Bên cạnh sự nổi tiếng và sức lan tỏa, yêu cầu về độ tin cậy và trách nhiệm xã hội của KOL (người có ảnh hưởng) cũng là vấn đề đang được đặt ra một cách nghiêm túc. Thậm chí, rất nhiều ý kiến cho rằng, bên cạnh việc khuyến khích, tạo môi trường phát triển lành mạnh cho các KOL, cần có chế tài quản lý và xử lý nghiêm sai phạm, thậm chí là áp dụng biện pháp hạn chế biểu diễn, sự xuất hiện trên truyền thông của người vi phạm, gây tác động xấu đến xã hội...
Trong bức tranh truyền thông cộng đồng hiện nay, KOL không chỉ là người nổi tiếng trên mạng mà còn là một phần của hệ sinh thái thông tin xã hội. Với lượng người theo dõi trung thành và khả năng dẫn dắt xu hướng, KOL có thể tác động trực tiếp đến nhận thức và hành vi của công chúng.
Tuy nhiên, hiện chúng ta chưa có chế tài quản lý một cách hiệu quả hoạt động của KOL trên hệ sinh thái mạng xã hội cũng như trên các phương tiện truyền thông, chưa có quy định chặt chẽ việc xử lý, hạn chế sự xuất hiện của KOL có sai phạm trên truyền thông.
Vì vậy, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia, Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an đã phối hợp tổ chức hội nghị “KOL với kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, một hội nghị cấp quốc gia lần đầu tiên về lĩnh vực này.
Tiêu đề của hội nghị đã nói rõ định hướng vai trò, trách nhiệm của KOL như một “quyền lực mềm” trong việc góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước, của dân tộc trong kỷ nguyên mới. Hơn 300 người nổi tiếng, MC, ca sĩ, nghệ sĩ, hoa hậu, đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các nền tảng số TikTok, Meta, Zalo và nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn từ 34 tỉnh, thành phố trong cả nước đã về dự.
Khai mạc hội nghị, Thiếu tướng Lê Xuân Minh, Cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, thay mặt Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Công an, Chủ tịch Hiệp hội An ninh mạng quốc gia nhấn mạnh, trong kỷ nguyên số, những người có sức ảnh hưởng trên không gian mạng đã đang trở thành một lực lượng đặc biệt góp phần định hình nhận thức xã hội, dẫn dắt xu hướng đổi mới sáng tạo và quảng bá lan tỏa bản sắc, giá trị Việt Nam ra thế giới. Đất nước đang thực hiện những bước chuyển mình quan trọng, chính KOL là nguồn động lực đồng hành cùng Đảng, Nhà nước và nhân dân xây dựng nền kinh tế số, văn hóa số, xã hội số giàu bản sắc và bền vững. Đảng, Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, ban hành nhiều chủ trương, chính sách, tạo môi trường phát triển lành mạnh cho các KOL.
“Với ảnh hưởng lớn và trách nhiệm cao, mỗi KOL luôn cần được ý thức sâu sắc tác động của mình trong từng phát ngôn, hình ảnh và hành động; các cơ quan quản lý, các nền tảng công nghệ cũng cần chung tay định hướng, đồng hành, hỗ trợ cùng kiến tạo môi trường lành mạnh để KOL nêu cao tinh thần yêu nước, phát huy sức ảnh hưởng tích cực, thúc đẩy kinh tế, văn hóa, xã hội và truyền thông quốc gia ngày càng phát triển”, Thiếu tướng Lê Xuân Minh cho biết.
MC Khánh Vy có dịp trao đổi về quá trình sáng tạo và học tập suốt đời của mình để làm tròn trách nhiệm của một người dẫn chương trình-người sáng tạo nội dung. Phương Nam, 23 tuổi, thành viên Nhóm hài độc thoại “Sài Gòn Tếu” bộc bạch, em đã rất là lo vì không dám nghĩ là được gặp những người nổi tiếng, em mong có cơ hội để học hỏi, biết làm thế nào để phát huy được ảnh hưởng của mình một cách đúng đắn.
Với Hoa hậu Thế giới Việt Nam (Miss World Vietnam) 2024 Bảo Ngọc, “ranh giới chỉ là một màn hình”, ranh giới rất mong manh giữa sự nổi tiếng và nỗi thất bại nếu không có đủ kiến thức, tỉnh táo. Trong số khách mời dự hội nghị, có những người nổi tiếng không phải trên sân khấu, trên màn hình mà trong cộng đồng.
Bà Nguyễn Thị Thu Cúc, nguyên Phó Trưởng ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Tây Ninh cho hay, Tỉnh ủy đã xây dựng một hệ thống những người tích cực trên mạng, cung cấp thông tin cho họ để định hướng dư luận, giúp họ có cơ sở phản biện những luận điệu sai trái. Mô hình ở Tây Ninh là người cán bộ có uy tín tập hợp những người có uy tín trong cộng đồng để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Mô hình này đã được nhân rộng ở 40 tỉnh (cũ) và thực tế đã phát huy tác dụng. Anh Sùng A Tủa, người dân tộc H’Mông, Giám đốc Hợp tác xã Trà shan tuyết cổ thụ ở Yên Bái cũ, nay là Sơn La, tự hào là KOL của người dân tộc. Doanh nghiệp của anh quảng bá bằng chất lượng sản phẩm.
Dự hội nghị, anh mong muốn các KOL tham gia quảng bá sản phẩm, dịch vụ phải đúng sự thật. Nguyễn Xuân Tùng, CEO Công ty Golden Star Media muốn “nhắn nhủ với KOL nên kiểm chứng thông tin về chất lượng sản phẩm trước khi nhận lời quảng cáo”, phải có trách nhiệm với cộng đồng và sự phát triển của đất nước.
Bà Nguyễn Thị Thanh Huyền, Phó Cục trưởng Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho biết, hiện nay chưa có các quy định cụ thể về quản lý các KOL sao cho hiệu quả, trong khi nhiều KOL vi phạm pháp luật, đạo đức, trái thuần phong mỹ tục, cần có chế tài quản lý và xử lý nghiêm sai phạm của các KOL. Thậm chí là áp dụng biện pháp hạn chế biểu diễn, sự xuất hiện trên truyền thông của người vi phạm, gây tác động xấu đến xã hội.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có thể sẽ xây dựng quy chế về việc hạn chế sự xuất hiện của người vi phạm. Với sự kiện thành lập Liên minh “Niềm tin số”, tập hợp các KOL/KOC uy tín, doanh nghiệp, cơ quan báo chí và nền tảng nhằm lan tỏa giá trị tích cực, dẫn dắt niềm tin, xây dựng chuẩn mực và khởi động chương trình “Tín nhiệm người có ảnh hưởng”, tin rằng hoạt động của KOL sẽ ngày càng tích cực hơn, thiết thực đóng góp vào sự nghiệp phát triển kinh tế-xã hội của đất nước khi bước vào kỷ nguyên mới.
