Hoàn thiện cơ sở pháp lý cho hoạt động kiểm tra chuyên ngành

Bộ Tài chính đang xây dựng Thông tư quy định về phân cấp thẩm quyền và quy trình kiểm tra chuyên ngành trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý. Dự thảo hướng tới thống nhất quy trình kiểm tra, mở rộng phân cấp cho các đơn vị chuyên ngành, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý, tạo thuận lợi trong quá trình thực thi pháp luật.

Kiểm tra chuyên ngành là một trong những công cụ quan trọng nhằm bảo đảm việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực tài chính.
Kiểm tra chuyên ngành là một trong những công cụ quan trọng nhằm bảo đảm việc chấp hành pháp luật trong lĩnh vực tài chính.

Đẩy mạnh phân cấp, thống nhất quy trình kiểm tra

Dự thảo Thông tư tập trung vào hai nhóm nội dung lớn gồm phân cấp thẩm quyền và quy trình kiểm tra chuyên ngành đối với các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Tài chính.

Về phân cấp, dự thảo giao thêm thẩm quyền cho người đứng đầu nhiều đơn vị thuộc Bộ như Cục Hải quan, Cục Dự trữ Nhà nước, Cục Thống kê, Kho bạc Nhà nước, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước trong việc phê duyệt kế hoạch kiểm tra chuyên đề và tổ chức thực hiện kiểm tra theo phạm vi quản lý.

Theo Bộ Tài chính, việc phân cấp nhằm phát huy tính chủ động của các đơn vị chuyên ngành trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ, tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, đồng thời rút ngắn quy trình xử lý công việc. Việc giao thêm thẩm quyền cũng tạo điều kiện để các đơn vị trực tiếp quản lý lĩnh vực chuyên ngành chủ động hơn trong triển khai hoạt động kiểm tra, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.

Cùng với việc mở rộng phân cấp, dự thảo xây dựng một quy trình kiểm tra chuyên ngành áp dụng thống nhất đối với các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư. Quy trình được thiết kế theo trình tự xuyên suốt từ khâu chuẩn bị đến tổ chức thực hiện và theo dõi sau kiểm tra, bảo đảm hoạt động kiểm tra được triển khai đồng bộ giữa các đơn vị.

Theo đó, hoạt động kiểm tra chuyên ngành bao gồm các bước xây dựng kế hoạch kiểm tra chuyên đề; ban hành quyết định kiểm tra; xây dựng kế hoạch tiến hành kiểm tra; tổ chức kiểm tra trực tiếp hoặc trực tuyến; xử lý vi phạm; báo cáo kết quả và theo dõi việc thực hiện các quyết định xử lý sau kiểm tra.

Một điểm đáng chú ý là dự thảo quy định rõ các căn cứ để ban hành quyết định kiểm tra chuyên ngành. Theo đó, việc kiểm tra được thực hiện khi phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật hoặc dấu hiệu bất thường theo quy định của pháp luật chuyên ngành; theo chỉ đạo của cơ quan, người có thẩm quyền hoặc theo kế hoạch kiểm tra chuyên đề đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Bộ Tài chính cho biết, Nghị định số 217/2025/NĐ-CP đã quy định về mục đích, nguyên tắc, thẩm quyền và một số nội dung của hoạt động kiểm tra chuyên ngành. Tuy nhiên, Nghị định chưa quy định cụ thể quy trình kiểm tra theo từng bước tiến hành và xử lý kết quả kiểm tra. Việc xây dựng Thông tư nhằm hoàn thiện khoảng trống này, tạo cơ sở áp dụng thống nhất đối với các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định cơ chế giám sát hoạt động của đoàn kiểm tra chuyên ngành. Theo đó, người ban hành quyết định kiểm tra có trách nhiệm giám sát quá trình kiểm tra; trường hợp cần thiết có thể giao công chức hoặc thành lập tổ giám sát để theo dõi việc tuân thủ quy trình, kịp thời chấn chỉnh những vướng mắc phát sinh, bảo đảm hoạt động kiểm tra được thực hiện đúng mục đích, đúng kế hoạch và đúng quy định của pháp luật.

Hoàn thiện quy định từ yêu cầu thực tiễn

Theo Bộ Tài chính, kiểm tra chuyên ngành là một trong những công cụ quan trọng nhằm bảo đảm việc chấp hành pháp luật, kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm, đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực tài chính. Việc hoàn thiện quy định về phân cấp thẩm quyền và quy trình kiểm tra vì vậy là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm hoạt động kiểm tra được thực hiện thống nhất, minh bạch và phù hợp với yêu cầu quản lý trong giai đoạn hiện nay.

Qua rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tài chính cho biết một số lĩnh vực hiện đã có quy định tương đối đầy đủ về trình tự, thủ tục kiểm tra chuyên ngành tại các văn bản pháp luật chuyên ngành. Trong đó có các lĩnh vực như thuế, bảo hiểm xã hội, đấu thầu, kiểm toán độc lập, kiểm tra đầu tư và quản lý vốn nhà nước tại doanh nghiệp.

Tuy nhiên, nhiều lĩnh vực khác vẫn chưa có quy trình kiểm tra chuyên ngành thống nhất, gồm kho bạc nhà nước, ngân sách nhà nước, dự trữ quốc gia, thống kê, chứng khoán, kinh doanh bảo hiểm, quản lý công sản, đầu tư nước ngoài, viện trợ nước ngoài dành cho Việt Nam, kế toán, quy hoạch, phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, quản lý tài chính các tổ chức tài chính và dịch vụ tài chính, phí và lệ phí.

Đáng chú ý, ngay cả ở những lĩnh vực đã có quy định, thực tiễn triển khai cũng phát sinh một số nội dung cần tiếp tục hoàn thiện.

Đơn cử, trong lĩnh vực hải quan, pháp luật hiện hành đã quy định về kiểm tra trong thông quan và kiểm tra sau thông quan. Tuy nhiên, đối với trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm sau thời hạn 5 năm kể từ ngày thông quan hàng hóa hoặc kiểm tra theo chuyên đề, kiểm tra theo chỉ đạo của cấp có thẩm quyền theo quy định tại Nghị định số 217/2025/NĐ-CP, hiện chưa có quy trình kiểm tra chuyên ngành cụ thể. Đây là một trong những nội dung được Bộ Tài chính xác định cần tiếp tục hoàn thiện thông qua dự thảo Thông tư.

Bên cạnh đó, quá trình triển khai Thông tư số 05/2026/TT-BTC về phân cấp trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành cũng cho thấy nhiều đơn vị thuộc Bộ tiếp tục đề xuất mở rộng phân cấp thẩm quyền kiểm tra chuyên ngành nhằm tạo điều kiện để các đơn vị chủ động hơn trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Trên cơ sở kết quả rà soát và yêu cầu từ thực tiễn, lãnh đạo Bộ Tài chính đã thống nhất chủ trương xây dựng một Thông tư chung quy định về phân cấp thẩm quyền và quy trình kiểm tra chuyên ngành trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ.

Theo Bộ Tài chính, việc ban hành một văn bản thống nhất sẽ góp phần phát huy tính chủ động, tăng cường trách nhiệm của các đơn vị thuộc Bộ trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành, đồng thời tạo thuận lợi hơn trong việc tra cứu, áp dụng các quy định của pháp luật.

Cùng với việc quy định về phân cấp thẩm quyền và quy trình kiểm tra, dự thảo cũng thống nhất hệ thống mẫu văn bản sử dụng trong hoạt động kiểm tra chuyên ngành và quy định trách nhiệm lưu trữ hồ sơ kiểm tra. Đây là cơ sở để chuẩn hóa nghiệp vụ kiểm tra trong toàn ngành tài chính, bảo đảm việc tổ chức thực hiện được thống nhất giữa các đơn vị và các lĩnh vực thuộc phạm vi điều chỉnh của Thông tư.

Theo Bộ Tài chính, việc xây dựng Thông tư không chỉ nhằm thống nhất quy trình kiểm tra chuyên ngành mà còn tạo hành lang pháp lý đầy đủ, rõ ràng và đồng bộ cho hoạt động kiểm tra trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Qua đó, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, kịp thời xem xét, đánh giá việc chấp hành pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đồng thời tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong lĩnh vực tài chính.

Khi được ban hành, Thông tư sẽ là cơ sở pháp lý thống nhất cho hoạt động kiểm tra chuyên ngành trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính; góp phần đẩy mạnh phân cấp, chuẩn hóa nghiệp vụ kiểm tra, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, cá nhân trong quá trình thực hiện các quy định của pháp luật.

Có thể bạn quan tâm

Các đại biểu tham dự hội thảo. (Ảnh: TRẦN NAM)

Tham vấn ý kiến hoàn thiện dự thảo Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa sửa đổi

Việc hoàn thiện khung pháp lý theo hướng hiện đại, minh bạch, lấy doanh nghiệp làm trung tâm kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững những năm tới.

Toàn cảnh hội thảo Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn.

Tái cấu trúc các kênh dẫn vốn để tăng trưởng 2 con số

Nhu cầu vốn cho nền kinh tế trong giai đoạn 2026-2030 rất lớn, lên đến hơn 38 triệu tỷ đồng nhưng nguồn lực từ ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng khoảng 8,5 triệu tỷ đồng (khoảng 20%). Do đó, thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò là kênh dẫn vốn trung dài hạn cho nền kinh tế.

Quang cảnh hội nghị.

Hưng Yên xúc tiến đầu tư tại Hàn Quốc: “Thiên thời, địa lợi, nhân hòa” cho một làn sóng hợp tác mới

Ngày 15/7, tại Thủ đô Seoul, Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên phối hợp với Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương Việt Nam), Đại sứ quán Việt Nam tại Hàn Quốc,  Cơ quan Xúc tiến Thương mại và Đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư và thương mại tỉnh Hưng Yên.

Ảnh: TTXVN

Chứng khoán ngày 15/7: Cổ phiếu vốn hóa lớn suy yếu, VN-Index mất gần 25 điểm

Phiên giao dịch ngày 15/7, lực bán áp đảo trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhóm cổ phiếu trụ cột như VHM, VIC, FPT, VPB, BID và TCB đồng loạt gây sức ép lên các chỉ số chính, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng hơn 980 tỷ đồng. Chốt phiên, VN-Index giảm 24,51 điểm (-1,36%), xuống mức 1.782,12 điểm.

Hiện nay, nhiều xe ô-tô đầu kéo không hoạt động, phải nằm bãi do thiếu hụt lực lượng lái xe.

Thiếu hụt nghiêm trọng lái xe tải nặng do "vướng" quy định

Theo phản ánh của nhiều hiệp hội và doanh nghiệp vận tải ô-tô đầu kéo, kéo sơ-mi rơ-moóc, ở một số thành phố lớn như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng,... từ đầu năm 2025 đến nay, có khoảng 25-30% xe ô-tô đầu kéo nằm “đắp chiếu” tại bãi, không hoạt động do không có lái xe.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 15/7: Vàng miếng, vàng nhẫn tăng mạnh trở lại sau 2 ngày lao dốc

Giá vàng thế giới hôm nay (15/7) đảo chiều tăng lên mức 4.038 USD/ounce trong bối cảnh kỳ vọng của thị trường về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) tăng lãi suất tan biến khi Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giảm. Trong nước, giá vàng miếng SJC tăng 1 triệu đồng/lượng, mua vào-bán ra lần lượt ở mức 145,5-148,5 triệu đồng/lượng.

(Ảnh minh họa: FXEmpire)

Sáng 15/7, giá bạc tăng nhẹ

Sáng 15/7, giá bạc phục hồi nhẹ, giao dịch ngưỡng 58,31 USD/ounce. Song, đà tăng đang chịu áp lực lớn khi giới đầu tư toàn cầu dồn sự chú ý vào các dữ liệu kinh tế sắp tới và các quyết định chính sách của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED). Trong nước, nhiều doanh nghiệp cũng điều chỉnh giá bạc tăng nhẹ theo cả 2 chiều mua-bán.

Quang cảnh hội nghị. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa xúc tiến đầu tư phát triển cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics

Chiều 14/7, tại Nha Trang, Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào cảng biển, cảng cạn và trung tâm logistics, thu hút 300 đại biểu là lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, tỉnh Khánh Hòa, chuyên gia, đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực cảng biển, hàng hải và logistics.

Tốc độ xây dựng các dự án bất động sản vẫn duy trì, gia tăng nguồn cung cho thị trường. (Ảnh: HNV)

Quý II/2026: Nguồn cung bất động sản tiếp tục gia tăng, thị trường bước vào giai đoạn sàng lọc

Quý II/2026, thị trường căn hộ tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh ghi nhận nguồn cung mới tiếp tục gia tăng, đánh dấu sự trở lại của nhiều dự án mới. Tuy nhiên, thanh khoản chưa theo kịp tốc độ mở bán khi người mua ngày càng thận trọng và ưu tiên các sản phẩm có mức giá phù hợp cùng giá trị khai thác bền vững.