Đây là thông điệp được các chuyên gia nhấn mạnh tại hội nghị cấp cao về tài chính toàn diện năm 2025, do Tổ chức Tài chính quốc tế (IFC) vừa tổ chức tại Thành phố Hồ Chí Minh.
Tài chính toàn diện số đạt kết quả tích cực
Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà cho biết: Việt Nam xem tài chính toàn diện là ưu tiên chiến lược gắn với mục tiêu tăng trưởng bền vững và bao trùm. Chiến lược tài chính toàn diện quốc gia đến giai đoạn 2020-2025, định hướng đến năm 2030 đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong tiến trình hiện thực hóa mục tiêu phát triển bao trùm.
Điều này thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam trong việc bảo đảm mọi người dân và doanh nghiệp đều có cơ hội tiếp cận, sử dụng các dịch vụ tài chính chính thức, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững, giảm nghèo và thu hẹp bất bình đẳng.
Kết quả trong giai đoạn 1 của Việt Nam được các bên đánh giá là tích cực khi hạ tầng số trong lĩnh vực thanh toán được mở rộng, sản phẩm dịch vụ ngày càng đa dạng, thanh toán không dùng tiền mặt tăng trưởng mạnh và chuyển đổi số diễn ra sâu rộng trong toàn hệ thống ngân hàng. Cụ thể, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán tại ngân hàng đạt 86,97%, tăng đáng kể so với mức 68,44% năm 2020.
Chỉ tiêu về tốc độ tăng trưởng giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt đạt và vượt mục tiêu đề ra, với giá trị giao dịch qua điện thoại di động và ví điện tử tăng bình quân hơn 25% mỗi năm. Ngoài ra, hệ sinh thái các fintech có khoảng hơn 150 doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực như thanh toán, cho vay ngân hàng, quản lý tài sản và dữ liệu tài chính đang góp phần thúc đẩy đổi mới sáng tạo, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, đặc biệt tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa - tạo nền tảng vững chắc cho tài chính toàn diện số.
Theo báo cáo Global Findex 2025 của Nhóm Ngân hàng Thế giới, hơn 70% số người trưởng thành Việt Nam từ 15 tuổi trở lên đã có tài khoản tài chính và 62% trong số đó sử dụng các dịch vụ thanh toán số, nhờ vào tỷ lệ phủ sóng internet đạt 80% dân số. Những con số này thể hiện bước tiến vượt bậc cũng như tiềm năng mở rộng tài chính số tới các nhóm còn chưa tiếp cận được dịch vụ.
Ông Thomas Jacobs, Giám đốc Quốc gia, IFC Việt Nam, Campuchia và Lào khẳng định: Vai trò của kinh tế số sẽ là động lực then chốt cho nền kinh tế Việt Nam và là yếu tố quan trọng trong tham vọng của quốc gia nhằm đạt được mức thu nhập cao vào năm 2045. Giống như mọi nền kinh tế hiện đại, Việt Nam cần tận dụng các lợi ích của công nghệ để nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân và thúc đẩy hoạt động kinh tế.
Tuy có nhiều bước tiến trong việc phổ cập dịch vụ tài chính cho toàn dân, ngành tài chính Việt Nam vẫn đối diện với những khoảng trống về tiếp cận tín dụng. Theo các chuyên gia, thách thức vẫn là khả năng tiếp cận và sử dụng dịch vụ tài chính chưa đồng đều. Một số nhóm dân số vẫn chưa được phục vụ, bao gồm dân cư ở vùng sâu, vùng xa.
Mặt khác, rủi ro đặt ra là sự phát triển của tài chính kỹ thuật số cũng đi kèm với rủi ro về an toàn. Ông Shehryar Ali Shah, Trưởng đại diện IFC tại Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Tài chính toàn diện không phải là một vấn đề ở Việt Nam, mà là sức khỏe tài chính, nghĩa là khả năng một cá nhân sử dụng hiệu quả các dịch vụ tài chính như thanh toán, tiết kiệm hay vay mới để đáp ứng các nhu cầu chi tiêu hiện tại, duy trì cuộc sống ổn định và phát triển. “Để Việt Nam trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, thì sức khỏe tài chính cần phải là một vấn đề ưu tiên ngay từ bây giờ”, ông Shah nhấn mạnh.
Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đang xây dựng Chiến lược Tài chính toàn diện quốc gia giai đoạn 2 (2026-2030), tập trung vào tài chính số, đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững. Định hướng này bao gồm phát triển hạ tầng tài chính-dữ liệu số quốc gia, ứng dụng AI và Big Data, đẩy mạnh giáo dục tài chính, bảo vệ người tiêu dùng; đồng thời, gắn kết tài chính toàn diện với tài chính xanh để hình thành hệ sinh thái tài chính hiện đại, bền vững.
Tăng hợp tác xây dựng hệ sinh thái tài chính số
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị đưa vào vận hành Trung tâm Tài chính quốc tế tại Thành phố Hồ Chí Minh ngay trong năm 2025, việc xây dựng một hệ sinh thái tài chính đáng tin cậy, kết nối toàn cầu càng trở nên cấp thiết. Tài chính số được xem là chìa khóa giúp bảo đảm an toàn giao dịch, mở rộng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, thúc đẩy liên kết xuyên biên giới và nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực.
“Trong quá trình này, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam luôn trân trọng và mong muốn tiếp tục nhận được sự hợp tác, hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, trong đó IFC và các đối tác để xây dựng hệ sinh thái tài chính số an toàn, bền vững và bao trùm, góp phần thúc đẩy phát triển tài chính toàn diện và tăng cường kết nối kinh tế-tài chính trong khu vực”, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Thanh Hà nhấn mạnh.
Bà Sarah Hooper, Tổng lãnh sự Australia tại Thành phố Hồ Chí Minh cho rằng: Việc thu hẹp khoảng cách kỹ thuật số là thách thức mà tất cả các chính phủ phải đối mặt. Do đó, kinh tế số sẽ là lĩnh vực ưu tiên hợp tác, kêu gọi đầu tư có mục tiêu vào cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và nguồn nhân lực giữa Australia với khu vực Đông Nam Á. Thời gian qua, Australia đang hỗ trợ thông qua chương trình cho vay công nghệ tại Thành phố Hồ Chí Minh, hợp tác với các tổ chức Việt Nam để tăng cường quy định, an ninh mạng và thương mại kỹ thuật số, bảo đảm quá trình số hóa diễn ra một cách an toàn, toàn diện, minh bạch.
