu chuyện truyền đời ấy, theo năm tháng, đã trở thành một phần ký ức của vùng đất bưởi. Ngoài hương vị thơm ngọt, giống bưởi này còn đặc biệt ở khả năng bảo quản dài ngày: Sau 5-6 tháng vẫn giữ được chất lượng, vị ngon, quả to, vỏ vàng mịn...

Theo người trồng bưởi, cái làm nên chất riêng của bưởi Sửu không chỉ là giống, mà là thổ nhưỡng. Dải đất ven sông Lô được phù sa bồi đắp sâu hàng chục mét, tạo lớp phù sa giàu dưỡng chất, vì thế, Chí Đám gần như là vùng trồng duy nhất của bưởi Sửu.

Theo thống kê từ Phòng Nông nghiệp xã Chí Đám, tổng diện tích bưởi toàn xã là 543,22ha, bưởi Sửu Chí Đám 91 ha, bưởi Bằng Luân 25ha; còn lại là các giống bưởi khác: Cát Quế, Xuân Vân, Diễn, Da xanh Đường lá nhăn… Diện tích cho sản phẩm đạt 524,27ha, năng suất trung bình dự kiến 13 tấn/ha, sản lượng ước đạt hơn 6.800 tấn, cho thu nhập bình quân từ 250-300 triệu đồng/ha/năm.

Những con số này cho thấy xã Chí Đám vẫn duy trì được quy mô của một vùng bưởi có diện tích đáng kể. Nhưng phía sau những mùa quả trĩu cành, người trồng bưởi đang đối mặt với bài toán không nhỏ: Chất lượng chưa ổn định, mẫu mã chưa đồng đều, sức mua giảm, giá bán giảm sâu…

Nhắc đến bưởi Sửu Chí Đám, không ai là không biết ông Đỗ Trung Kiên, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Giám đốc Hợp tác xã Sản xuất và Kinh doanh bưởi xã Chí Đám.

Ông Kiên cho biết, Hợp tác xã được thành lập năm 2003; khi ấy, nhiều hộ dân bước vào con đường trồng và chăm sóc giống bưởi rất khó tính với một niềm tin mộc mạc: Đất phù sa ven sông Lô sẽ cho ra thứ quả ngọt thơm như cha ông từng gìn giữ. “Khó khăn nhất với các hộ dân là giống bưởi không dễ trồng, mẫn cảm với thời tiết, dễ mắc sâu bệnh. Bởi vậy, để có quả bưởi ngon đạt chuẩn, người trồng phải giữ quy trình chăm sóc nghiêm ngặt, từ chọn giống chuẩn, tạo tán hợp lý, tỉa cành đúng kỹ thuật, ưu tiên phân hữu cơ và kiểm soát sâu bệnh theo hướng tự nhiên. Không phải cứ trồng là có quả ngon”, ông Kiên chia sẻ.

Nhưng thị trường không phải lúc nào cũng như mong đợi. Điều khiến những người đứng đầu các hợp tác xã trồng bưởi ở đây trăn trở là sức ép cạnh tranh ngày càng lớn. Bưởi Sửu Chí Đám - giống bưởi đặc sản có chỉ dẫn địa lý, đang phải xếp cạnh quá nhiều giống bưởi khác được đưa ra thị trường với giá rẻ hơn nhiều.

Những năm trước, có lúc giá bưởi Sửu lên tới 70-80 nghìn đồng/quả cũng không có mà bán, nhưng nay chỉ còn khoảng 30-35 nghìn đồng/quả mà bán vẫn chậm. Những hộ trồng bưởi đều rất trăn trở, nhiều khi làm ra sản phẩm mà không bán được và sự cạnh tranh diễn ra ngay tại địa phương chứ chưa tính ở các địa phương khác.

Với vai trò là người đứng đầu Hợp tác xã, ông Kiên cho rằng điều quan trọng nhất lúc này là giữ được thương hiệu và uy tín cho bưởi Sửu Chí Đám, thứ quả mà ông gọi là “tinh túy của đất phù sa”.

Khi chúng tôi hỏi cách nhận diện bưởi Sửu Chí Đám, ông Kiên chỉ dẫn: Đặc điểm nhận diện khá rõ là quả bưởi có vỏ (túi dầu) mịn, tép bưởi ráo, múi rất thơm và ngọt mát; khi thưởng thức sẽ thấy hạt không trắng như các loại bưởi khác mà có màu nâu sậm, hình răng ngựa.

Trước đây trong làng chỉ có một số cây bưởi cổ, nay đã không còn. Tuy vậy, Hợp tác xã vẫn gìn giữ được nguồn cây đầu dòng giống chuẩn, làm cơ sở nhân giống cho gần 20ha bưởi.

Ông Kiên trăn trở: Nếu lớp người gắn bó nửa đời với cây bưởi dần già đi, ai sẽ là người tiếp tục gìn giữ giống bưởi quý? Trong khi đó, cánh cửa thị trường mới đang hé mở. Từ năm 2024-2025, Hợp tác xã đã nhận được các đề nghị hợp tác xuất khẩu sang Nga, Mỹ, châu Âu, New Zealand… Tuy nhiên, điều đáng tiếc là sản lượng chưa đủ lớn, nguồn hàng chưa ổn định để đáp ứng đơn hàng.

Bù lại, về tiêu chuẩn sản xuất, Hợp tác xã của ông Kiên đã có chứng nhận VietGAP; sản phẩm đạt OCOP 4 sao. Đây là những “tấm hộ chiếu” quan trọng để bưởi Sửu Chí Đám có thể đi xa hơn trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng đòi hỏi minh bạch nguồn gốc và chất lượng.

Điều khiến nhiều người trồng bưởi Chí Đám trăn trở nhất vài năm trở lại đây là sức mua giảm, thị trường tiêu thụ co lại. Người tiêu dùng ngày càng khó tính, chỉ một vụ bưởi khô tôm, khô múi hay mẫu mã không đồng đều cũng đủ làm thương hiệu vất vả.

Theo ông Nguyễn Hải Đô, Giám đốc Hợp tác xã Bưởi và Dịch vụ tổng hợp Hùng Xuyên, muốn sản xuất bưởi bài bản và bền vững, cần tiếp tục củng cố mô hình hợp tác xã, tăng liên kết tiêu thụ, xây dựng thương hiệu, chuẩn hóa chất lượng và hỗ trợ người dân chuyển dần sang sản xuất theo hướng an toàn, có kiểm soát. Sản phẩm bưởi của xã viên được Hợp tác xã đứng ra kết nối tiêu thụ, hỗ trợ khâu quảng bá, giới thiệu và bảo đảm quy trình kỹ thuật. Bên cạnh đó, Hợp tác xã đóng vai trò “bà đỡ” về khoa học-kỹ thuật, hướng dẫn người dân canh tác theo quy trình, tổ chức tập huấn, giúp nâng cao năng suất và chất lượng quả.

Hiện nay, Hợp tác xã Hùng Xuyên liên kết sản xuất với quy mô hơn 200 ha, năng suất bình quân khoảng 14-15 tấn/ha, doanh thu đạt khoảng 450 triệu đồng/ha (tùy năm). Sản xuất bưởi còn đối mặt với nhiều khó khăn như thời tiết thất thường, sâu bệnh, chi phí đầu tư tăng… Bởi thế, con đường bắt buộc của vùng bưởi hôm nay không chỉ là “trồng nhiều”, mà là “làm chuẩn”: Từ quy trình chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, đến truy xuất nguồn gốc, chứng nhận VietGAP, OCOP, mã số vùng trồng… Hợp tác xã của ông Đô còn trồng thêm bưởi bonsai, bưởi cảnh, phục vụ thị trường Tết .

Hương bưởi bên dòng sông Lô vì thế không chỉ là hương thơm của mùa vụ, mà còn là hương của những nỗ lực bền bỉ để gìn giữ thương hiệu đặc sản đã thành danh của vùng đất này.

Có thể bạn quan tâm

Đất mặt ruộng chất thành đống, được tập kết sát ven đường.

Ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép đất mặt ruộng

Sau vụ lúa đông xuân, trên các cánh đồng tại tỉnh Vĩnh Long, thay vì không khí tất bật chuẩn bị cho vụ mùa mới, người ta lại chứng kiến một thực trạng xót xa: Những lớp đất mặt màu mỡ-vốn được ví như “lớp da” đang bị bóc tách, đưa đi bán. 

Nghiên cứu tác dụng dược lý các loài cây thuốc và dược liệu tại Viện Dược liệu.

Phát huy giá trị đa dụng của dược liệu

Việt Nam có nguồn dược liệu phong phú, tuy nhiên việc phát triển dược liệu phần lớn đang phục vụ sản xuất thuốc và thực phẩm chức năng. Hiện nay, xu hướng sử dụng dược liệu trong mỹ phẩm, đồ uống và thực phẩm hằng ngày cũng như gắn với du lịch đang mở ra một không gian phát triển mới. 

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Diễn biến giá vàng tuần tới rất khó đoán

Tuần này, giá vàng thế giới ghi nhận tuần tăng thứ 3 liên tiếp, kết thúc tuần ở mức 4.747 USD/ounce. Các chuyên cho rằng diễn biến giá vàng thời gian tới là rất khó đoán nhất là sau đàm phán giữa Mỹ và Iran thất bại. Giá vàng miếng SJC kết thúc tuần ở mức 172,4 triệu đồng/lượng.

Ông Vũ Anh Phương - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty điện lực miền Bắc (EVNNPC) thông tin về tình hình cung ứng điện mùa nắng nóng năm 2026.

Chủ động bảo đảm điện mùa nắng nóng tại miền bắc

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng cao, nhất là tại miền bắc trong mùa nắng nóng, việc bảo đảm cung ứng điện ổn định đang đối mặt nhiều áp lực do thời tiết cực đoan, nguồn cung tiềm ẩn rủi ro và phụ tải tăng nhanh, đòi hỏi các giải pháp điều hành linh hoạt, đồng bộ.

Luật Thủ đô (sửa đổi): Tài chính là đòn bẩy chiến lược để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới

Luật Thủ đô (sửa đổi): Tài chính là đòn bẩy chiến lược để Thủ đô bứt phá trong kỷ nguyên mới

Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) trao cho Hà Nội những cơ chế tài chính đặc thù. Đây không chỉ đơn thuần là tăng thêm quyền hạn, mà là một cuộc cách mạng trong cách vận hành chính sách. Ngành tài chính Thủ đô chuyển mình từ vai trò “người giữ hòm chìa khóa” sang kiến tạo, dẫn dắt và khơi thông các dòng chảy nguồn lực xã hội.

Người dân Bản Lầu thu hoạch dứa.

Bản Lầu ngọt ngào mùa dứa chín

Đầu tháng 4, khi tiết trời còn nắng nhẹ, chúng tôi vào thủ phủ vùng trồng dứa Bản Lầu thuộc huyện Mường Khương (cũ), tỉnh Lào Cai. Hai bên con đường quanh co từ Bản Xen đến Pạc Bo những đồi dứa xanh mướt, hoặc ươm vàng đang gấp rút được thu hoạch, dự báo một mùa bội thu ngọt ngào.

Nông dân phường Đô Vinh, tỉnh Khánh Hòa thu hoạch nho. (Ảnh: CÔNG ĐẠT)

Hành trình của sự chuyển mình

Đi giữa mùa nho chín tại một số địa phương của tỉnh Khánh Hòa, không đơn thuần là một chuyến tham quan, mà là cả hành trình chuỗi trải nghiệm liền mạch: Đi, dừng, ngắm, nếm và cảm nhận. Nơi mỗi điểm dừng chân đều kể một câu chuyện riêng về đất và người...

Xe chở sầu riêng xuất khẩu vào thị trường Trung Quốc theo diện Luồng xanh sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc của Bộ Nông nghiệp và Môi trường tại khu vực Cửa khẩu Quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn.

Xuất khẩu tiếp tục bứt phá mạnh mẽ

Trong bối cảnh kinh tế và thương mại thế giới có nhiều khó khăn, bất ổn, xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam quý I/2026 vẫn duy trì đà tăng trưởng cao. Đây là tiền đề vững chắc để xuất khẩu đạt chỉ tiêu tăng trưởng cả năm từ 15-16%, đóng góp quan trọng thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế 2 con số.

Giàn FPU - Ngọn hải đăng tại mỏ Đại Hùng.

Mỏ Đại Hùng với kỳ tích doanh thu hàng tỷ USD

Từ một mỏ dầu từng bị các nhà thầu quốc tế rời bỏ, Đại Hùng đã “hồi sinh” với doanh thu lũy kế hết năm 2024 đạt hơn 4,1 tỷ USD, đây có thể coi là một kỳ tích trong ngành dầu khí Việt Nam.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 11/4, giá bạc đồng loạt tăng nhẹ

Sáng 11/4, giá bạc đồng loạt tăng nhẹ, trong đó, thị trường thế giới giao dịch quanh ngưỡng 75,76 USD/ounce; trong nước bạc giao ngay mốc hơn 78 triệu đồng/kg ở chiều bán ra.

Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh giữ vị trí đầu tàu. (Ảnh: HNV)

Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh giữ tốc độ tăng trưởng ổn định, giữ vị trí hàng đầu

Cục Thống kê (Bộ Tài chính) nhận định, nhìn chung trong quý I/2026, tăng trưởng GRDP ở nhiều địa phương khá tích cực, đặc biệt tại các tỉnh, thành phố mạnh về công nghiệp và có dịch vụ, du lịch khởi sắc. Hai thành phố lớn của cả nước là Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh vẫn duy trì vị trí đầu tàu kinh tế.

Thị trường chứng khoán tuần mới: Dòng tiền chững lại, liệu VN-Index đã tạo đỉnh ngắn hạn?

[Infographic] Chứng khoán tuần 6-10/4/2026: Thị trường nâng hạng, cú hích kích cầu dòng tiền

Thị trường có tuần thứ 3 tăng điểm tích cực với nhiều thông tin hỗ trợ mạnh, nổi bật là thông tin FTSE Russell xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. Kết tuần 6-10/4, VN-Index tăng 3,92% lên mức 1.750 điểm. Thanh khoản trong tuần tăng với khối lượng giao dịch tăng 5,33% so với tuần trước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dự phiên thảo luận ở hội trường chiều 10/4. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Đầu tư hệ thống kho bãi quy mô lớn, nâng mức dự trữ xăng dầu lên 90 ngày sử dụng

Đại biểu Quốc hội kiến nghị ưu tiên hàng đầu là tối ưu hóa năng lực sản xuất xăng dầu nội địa, đồng thời phải tách bạch giữa dự trữ sản xuất của doanh nghiệp và dự trữ quốc gia, đầu tư xây dựng hệ thống kho bãi, kho ngầm quy mô lớn để nâng mức dự trữ lên 90 ngày sử dụng, tiếp cận với tiêu chuẩn quốc tế.

Người dân làm thủ tục hành chính liên quan đất đai ở phường Hạc Thành.

Thanh Hóa: Làm giàu, làm sạch dữ liệu về đất đai

Ngày 10/4, tỉnh Thanh Hóa tổ chức Hội nghị trực tuyến toàn tỉnh về tiến độ thực hiện chiến dịch làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai trên địa bàn tỉnh. Đồng chí Nguyễn Hoài Anh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh chủ trì hội nghị.

Quang cảnh hội nghị.

Lạng Sơn chú trọng xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng

Ngày 10/4, Ủy ban nhân dân tỉnh Lạng Sơn tổ chức Hội nghị gặp mặt doanh nghiệp, hợp tác xã năm 2026. Đây là dịp lãnh đạo tỉnh lắng nghe và giải quyết các kiến nghị từ đó có những điều chỉnh phù hợp trong việc thực hiện hiệu quả Nghị quyết số 68-NQ/TW trong giai đoạn phát triển mới của tỉnh Lạng Sơn.

Thứ trưởng Xây dựng Nguyễn Văn Sinh và đoàn công tác làm việc tại Đà Nẵng về tiến độ xây dựng nhà ở xã hội.

Đà Nẵng cần đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội

Ngày 10/4, Đoàn công tác Bộ Xây dựng do Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh làm trưởng đoàn có buổi làm việc với Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng về tình hình triển khai dự án nhà ở xã hội. Lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị thành phố Đà Nẵng đẩy nhanh tiến độ thi công nhà ở xã hội dành cho người thu nhập thấp, công nhân.