Chương trình do Khoa Âm nhạc Truyền thống thực hiện, hướng tới chào mừng kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, đồng thời cũng là thời điểm kỷ niệm 17 năm thành lập Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam (2009-2026).
Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Hưng, Giám đốc Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam cho biết: “Chương trình hòa nhạc “Âm thanh Đất Việt” không chỉ là một đêm hòa nhạc quy mô lớn chào mừng những dấu mốc kỷ niệm 70 năm Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, 17 năm thành lập Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam, mà còn thể hiện tầm nhìn, khát vọng và tinh thần kế thừa của những người làm âm nhạc truyền thống hôm nay, đồng thời mang thông điệp về khát vọng bảo tồn, phát triển và đưa âm nhạc truyền thống Việt Nam bước vào đời sống đương đại một cách mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn, đến gần với công chúng hơn”.
Theo Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Quốc Hưng, qua chương trình công chúng sẽ thấy được phía sau những thanh âm dân tộc là tâm huyết của nhiều thế hệ nghệ sĩ, giảng viên, nhạc sĩ và học sinh, sinh viên của Học viện đã bền bỉ gìn giữ dòng chảy âm nhạc truyền thống suốt nhiều thập niên để có được sự phát triển rực rỡ, đáng tự hào ngày hôm nay.
Đây là một trong những chương trình nghệ thuật truyền thống có quy mô lớn về chất lượng nghệ thuật cũng như lực lượng nghệ sĩ trình diễn hùng hậu của Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam, với sự góp mặt của đông đảo các Nghệ sĩ Nhân dân, Nghệ sĩ Ưu tú, các nghệ sĩ, giảng viên hàng đầu trong lĩnh vực âm nhạc dân tộc Việt Nam, và các em học sinh, sinh viên xuất sắc của Khoa Âm nhạc Truyền thống.
Chương trình còn có sự tham gia biểu diễn của các nghệ sĩ được công chúng yêu mến như: Phó Giáo sư, Tiến sĩ, Nghệ sĩ Ưu tú Tân Nhàn, nghệ sĩ Anh Thơ, nghệ sĩ Trọng Tấn.
Chương trình được xây dựng như một bức tranh Việt Nam toàn cảnh bằng âm nhạc, nhìn lại hành trình phát triển của nền âm nhạc dân tộc gắn liền với lịch sử đấu tranh, xây dựng và phát triển đất nước.
Từ tiếng trống mở màn trong “Hồi trống Lạc Hồng” vang lên đầy khí phách dân tộc, chương trình dẫn dắt khán giả bước vào không gian nghệ thuật với nhiều sắc màu âm nhạc bắc - trung - nam, kết hợp giữa các tác phẩm kinh điển và những sáng tác rất mới dành cho dàn nhạc dân tộc.
Một số tiết mục tiêu biểu trong chương trình như “Ông Gióng” của nhạc sĩ Xuân Khoát - tác phẩm lớn đầu tiên viết cho dàn nhạc dân tộc đến các tác phẩm “Giai điệu quê hương” (sáng tác Hồng Thái), “Fantasy Việt Nam” (sáng tác Hồ Hoài Anh), “Đất nước thái hòa” (sáng tác Phạm Ngọc Khôi) hay “Non sông một dải” (sáng tác Dương Đức Thụy) - tác phẩm vừa được hoàn thành đầu năm 2026, sẽ cho thấy hành trình phát triển của âm nhạc dân tộc Việt Nam từ nền tảng truyền thống đến hơi thở đương đại.
Xen kẽ là các phần biểu diễn độc tấu, song tấu và tốp tấu giàu kỹ thuật, học thuật, cảm xúc như “Concerto Bình Minh” dành cho đàn Nguyệt qua phần trình diễn của Nghệ sĩ Nhân dân Cồ Huy Hùng, hay “Ầu ơ ví dầu” qua tiếng đàn Bầu sâu lắng của Nghệ sĩ Ưu tú Lệ Chi và Nghệ sĩ Ưu tú Lệ Giang. Đặc biệt, trong chương trình tác phẩm “Giữ trọn mùa Xuân” (sáng tác: Xuân Khải) do Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Trà My chuyển soạn và dàn dựng, quy tụ 50 nghệ sĩ đàn Tranh biểu diễn…
Theo Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Ngọc Khôi - Chỉ huy dàn nhạc, điểm đặc biệt của chương trình nằm ở sự kết nối giữa truyền thống và đương đại, sự kết nối của âm nhạc truyền thống mọi miền đất nước, có sự hiện diện tác phẩm của cả những nhạc sĩ gạo cội lẫn các tác giả trẻ cho thấy âm nhạc dân tộc không phải là một dòng chảy đứng yên mà luôn vận động, tiếp biến và mở rộng khả năng biểu đạt.
Các tác phẩm trong chương trình đều được sáng tác trên tinh thần kế thừa di sản văn hóa dân tộc đã được UNESCO ghi danh như Quan họ, Ví giặm, âm nhạc Huế..., từ đó phát triển thành những tác phẩm mới mang tinh thần thời đại.
Nghệ sĩ Nhân dân Cồ Huy Hùng, Trưởng khoa Âm nhạc truyền thống - Học viện Âm nhạc Quốc gia cho biết, năm 2009, Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam được thành lập là mốc son đánh dấu quá trình phát triển của nền âm nhạc dân tộc nước nhà trong thời kỳ mới.
Kể từ khi thành lập đến nay, Dàn nhạc đã trải qua quá trình nỗ lực không ngừng trong phát triển. Dù ở giai đoạn nào, Dàn nhạc cũng luôn hướng đến mục tiêu biểu diễn các tác phẩm mới, tạo không gian sáng tạo cho các nhạc sĩ Việt Nam, và đặc biệt là góp phần thúc đẩy sự phát triển chung của âm nhạc dân tộc.
“Thông qua chương trình hòa nhạc “Âm thanh Đất Việt”, Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam chúng tôi muốn gửi gắm khát vọng gìn giữ và phát triển một dàn nhạc dân tộc xứng tầm, sau 17 năm hình thành và vượt qua nhiều khó khăn trong hoạt động. Dù còn nhiều khó khăn, Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam vẫn sẽ bền bỉ hoạt động, không ngừng phát triển, với mong muốn tạo môi trường để thế hệ trẻ nâng cao trình độ, để những tác phẩm viết cho dàn nhạc dân tộc không bị mai một, đồng thời đưa âm nhạc truyền thống đến gần hơn với công chúng”- Nghệ sĩ Nhân dân Cồ Huy Hùng khẳng định.
DÀN NHẠC DÂN TỘC VIỆT NAM - HỌC VIỆN ÂM NHẠC QUỐC GIA VIỆT NAM
Năm 2009, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Trần Chiến Thắng ký quyết định thành lập Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam, với thành viên nòng cốt là những nghệ sĩ, giảng viên và sinh viên ưu tú Khoa Nhạc cụ Truyền thống (nay là Khoa Âm nhạc Truyền thống - Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam).
Ngày 28/5/2009, dàn nhạc gồm 80 nghệ sĩ đã biểu diễn chương trình ra mắt tại Nhà hát Lớn Hà Nội với sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân, Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Tuấn Anh cùng nhiều vị lãnh đạo cấp cao.
Phó Giáo sư, Nghệ sĩ Ưu tú Vũ Chí Nguyện được bổ nhiệm là Giám đốc đầu tiên của Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam. Sự kiện thành lập Dàn nhạc Dân tộc Việt Nam là mốc son đánh dấu quá trình phát triển của nền âm nhạc dân tộc nước nhà trong thời kỳ mới.
