Đây là hoạt động kỷ niệm 80 năm Ngày Cách mạng Tháng Tám thành công (19/8/1945-19/8/2025) và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2/9/1945-2/9/2025), thiết thực chào mừng thành công Đại hội Đảng bộ các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Phát biểu khai mạc trưng bày, Tiến sĩ Vũ Mạnh Hà, Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh khẳng định: Mùa thu năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công đã mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc, chấm dứt chế độ quân chủ phong kiến ở Việt Nam, kết thúc hơn 80 năm nhân dân ta rên xiết dưới ách đô hộ của thực dân, phát xít. Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người dân một nước độc lập; nước Việt Nam từ một nước thuộc địa nửa phong kiến trở thành nước độc lập, tự do và dân chủ.
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ lâm thời đọc bản Tuyên ngôn độc lập, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa-Nhà nước Dân chủ Nhân dân đầu tiên ở Đông Nam châu Á. Kể từ đó, đất nước ta bước sang trang mới, nhân dân ta được sống trong tự do, làm chủ vận mệnh của chính mình.
Theo Giám đốc Bảo tàng Hồ Chí Minh, với hơn 200 hình ảnh, tài liệu, hiện vật tiêu biểu được lựa chọn kỹ lưỡng, trong đó có nhiều hiện vật gốc quý hiếm, trưng bày chuyên đề "Mùa thu Độc lập" giới thiệu tới công chúng những chặng đường lịch sử thực hiện khát vọng độc lập dân tộc đầy khó khăn, gian khổ nhưng vẻ vang của dân tộc Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng Cộng sản Việt Nam.
Trưng bày cũng làm nổi bật ý nghĩa, tầm vóc, giá trị lịch sử vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 và sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa - nay là nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; đồng thời khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, đứng đầu là Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, từ đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng.
Trưng bày được kết cấu theo hai phần:
Phần I: “Ba Đình tỏa nắng Mùa thu” giới thiệu đến công chúng những tư liệu, hình ảnh tái hiện hành trình từ năm 1858, thực dân Pháp xâm lược, từng bước biến Việt Nam thành nước thuộc địa nửa phong kiến. Chứng kiến sự thất bại của các phong trào yêu nước chống thực dân Pháp cuối thế kỷ XIX, đầu thế kỷ XX do khủng hoảng về đường lối cứu nước lúc bấy giờ, người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành quyết định ra đi tìm đường cứu nước.
Trải qua 3 đại dương, 4 châu lục, tiếp xúc với các tầng lớp trong xã hội, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp cận với chủ nghĩa Mác-Lênin, từ đó tích cực chuẩn bị về chính trị, tư tưởng và tổ chức để tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930. Sau khi ra đời, Đảng đã lãnh đạo nhân dân tiến hành đấu tranh cách mạng, đi đến thành công của cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945, giành chính quyền về tay nhân dân. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Phần II: “Từ mùa thu Độc lập đến mùa xuân Đổi mới” khẳng định Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là thắng lợi vĩ đại của ý chí độc lập và khát vọng tự do dân tộc Việt Nam. Toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta quyết tâm giữ vững thành quả cách mạng, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng đã đưa Việt Nam vượt qua mọi khó khăn gian khổ, giành nhiều thắng lợi vang dội trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), đế quốc Mỹ xâm lược (1954-1975) và cuộc đấu tranh bảo vệ biên giới, giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Hòa bình lập lại, Việt Nam tập trung khắc phục hậu quả chiến tranh, từng bước xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội nhưng vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức. Tại Đại hội VI năm 1986, Đảng đã đề ra đường lối đổi mới, đánh dấu bước ngoặt cơ bản, có tính quyết định trong sự nghiệp phát triển của Việt Nam. Trải qua gần 40 năm đổi mới và phát triển, đất nước Việt Nam đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ, toàn diện và sâu sắc trên mọi lĩnh vực, từ chính trị, xã hội, kinh tế, giáo dục, khoa học-công nghệ, đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại.
Đặc biệt, tham quan trưng bày, công chúng được tìm hiểu một số tư liệu, hiện vật lần đầu tiên được giới thiệu, như: Bản chụp giấy căn cước của Nguyễn Ái Quốc tại địa chỉ số 6 phố Villa des Gobelins, cấp ngày 4/9/1919 (Thẻ có ảnh đóng dấu nổi và chữ ký của Người); Danh thiếp thợ ảnh của Nguyễn Ái Quốc; Bài thơ mừng nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa 15 tuổi của nhà thơ Hoàng Viêm Bồi…
Qua đó, trưng bày chuyên đề “Mùa thu Độc lập” góp phần khơi dậy tinh thần yêu nước, đoàn kết, ý chí tự lực, niềm tự hào, tự tôn dân tộc; tuyên truyền, động viên toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta tiếp tục thi đua, nỗ lực phấn đấu lập nhiều thành tích, đưa đất nước ta phát triển thịnh vượng, hùng cường.
Trưng bày chuyên đề được tổ chức tại Bảo tàng Hồ Chí Minh từ ngày 25/8 đến 25/12/2025.
