Liên kết hình thành chuỗi sản xuất
Thời gian qua, cấp ủy, chính quyền xã Sa Loong đẩy mạnh kết nối với các hợp tác xã, doanh nghiệp nhằm mở rộng mô hình kinh tế vùng cao. Thôn Ngọc Tặng hiện có gần 140 hộ chuyên canh cà-phê, sầu riêng, mắc-ca trên địa hình đồi dốc. Hơn 320 ha cà-phê và mắcca trồng xen ghép đã mang lại nguồn thu ổn định cho đồng bào Thái, Xơ Đăng.
Tuy nhiên, sản xuất vẫn còn phân tán, quy mô nhỏ lẻ. Để từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung, xã Sa Loong ký kết với các đơn vị trong và ngoài tỉnh. Hợp tác xã nông nghiệp và dịch vụ thương mại Đức Hân ở thôn Ngọc Tặng đã ký biên bản ghi nhớ với các hộ dân để thu mua toàn bộ sản lượng mắc-ca sau thu hoạch, hướng dẫn kỹ thuật canh tác, chăm sóc, mở rộng diện tích trồng mới phục vụ xuất khẩu.
Trưởng thôn Ngọc Tặng Nguyễn Văn Thành cho biết: Địa phương có tiềm năng phát triển mắc-ca nhưng diện tích còn manh mún. Việc liên kết với hợp tác xã giúp người dân tham gia chuỗi sản xuất bài bản, đầu ra ổn định. Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025- 2030, xã Sa Loong ưu tiên thu hút đầu tư mở rộng vùng trồng cây cà-phê.
Vì vậy, chúng tôi định hướng người dân trong thôn mở rộng diện tích, từng bước xây dựng thương hiệu cà-phê Ngọc Tặng. Để mở rộng vùng trồng tập trung bảo đảm nguồn nguyên liệu, Hợp tác xã còn hỗ trợ tập huấn kỹ thuật, xây dựng mã số vùng trồng cà-phê cho hộ dân thôn Đăk Vang.
Thành lập từ năm 2021, đơn vị này chuyên chế biến, phân phối mắc-ca trong nước và xuất khẩu. Theo Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nguyễn Thị Bình, đơn vị chủ động liên kết với các hộ dân thu mua tất cả sản lượng mắcca; đồng thời, ký kết với đại diện các thôn để địa phương triển khai mùa vụ trồng trọt và hướng dẫn hộ dân trồng mắc-ca theo diện tích, sản lượng cam kết.
“Trưởng thôn đại diện để ký kết với hợp tác xã mở rộng vùng trồng, còn người dân liên kết với hợp tác xã thu hoạch, chăm sóc. Hiện nay, chúng tôi thu mua mỗi năm vài chục tấn mắc-ca tươi và mong muốn thu mua nhiều hơn nữa để bảo đảm sản lượng xuất khẩu. Chúng tôi đã ký kết nhiều xã, phường cho nên có kinh nghiệm và thuận lợi hơn. Định hướng của hợp tác xã là hướng đến liên kết sản xuất, thu mua trái cây, hoa quả để chế biến khô”, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Nguyễn Thị Bình khẳng định.
Mở hướng đi cho không gian mới
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp và trong bối cảnh sáp nhập đơn vị hành chính, các xã vùng cao trong tỉnh đứng trước cơ hội tái cấu trúc phát triển. Các địa phương khai thác tối đa tiềm năng, cơ hội để đột phá trong phát triển kinh tế-xã hội và nâng cao chất lượng sống cho nhân dân. Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Sa Loong lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định: Nông nghiệp bền vững, ứng dụng công nghệ cao là trụ cột kinh tế.
Xã phấn đấu nâng giá trị sản phẩm thu hoạch trên một hécta đất trồng trọt đạt hơn 140 triệu đồng mỗi năm; tổng diện tích cây lâu năm đạt 8.800 ha. Địa phương mở rộng vùng sản xuất tập trung các cây chủ lực như cà-phê, cao su, sầu riêng, mắc-ca và cây ăn trái chất lượng cao; đồng thời thu hút đầu tư khu nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao quy mô 400 ha tại thôn Đăk Vang.
Đáng chú ý, xã hướng đến hình thành chuỗi liên kết sản xuất-sơ chế-chế biếntiêu thụ nông sản; phấn đấu đến năm 2030 có ít nhất 80% nông sản sau thu hoạch được sơ chế, tất cả phụ phẩm nông nghiệp được tái sử dụng, toàn bộ diện tích sầu riêng đủ điều kiện cấp mã số vùng trồng. Để đạt mục tiêu này, xã Sa Loong tăng cường liên kết, hợp tác giữa chính quyền địa phương, doanh nghiệp, các nhà khoa học và nhân dân để đưa ra các giải pháp căn cơ giúp kinh tế địa phương đột phá, mở hướng đi mới cho vùng biên giới.
Hiện nay, xã Sa Loong hợp tác với Công ty trách nhiệm hữu hạn sản xuất và thương mại Cát Quế (trụ sở tại xã Dương Hóa, thành phố Hà Nội) khảo sát, mở rộng vùng trồng cà-phê tại các thôn trên địa bàn xã. Từ chương trình hợp tác này, doanh nghiệp tiến hành khảo sát vùng nguyên liệu, tìm địa điểm xây dựng cơ sở thu mua, chế biến sản phẩm cà-phê.
Đồng thời, phối hợp với hội nông dân xã, các thôn tổ chức tập huấn nâng cao kỹ thuật canh tác sản xuất cà-phê và hướng dẫn người dân tham gia các chương trình cà-phê chứng nhận 4C, quy định EUDR của Liên minh châu Âu (EU). Chị Y Rin, người dân xã Sa Loong, chia sẻ: “Gia đình tôi sẽ cải tạo vườn tạp để trồng cà-phê, mắcca. Trồng tập trung theo hướng dẫn kỹ thuật, có đầu ra ổn định thì yên tâm hơn”.
Bên cạnh đó, xã ký kết cung ứng giống và bao tiêu sản phẩm lúa ST25; tập huấn, thu mua cà-phê, sầu riêng, mắcca cho người dân. Hiện nay, xã Sa Loong kết nối với các xã lân cận hình thành vùng trồng nông sản lớn phục vụ chế biến, xuất khẩu để tăng giá trị nông sản cho người dân. Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xiêng Thanh Phú, chính quyền cơ sở chủ động ký kết, hợp tác với các đơn vị có ý nghĩa rất lớn, là bước đầu hành động hiện thực hóa các mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội.
Xã xác định chính quyền địa phương, người dân, doanh nghiệp và các nhà khoa học ở các trường đại học ngành nông nghiệp cùng hợp tác, liên kết để phát triển. “Các xã cách nhau về mặt địa giới hành chính, còn tư duy cùng nhau gắn kết để phát triển. Xã Sa Loong có thể liên kết các xã lân cận có cùng tiềm năng, lợi thế cây cà-phê, mắcca, trái cây, lúa ST25 chất lượng cao để hình thành vùng nguyên liệu đủ lớn cho doanh nghiệp chế biến xuất khẩu.
Quan trọng nhất là tư duy và sự hợp tác giữa địa phương, người dân, doanh nghiệp cũng như liên kết vùng. Xã muốn phát triển kinh tế với những mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể, thể hiện ý chí và khát vọng của toàn Đảng bộ và nhân dân ở đây”, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Xiêng Thanh Phú chia sẻ. Từ khi thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, các xã miền núi phía tây của tỉnh nỗ lực tìm hướng đi phù hợp với đặc thù địa phương. Xã biên giới Sa Loong phát huy thế mạnh trong không gian phát triển mới. Với tiềm năng, lợi thế các cây trồng chủ lực gồm mắc-ca, cà-phê, địa phương kỳ vọng sẽ hình thành vùng nguyên liệu mới, đáp ứng tiêu chuẩn và hướng đến xuất khẩu.
