Những định hướng lâu dài để phát triển bền vững ngành y tế
Phát biểu giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận về kinh tế-xã hội sáng 1/11, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan bày tỏ cảm ơn các đại biểu Quốc hội, nhân dân và cử tri cả nước đã quan tâm đến lĩnh vực y tế.
Bộ trưởng cho biết, sau đại dịch Covid-19, lĩnh vực y tế của nước ta cũng như nhiều quốc gia khác trên thế giới đối mặt nhiều khó khăn, bộc lộ nhiều hạn chế. Có thể, nói đây là giai đoạn cực kỳ khó khăn của ngành y tế với khối lượng công việc tồn đọng.
Sau gần 3 năm tập trung chống dịch, vấn đề thiếu thuốc, trang thiết bị, vật tư y tế trầm trọng ở nhiều cơ sở y tế; cán bộ, nhân viên y tế từ Trung ương xuống địa phương, nhiều người vi phạm pháp luật, làn sóng xin nghỉ việc chuyển ra khỏi khu vực y tế công; cơ chế chính sách còn nhiều vướng mắc, gây khó khăn cho quá trình triển khai thực hiện…
Trong bối cảnh đó, ngành y tế đã nhận được sự lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Trung ương Đảng, Quốc hội, Chính phủ; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ban, ngành, địa phương, đặc biệt là sự chia sẻ, động viên của các đại biểu Quốc hội, cử tri và nhân dân cả nước.
Đội ngũ nhân viên ngành y tế đã nỗ lực, cố gắng đoàn kết vượt qua khó khăn, đổi mới phương pháp, làm việc tập trung cao nhất để giải quyết khó khăn, vướng mắc, bất cập của ngành…
Về những định hướng lâu dài để ngành phát triển bền vững, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, ngành y tế đã tập trung thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ của Quốc hội, Chính phủ giao; ưu tiên hàng đầu cho công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, chiến lược trong lĩnh vực y tế để tạo hành lang pháp lý bảo đảm cho công tác khám, chữa bệnh phục vụ người dân, cũng như thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế của ngành.
Đồng thời, ngành cũng tập trung nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ở các cấp; tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh truyền nhiễm; tập trung giải quyết các vấn đề tồn tại, tồn đọng của ngành như nội dung đại biểu Quốc hội quan tâm trong phiên thảo luận kinh tế-xã hội lần này.
Bảo đảm nguồn cung thuốc, thiết bị vật tư y tế
 |
| Quang cảnh phiên họp của Quốc hội sáng 1/11. (Ảnh: THỦY NGUYÊN) |
Về việc khắc phục tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế, Bộ trưởng cho biết, Bộ Y tế đã có báo cáo nhanh về tình hình. Theo báo cáo của Tổ chức Y tế thế giới, thiếu thuốc, thiết bị vật tư y tế là một thách thức dai dẳng. Đây không phải là hiện tượng mới, xảy ra ở nhiều nước, đặc biệt nghiêm trọng hơn trong và sau đại dịch Covid-19, ảnh hưởng đến việc chăm sóc sức khỏe của người dân ngay ở các quốc gia phát triển có hệ thống tiên y tế tiên tiến, hiện đại như Anh, Pháp, Italia, Hoa Kỳ…
Bộ trưởng Y tế cho biết, việc này xảy ra do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân chủ yếu do nguồn cung nguyên liệu hoạt chất trên thế giới khan hiếm, giá cả biến động trên quy mô toàn cầu, vấn đề lạm phát, khủng hoảng năng lượng, ảnh hưởng xung đột quân sự… làm tăng cao chi phí đầu vào của việc sản xuất dược phẩm, giá thành sản phẩm tăng cao, chuỗi cung ứng gián đoạn, thiếu động lực khuyến khích các nhà sản xuất, sản xuất các loại thuốc mang lại ít lợi nhuận hơn.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cũng thông tin, ở Việt Nam, việc tổ chức đấu thầu thuốc được tổ chức ở cả 3 cấp, trong đó ở cấp Trung ương, đấu thầu tập trung quốc gia chiếm khoảng 16,5-18% số lượng thuốc toàn quốc, cấp địa phương và các cơ sở y tế tự thực hiện việc mua sắm. Tình trạng thiếu thuốc, vật tư y tế trong các cơ sở y tế công lập xuất hiện nhiều hơn sau dịch Covid-19.
Bên cạnh những nguyên nhân khách quan như ở trên, theo Bộ trưởng Y tế, còn có nguyên nhân chủ quan như do hệ thống văn bản pháp luật liên quan còn bất cập, việc tổ chức thực hiện mua sắm đấu thầu còn vướng mắc, công tác phối hợp giữa các đơn vị trong quá trình triển khai thực hiện chưa kịp thời, hiệu quả, đặc biệt có tâm lý e ngại, sợ sai ở một số cá nhân, đơn vị, địa phương.
Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, trong thời gian qua, Bộ Y tế, các bộ ngành đã trình Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nhiều giải pháp đồng bộ để tháo gỡ khó khăn liên quan đến mua sắm, đấu thầu thuốc, vật tư y tế.
Theo Bộ trưởng, Luật Đấu thầu năm 2023 có hiệu lực từ ngày 1/1/2024 sẽ giải quyết, tháo gỡ nhiều vấn đề vướng mắc về bảo đảm nguồn cung và việc thực hiện mua sắm thuốc, trang thiết bị y tế. Đến nay, các cơ sở y tế đã triển khai theo các quy định.
Để bảo đảm nguồn cung thuốc, thiết bị y tế trên thị trường, Bộ Y tế đã tập trung đẩy nhanh tiến độ cấp, gia hạn thuốc, đăng ký lưu hành thuốc và thiết bị y tế. Tổng số thuốc, nguyên liệu làm thuốc còn hiệu lực tại thời điểm hiện nay là trên 22 nghìn thuốc, trên 100 nghìn chủng loại trang thiết bị y tế còn hiệu lực.
Bộ cũng chỉ đạo các doanh nghiệp tìm nguồn cung, đặc biệt đối với các thuốc hiếm; đẩy mạnh cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính; thực hiện phân cấp toàn diện việc phê duyệt thẩm quyền quyết định mua sắm, kế hoạch lựa chọn nhà thầu cho các đơn vị y tế trực thuộc bộ; đẩy nhanh tiến độ mua sắm thuốc, đấu thầu tập trung quốc gia; tăng cường công bố thông tin phục vụ đấu thầu; rà soát các vướng mắc liên quan đến việc bảo đảm thuốc, trang thiết bị y tế để giải quyết theo thẩm quyền.
Điều phối hỗ trợ máu, chế phẩm cho đồng bằng sông Cửu Long
 |
| Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan giải trình, làm rõ ý kiến đại biểu Quốc hội nêu tại phiên thảo luận. (Ảnh: THỦY NGUYÊN) |
Làm rõ thêm về tình trạng thiếu máu của Cần Thơ và các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long được báo chí và đại biểu Quốc hội phản ánh gần đây, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, trong thời gian qua, đặc biệt từ đầu tháng 6/2023, Bệnh viện Huyết học-Truyền máu Cần Thơ gặp khó khăn trong việc cung cấp máu, chế phẩm cho các bệnh viện trong khu vực.
Để giải quyết vấn đề này, Bộ Y tế có 5 văn bản chỉ đạo, giao cho Viện Huyết học-Truyền máu Trung ương, Trung tâm Máu quốc gia, Bệnh viện Trung ương Huế, Bệnh viện Truyền máu-Huyết Học Thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Chợ Rẫy và các trung tâm truyền máu khác, bảo đảm hỗ trợ cho Cần Thơ và các tỉnh phía nam.
Đến nay, theo số liệu báo cáo, tổng lượng máu Bộ Y tế điều phối hỗ trợ cho Bệnh viện Huyết học-Truyền máu thành phố Cần Thơ để cung cấp cho 74 bệnh viện khu vực đồng bằng sông Cửu Long gần 65 nghìn đơn vị máu.
Bộ đã phối hợp với Ban Chỉ đạo quốc gia vận động hiến máu tình nguyện, Hội Chữ thập đỏ việt nam trong việc huy động hiến máu, huy động nguồn máu cung cấp cho các địa phương trong vùng.
Tuy nhiên, đến ngày 30/10, Cần Thơ vẫn báo cáo tình trạng thiếu máu, nguyên nhân chủ yếu do vướng mắc liên quan đến đấu thầu tại địa phương.
Bộ trưởng khẳng định, Bộ Y tế cũng hứa phối hợp với các đơn vị hỗ trợ máu cho địa phương, song để khắc phục tình trạng này, đề nghị Cần Thơ và các địa phương tiếp tục chỉ đạo quyết liệt các sở, ngành, Sở Y tế thực hiện mua sắm theo quy định bảo đảm phục vụ nhu cầu máu của người dân.
“Rõ ràng cùng 1 cơ chế chính sách nơi làm tốt, nơi còn nhiều vướng mắc. Rất mong các địa phương quan tâm chỉ đạo để thực hiện việc mua sắm chủ động, xây dựng kế hoạch làm sao phối hợp được nhịp nhàng”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.
