Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng văn học năm 2023

Ngày 27/2, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức Lễ trao giải thưởng văn học năm 2023 và Tổng kết đợt 1 Cuộc vận động Sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi.
Hội Nhà văn Việt Nam trao giải thưởng văn học năm 2023

Nhà thơ Nguyễn Bình Phương - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam thay mặt Ban Chấp hành đọc Báo cáo đánh giá tổng kết giải thưởng hằng năm Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023 và Giải thưởng Tác giả trẻ lần thứ ba năm 2023. Theo đó, từ bản lĩnh, những người làm văn học đã tiến tới xác lập giá trị cho mình thông qua các sáng tác và công trình nghiên cứu.

Các hội đồng xét giải cũng theo lộ trình đi từ nhận thức tới bản lĩnh để xác quyết sự tôn vinh tác phẩm theo những quy chuẩn tương đối mở. Việc xét giải hàng năm của Hội Nhà văn luôn dựa trên lộ trình đó, và năm 2023, về căn bản, cũng không phải ngoại lệ.

Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Bình Phương trình bày báo cáo tổng kết.

Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Bình Phương trình bày báo cáo tổng kết.

Kể từ khi công bố thời gian gửi tác phẩm tham dự xét giải thưởng hằng năm năm 2023 của Hội Nhà văn, cho đến kết thúc thời hạn, Ban Sáng tác của Hội đã nhận được 179 tác phẩm gửi tới đề cử tham dự. Qua tổ chức đọc vòng loại hết sức nghiêm túc, với nhiều cuộc họp trao đổi, bàn luận dân chủ, từ Hội đồng Sơ khảo các chuyên ngành đến Hội đồng Chung khảo, cuối cùng có 6 tác phẩm vượt lên để đứng vào hàng ngũ giải thưởng năm 2023 của Hội Nhà văn.

Nhìn chung, Ban Chấp hành đồng thuận với các cấp hội đồng, và điều ấy cũng có nghĩa các giải thưởng được trao về căn bản là phản ánh đúng với thực trạng chất lượng sáng tác của năm 2023.

Đại biểu khách mời và lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam tại Lễ trao giải.

Đại biểu khách mời và lãnh đạo Hội Nhà văn Việt Nam tại Lễ trao giải.

Về Cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi, thành công trước hết ở số lượng tham gia đông đảo với sự trải rộng khắp các vùng miền, từ Hà Nội, đến Thành phố Hồ Chí Minh; từ đồng bằng sông Cửu Long lên Tây Nguyên, qua các tỉnh miền trung, ra miền núi phía bắc. Điểm thú vị, có nhiều tác giả là người Việt Nam hiện đang sinh sống hoặc học tập, công tác tại nước ngoài cũng nhiệt tình tham dự. Độ tuổi tác giả tham dự khá phong phú, cao nhất là tác giả Huỳnh Sanh Châu 95 tuổi, thấp nhất là Kul Nguyễn, 10 tuổi, với tác phẩm Tích cực và Vũ Khánh Huyền, 11 tuổi, với "Mùa hè quê ngoại".

Đặc biệt, bên cạnh việc có nhiều nhà văn, nhà thơ lớn tuổi, có uy tín trên văn đàn tham gia như Lê Hồng Thiện, Võ Khắc Nghiêm, Ngân Vịnh, Phạm Đình Ân, Đặng Huy Giang, Đinh Công Thuỷ… thì cũng xuất hiện nhiều gương mặt tác giả mới với nhiều những hứa hẹn mang tới sinh khí mới cho thể loại này như Dương Thị Thảo Nguyên, Nguyễn Thị Cẩm Hà, Mai Quyên, Nguyễn Phong Việt, Nguyễn Xuân Lai...

Về nội dung cũng như hình thức thể hiện, có thể thấy sự phong phú mà văn học viết cho thiếu nhi có thể chạm tới. Đó là cách viết hết sức đa dạng, sinh động, giàu mỹ cảm với sự pha trộn của nhiều hình thức thể loại, thoát khỏi sự câu nệ vào các quy chuẩn, cũng như những khuôn sáo, để tiến đến sự diễn đạt, truyền đạt tốt nhất, chính xác nhất.

Có thể khẳng định, đợt 1 Cuộc vận động sáng tác căn bản thành công, đã thực sự mang tới những tác giả mới với những giá trị mới, vừa để góp phần làm giàu có tâm hồn lứa tuổi thiếu nhi, vừa góp phần làm phong phú thêm cho đời sống văn học.

Giải thưởng Văn học của Hội Nhà văn Việt Nam được trao cho bốn lĩnh vực: Văn xuôi, Thơ, Lý luận phê bình và Văn học thiếu nhi. Cụ thể, lĩnh vực Văn xuôi: “Từ giờ thứ sáu đến giờ thứ chín”, tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Một; “Tuyệt không dấu vết”, tiểu thuyết của nhà văn Nguyễn Việt Hà; “Một mùa hè dưới bóng cây” tập truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Tham Thiện Kế.

Lĩnh vực Thơ: “Đồng sen tàn”, tập thơ của nhà thơ Nguyễn Phúc Lộc Thành. Giải thưởng Lý luận phê bình thuộc về tác phẩm “Tự chủ văn chương và sứ mệnh tự do” của hai tác giả Phùng Ngọc Kiên và Đoàn Ánh Dương và Văn học thiếu nhi xướng tên tác phẩm “Cá Linh đi học” của nhà văn Lê Quang Trạng.

Trao Giải thưởng văn học và giải Tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023.

Trao Giải thưởng văn học và giải Tác giả trẻ của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2023.

Giải thưởng Tác giả trẻ được trao cho tác phẩm “Nhân sinh kép sống hai cuộc đời”, tiểu thuyết của tác giả Đức Anh. Hai nhà văn: Trần Thị Trường (Hà Nội) và Lê Thị Kim (Thành phố Hồ Chí Minh) được trao giải Nhà văn nữ ấn tượng năm 2023.

Trong đợt 1 Cuộc vận động sáng tác văn học về đề tài thiếu nhi (2021-2023), giải Nhất thuộc về bản thảo văn xuôi “Mèo sinh ra đâu phải chỉ bắt chụp” của Dương Thị Thảo Nguyên. Hai giải Nhì được trao cho “Hạt dẻ ơi, về nhà thôi” của Nguyễn Thị Cẩm Hà (Hà Mi) (Văn xuôi - bản thảo); “Dắt mẹ đi chơi” (Đố mẹ, Dế mèn học chữ) của Mai Quyên (Thơ - sách).

Năm tác phẩm được trao giải Ba, gồm: “Những đôi mắt khoảng trời” của Đào Quốc Vịnh (Văn xuôi - tập sách); “Con cáo lửa” của Phạm Thanh Thúy (Văn xuôi - bản thảo); “Đi bắt nỗi buồn” của Nguyễn Thị Như Hiền (Văn xuôi - bản thảo); “Sông vừa đi vừa lớn” của Nguyễn Minh Khiêm (Thơ - bản thảo); “Cái bếp kể chuyện” của Đinh Công Thủy (Thơ - bản thảo).

Bảy giải Khuyến khích thuộc về các tác phẩm: “Cu Sang - Cây ma” của Nguyễn Xuân Lai (Văn xuôi - sách); “Cây gạo cõng mặt trời” của Nguyễn Thu Hằng (Văn xuôi - sách); “Chúc ngủ ngon” của Nguyễn Phong Việt (Thơ - sách); “Mặt trời khỏi ốm” của Đặng Toán (Thơ - bản thảo); “Áo đất, áo trời” của Phạm Quỳnh Như (Thơ - bản thảo); “Ai giàu nhất” của Hồng Chiến (Văn xuôi - bản thảo); “Lòng tốt ở lại” của Phan Đức Nam (Văn xuôi - bản thảo).

Có thể bạn quan tâm

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại. 

Hơn 50.000 khán giả có mặt tại Sân vận động quốc gia Mỹ Đình thưởng thức chương trình “Tổ quốc trong tim”. (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa bứt phá

Ngày 24/4, Quốc hội chính thức thông qua Nghị quyết về phát triển văn hóa Việt Nam với tỷ lệ tán thành cao (477/489 đại biểu). Nghị quyết đánh dấu bước chuyển quan trọng trong hoàn thiện thể chế, tạo đà cho văn hóa thật sự bứt phá, trở thành nguồn lực nội sinh và động lực đưa đất nước phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới.

Nguyễn Bảo Yến (áo vàng) và các thành viên Hội đồng đánh giá luận án và các giảng viên hướng dẫn của Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov.

Nguyễn Bảo Yến: Từ Quán quân Sao Mai đến Tiến sĩ âm nhạc đầu tiên của Việt Nam ở nước ngoài

Tại Nhạc viện Quốc gia S.V.Rachmaninov bên dòng sông Đông của nước Nga vừa diễn ra một sự kiện đáng nhớ khi Quán quân Sao Mai năm 2015 Nguyễn Bảo Yến bảo vệ thành công luận án Tiến sĩ chuyên ngành âm nhạc. Cô cũng là nữ ca sĩ Việt Nam đầu tiên được nhận học vị Tiến sĩ âm nhạc ở nước ngoài.

Các đại biểu cắt băng khai trương Tuần văn hóa Thanh Hóa-Hội An.

Tuần văn hóa kỷ niệm 65 năm kết nghĩa Thanh Hóa-Hội An

Kỷ niệm 65 năm ngày kết nghĩa giữa đô thị tỉnh lỵ Thanh Hóa và Hội An, thành phố Đà Nẵng (1961-2026), tại Công viên Hội An ở phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa diễn ra chuỗi hoạt động, sự kiện trong khuôn khổ Tuần lễ văn hóa tôn vinh nghĩa tình Thanh Hóa-Hội An.

Khuôn viên di tích Giồng Bốm là toàn bộ khu vực của Thánh thất Ngọc Minh gồm 3 ngôi nhà: Hiệp thiên đài, Cửu trùng đài và Bát quái đài. (Ảnh: Mộng Thường)

Giồng Bốm 80 năm: Hào khí “đạo không rời đời”

Tám mươi năm là một quãng lùi đủ dài để khói lửa chiến tranh tan vào hư không, nhường chỗ cho màu xanh trù phú phủ lên mảnh đất Phong Thạnh kiên cường. Thế nhưng, thời gian dẫu có bào mòn vạn vật cũng chẳng thể xóa nhòa ký ức bi tráng về rực lửa năm 1946 tại vùng đất cực nam Tổ quốc.