Hội nhập tiêu chuẩn, đo lường: Nền tảng kỹ thuật cho năng lực cạnh tranh quốc gia

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng chịu tác động mạnh từ các rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn và đo lường đang trở thành “ngôn ngữ chung” của hội nhập. Việc nâng tầm hạ tầng chất lượng quốc gia theo chuẩn mực quốc tế là điều kiện then chốt để hàng hóa Việt Nam tham gia sâu, bền vững vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam xây dựng, công bố, áp dụng ít nhất 100 TCVN mới phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược.
Mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam xây dựng, công bố, áp dụng ít nhất 100 TCVN mới phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược.

Chuẩn hóa hạ tầng chất lượng để tham gia cuộc chơi toàn cầu

Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong tiến trình phát triển và mở cửa thị trường. Các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn môi trường, an toàn và đánh giá sự phù hợp ngày càng trở thành “cửa ngõ” quyết định khả năng tiếp cận thị trường của hàng hóa, dịch vụ.

Với định hướng đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã ký ban hành Quyết định số 2542/QĐ-TTg, xác lập mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam vào nhóm 45 quốc gia dẫn đầu thế giới về hạ tầng chất lượng. Trọng tâm của quyết định là thúc đẩy hội nhập theo hướng chủ động, toàn diện, thực chất; lấy doanh nghiệp làm trung tâm; lấy hạ tầng chất lượng quốc gia làm nền tảng và coi chuyển đổi số là động lực phát triển.

Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng, công bố và áp dụng ít nhất 100 tiêu chuẩn quốc gia mới phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược, với tỷ lệ tiêu chuẩn hài hòa quốc tế đạt tối thiểu 75%. Trong lĩnh vực đo lường, hệ thống chuẩn quốc gia được duy trì với tối thiểu 60 chuẩn liên kết trực tiếp với hệ đơn vị đo quốc tế (SI), đồng thời mở rộng danh mục năng lực đo và hiệu chuẩn được quốc tế thừa nhận trong khuôn khổ CIPM-MRA. Đáng chú ý, tối thiểu 80% kết quả đánh giá sự phù hợp của Việt Nam phải được quốc tế thừa nhận thông qua các thỏa thuận MRA và MLA, qua đó giảm chi phí tuân thủ kỹ thuật cho doanh nghiệp.

Chuyển đổi số và vai trò quốc tế: đòn bẩy cho giai đoạn đến năm 2030

Để đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng đến năm 2030, quyết định cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong hệ thống tiêu chuẩn và đo lường quốc tế. Việt Nam sẽ tham gia sâu hơn và từng bước đảm nhiệm vai trò chủ trì, đồng chủ trì hoặc thư ký tại một số ủy ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế; mở rộng sự hiện diện tại các ban kỹ thuật của OIML và các nhóm công tác của Diễn đàn Đo lường châu Á-Thái Bình Dương.

Song song với đó là mục tiêu bảo đảm 100% các tổ chức đánh giá sự phù hợp trọng điểm được công nhận theo tiêu chuẩn ISO/IEC và các hướng dẫn của IAF, ILAC, APAC, đủ năng lực phục vụ xuất khẩu và thị trường trong nước. Chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, với việc vận hành hiệu quả các nền tảng số dùng chung, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các tổ chức quốc tế; hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc, nhãn điện tử và hộ chiếu số sản phẩm.

Thực tiễn cho thấy, khi tiêu chuẩn và đo lường trở thành “hộ chiếu kỹ thuật” của hàng hóa, năng lực hội nhập không chỉ phụ thuộc vào giá cả hay quy mô sản xuất, mà nằm ở mức độ tin cậy và khả năng được quốc tế thừa nhận. Đẩy mạnh hội nhập trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng vì vậy chính là bước đi căn bản để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.

Có thể bạn quan tâm

Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân phát biểu, giải trình làm rõ một số nội dung các đại biểu quan tâm. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bộ trưởng Vũ Hải Quân: Không để gián đoạn quyền lợi khi chuyển giao quản lý giống cây trồng

Giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, Bộ trưởng Vũ Hải Quân khẳng định sẽ hoàn thiện cơ chế hậu kiểm, bảo đảm chất lượng giám định và không để gián đoạn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp khi chuyển giao chức năng quản lý.

Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga, Phó Trưởng đoàn Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách thành phố Hải Phòng phát biểu tại hội trường. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Bảo đảm chất lượng và tính độc lập của giám định sở hữu trí tuệ

Các đại biểu Quốc hội đề nghị hoàn thiện cơ chế kiểm soát chất lượng, bảo đảm tính độc lập và trách nhiệm trong hoạt động giám định sở hữu trí tuệ; đồng thời phân cấp thủ tục hành chính phù hợp với năng lực thực thi, tránh quá tải và bảo đảm giải quyết hồ sơ thống nhất, hiệu quả.

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng; Bộ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và Thượng tướng Nguyễn Văn Long, Thứ trưởng Công an đồng chủ trì hội nghị. (Ảnh: VĂN ÚT)

Phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía nam

Ngày 2/11, tại thành phố Cần Thơ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp Bộ Công an-Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo 57 Trung ương tổ chức Hội nghị Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp khu vực phía nam.

Lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ cùng lãnh đạo tỉnh Cà Mau tham dự lễ khai giảng. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Cà Mau nâng cao tư duy, năng lực số cho cán bộ chủ chốt

Ngày 2/11, đồng chí Nguyễn Hồ Hải, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau cho biết, Tỉnh ủy Cà Mau vừa khai giảng lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng dành cho các cán bộ là Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025-2030.

Bà Tôn Ngọc Hạnh, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Đồng Nai, tham quan gian trưng bày tại triển lãm DigiFest Đồng Nai 2026. (ẢNH: TUẤN KHẢI)

Đồng Nai lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo làm động lực tăng trưởng

Đồng Nai đang đứng trước những cơ hội phát triển mới, đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ, hành động quyết liệt để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển. Trong đó, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số là động lực tăng trưởng mới, góp phần trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia.

Hệ thống thử nghiệm lên men liên tục tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam. (Ảnh: ANH THƯ)

Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn từ xử lý chất thải hữu cơ

Mỗi năm, lượng chất thải hữu cơ thải ra môi trường tại nước ta khá lớn nhưng công tác xử lý còn hạn chế, gây ô nhiễm và lãng phí tài nguyên. Hướng tới mục tiêu Net Zero vào năm 2050, việc ứng dụng các công nghệ xử lý hiện đại, có khả năng chuyển hóa chất thải hữu cơ thành năng lượng tái tạo đang trở thành yêu cầu cấp thiết.

Người dân được cán bộ hướng dẫn thực hiện các thủ tục giao tiếp với "chính quyền số" tại Trung tâm Phục vụ hành chính công chi nhánh 1 Hà Nội. (Ảnh: GIANG NAM)

“Đường cao tốc số” kết nối doanh nghiệp và chính quyền Thủ đô

Hệ thống chuyển nhận văn bản điện tử dùng chung của thành phố Hà Nội được đưa vào vận hành chưa lâu, nhưng đã chứng minh là một “đường cao tốc số” rút ngắn thời gian, không gian tương tác giữa chính quyền và các doanh nghiệp, hộ kinh doanh; góp phần thiết thực thực hiện mô hình chính quyền số trên địa bàn Thủ đô.

Học sinh trải nghiệm thiết bị thực tế ảo (VR) tại Trung tâm trải nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) của một trường tiểu học ở thành phố Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, ngày 4/9/2025. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Giúp trẻ em tiếp cận AI đúng cách

Nghiên cứu do Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) công bố mới đây chỉ ra rằng, nhiều trẻ em đang tiếp cận và sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) với tốc độ nhanh gấp ba lần người lớn. Với mức độ “phủ sóng” ngày càng mạnh mẽ, AI có thể ảnh hưởng tuổi thơ của hàng triệu trẻ em trên thế giới, theo cả chiều hướng tích cực và tiêu cực.

Hệ thống giao thông tự hành của Công ty Phenikaa-X được thử nghiệm có kiểm soát tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc. (Ảnh: ANH THƯ)

Không gian thử nghiệm công nghệ chiến lược

Hai dự án thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đầu tiên của Hà Nội tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc đặt ra yêu cầu vừa tạo điều kiện cho doanh nghiệp kiểm chứng công nghệ trong thực tế, vừa kiểm soát an toàn và rủi ro.

Đại diện lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ và lãnh đạo tỉnh Cà Mau ký kết Chương trình phối hợp giai đoạn 2026-2030 trước sự chứng kiến của lãnh đạo hai bên. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Bộ Khoa học và Công nghệ đồng hành cùng Cà Mau mở không gian phát triển mới

Sáng 1/11, đồng chí Vũ Hải Quân, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ dẫn đầu đoàn công tác của Bộ buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Cà Mau, và ký kết Chương trình phối hợp với tỉnh về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phục vụ phát triển kinh tế-xã hội giai đoạn 2026-2030.