Chuẩn hóa hạ tầng chất lượng để tham gia cuộc chơi toàn cầu
Hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng đang đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam trong tiến trình phát triển và mở cửa thị trường. Các quy định kỹ thuật, tiêu chuẩn môi trường, an toàn và đánh giá sự phù hợp ngày càng trở thành “cửa ngõ” quyết định khả năng tiếp cận thị trường của hàng hóa, dịch vụ.
Với định hướng đó, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng đã ký ban hành Quyết định số 2542/QĐ-TTg, xác lập mục tiêu đến năm 2030 đưa Việt Nam vào nhóm 45 quốc gia dẫn đầu thế giới về hạ tầng chất lượng. Trọng tâm của quyết định là thúc đẩy hội nhập theo hướng chủ động, toàn diện, thực chất; lấy doanh nghiệp làm trung tâm; lấy hạ tầng chất lượng quốc gia làm nền tảng và coi chuyển đổi số là động lực phát triển.
Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu xây dựng, công bố và áp dụng ít nhất 100 tiêu chuẩn quốc gia mới phục vụ các nhóm công nghệ chiến lược, với tỷ lệ tiêu chuẩn hài hòa quốc tế đạt tối thiểu 75%. Trong lĩnh vực đo lường, hệ thống chuẩn quốc gia được duy trì với tối thiểu 60 chuẩn liên kết trực tiếp với hệ đơn vị đo quốc tế (SI), đồng thời mở rộng danh mục năng lực đo và hiệu chuẩn được quốc tế thừa nhận trong khuôn khổ CIPM-MRA. Đáng chú ý, tối thiểu 80% kết quả đánh giá sự phù hợp của Việt Nam phải được quốc tế thừa nhận thông qua các thỏa thuận MRA và MLA, qua đó giảm chi phí tuân thủ kỹ thuật cho doanh nghiệp.
Chuyển đổi số và vai trò quốc tế: đòn bẩy cho giai đoạn đến năm 2030
Để đẩy mạnh hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tiêu chuẩn đo lường chất lượng đến năm 2030, quyết định cũng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao vai trò, vị thế của Việt Nam trong hệ thống tiêu chuẩn và đo lường quốc tế. Việt Nam sẽ tham gia sâu hơn và từng bước đảm nhiệm vai trò chủ trì, đồng chủ trì hoặc thư ký tại một số ủy ban kỹ thuật của các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế; mở rộng sự hiện diện tại các ban kỹ thuật của OIML và các nhóm công tác của Diễn đàn Đo lường châu Á-Thái Bình Dương.
Song song với đó là mục tiêu bảo đảm 100% các tổ chức đánh giá sự phù hợp trọng điểm được công nhận theo tiêu chuẩn ISO/IEC và các hướng dẫn của IAF, ILAC, APAC, đủ năng lực phục vụ xuất khẩu và thị trường trong nước. Chuyển đổi số được xác định là nhiệm vụ xuyên suốt, với việc vận hành hiệu quả các nền tảng số dùng chung, kết nối, chia sẻ dữ liệu với các tổ chức quốc tế; hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng mã số mã vạch, truy xuất nguồn gốc, nhãn điện tử và hộ chiếu số sản phẩm.
Thực tiễn cho thấy, khi tiêu chuẩn và đo lường trở thành “hộ chiếu kỹ thuật” của hàng hóa, năng lực hội nhập không chỉ phụ thuộc vào giá cả hay quy mô sản xuất, mà nằm ở mức độ tin cậy và khả năng được quốc tế thừa nhận. Đẩy mạnh hội nhập trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng vì vậy chính là bước đi căn bản để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam trong giai đoạn tới.
