Hình tượng Bác Hồ trong những bài ca về Ðảng

ND - Em ơi mùa xuân đến rồi đó/Xúc động lòng ta trước cuộc đời, tác giả - nhạc sĩ Trần Chung và người hát - NSND Lê Dung đã đi xa, nhưng cứ mỗi độ xuân về, câu hát ấy vẫn vang lên, trào dâng trong ta tình cảm chân thành, xao xuyến trước cuộc đời. Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết "Ðảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng", nhạc sĩ Huy Du hào sảng với giai điệu "Việt Nam ơi! mùa xuân đã đến rồi". Nói đến mùa xuân, nói đến cuộc đời là nhớ tới những giai điệu, lời ca về Ðảng, gắn liền với hình tượng Bác Hồ vô vàn kính yêu.

Từ buổi đầu tân nhạc đã sớm có những bài hát, bài ca yêu nước như Cùng nhau đi Hồng binh của Ðinh Nhu, Ðuốc gươm thiêng của Minh Tân, Nhớ ơn Cụ Hồ của Lưu Bách Thụ... Qua hơn nửa thế kỷ song hành cùng dân tộc, nền âm nhạc cách mạng Việt Nam có quyền tự hào về một di sản âm nhạc vô cùng to lớn và quý giá, đó là những tác phẩm âm nhạc viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về Ðảng Cộng sản Việt Nam quang vinh. Có thể kể ra đây những tên tuổi các nhạc sĩ như Lưu Hữu Phước, Văn Cao, Ðỗ Nhuận, Tô Vũ, Huy Du, Chu Minh, Trần Hoàn, Thuận Yến..., với các ca khúc đi cùng năm tháng viết về Ðảng, về Bác. Tác phẩm nhạc giao hưởng như: Ðồng khởi của Nguyễn Văn Thương, Thắng lợi tình yêu Tổ quốc của Nguyễn Ðình Tấn, Người về đem tới ngày vui của Trọng Bằng... Các vở nhạc kịch như Cô Sao, Người tạc tượng của Ðỗ Nhuận, Bông sen của Lưu Hữu Phước...

Hình tuợng Bác Hồ luôn xuất hiện trong những khoảnh khắc trang trọng nhất, cao trào nhất của các bài ca về Ðảng:

Sao vàng phấp phới ánh hồng sáng tươi/Toàn Việt Nam đón chào ngày mới/Hồ Chí Minh dắt toàn dân chúng ta/Vững bền tranh đấu cho đời chúng ta.

("Ca ngợi Hồ Chủ tịch" của Lưu Hữu Phước).

Hay như: Bừng sáng ánh sao vàng trên lá cờ/Hồ Chí Minh thân yêu của dân.

("Ca ngợi Hồ Chủ tịch" của Ðỗ Nhuận).

Trong bài hát của Lưu Hữu Phước, sau nét nhạc mở đầu trang trọng hào sảng, giai điệu bật lên bằng một quãng 6 tới nốt cao nhất, ứng với ba từ "Hồ Chí Minh", nêu bật hình tượng Bác trong nền cờ Ðảng, cờ nước. Ðây là một thí dụ tiêu biểu về việc ca từ và giai điệu gắn kết để xây dựng hình tượng Bác với Ðảng.

Hình tượng Bác Hồ đã đi vào các thể loại âm nhạc từ hành khúc Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân của Huy Thục đến dân ca Trông cây lại nhớ đến Người của Ðỗ Nhuận, trong những bản tình ca Những bông hoa trong vườn Bác của Văn Dung và trong những khúc tráng ca Người là niềm tin tất thắng của Chu Minh...

Ðặc biệt, giới nhạc sĩ Việt Nam còn ghi đậm trong ký ức hình ảnh Bác Hồ bắt nhịp Bài ca kết đoàn. Ðó là ngày 3-9-1960 tại Công viên Bách Thảo - Hà Nội. Bác Hồ đến dự buổi biểu diễn chào mừng thành công Ðại hội lần thứ III của Ðảng. Trước hàng nghìn quần chúng nhân dân Thủ đô và khách quốc tế, Bác đã nhanh nhẹn bước lên sân khấu và cầm đũa chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng và Dàn hợp xướng hát vang Bài ca Kết đoàn. Hình ảnh Bác Hồ bắt nhịp Bài ca Kết đoàn đã được nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long ghi lại và mãi mãi trở thành biểu tượng tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, biểu tượng của Văn hóa Việt Nam, Âm nhạc Việt Nam.

Dưới ánh sáng của Nghị quyết Trung ương V (khóa VIII) và Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về việc "Tiếp tục xây dựng và phát triển Văn học Nghệ thuật trong thời kỳ mới", thiết thực hưởng ứng cuộc vận động sáng tác các tác phẩm Văn học nghệ thuật về đề tài Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trong những năm gần đây đã có hàng trăm tác phẩm âm nhạc mới ra đời, có thể kể đến Hành khúc Hồ Chí Minh của nhạc sĩ Nguyễn Ðức Toàn, Nước non tên Người của nhạc sĩ Chu Minh, Bản hợp xướng phổ thơ của Bác Nhật ký trong tù của Nguyễn Văn Nam...

Có thể khẳng định, đề tài về Bác Hồ, về Ðảng mãi là nguồn cảm xúc thiêng liêng vô tận, khơi dậy sự sáng tạo cho các thế hệ văn nghệ sĩ, trong đó có các lớp nhạc sĩ hôm nay và mai sau.

Nhạc sĩ ÐỖ HỒNG QUÂN
Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Nghị quyết số 80-NQ/TW mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam

Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân, PGS,TS Bùi Hoài Sơn, cho rằng điểm nổi bật của Nghị quyết số 80-NQ/TW là lần đầu nhiều mục tiêu chiến lược được đặt ra theo hướng toàn diện, gắn chặt với hệ thống giải pháp và yêu cầu tổ chức thực hiện, mở rộng không gian phát triển mới cho văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập.

Cục trưởng Cục Văn hóa các dân tộc Việt Nam Trịnh Ngọc Chung.

Đồng bào tại Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam hướng về ngày hội lớn của đất nước

Với đặc thù là địa điểm văn hóa, du lịch có một số cộng đồng dân tộc lưu trú, Làng Văn hóa-Du lịch các dân tộc Việt Nam đã chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất cũng như thông tin, tuyên truyền về công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031.

Biên tập viên Hữu Trí là người viết format và tổ chức sản xuất chương trình "Ting Ting". (Ảnh: VTV)

Biên tập viên Hữu Trí với cách kể chuyện về tài chính cho người trẻ trên VTV3

Trong bối cảnh người trẻ ngày càng quan tâm đến việc quản lý tiền bạc và xây dựng nền tảng tài chính cá nhân từ sớm, "Ting Ting" trên VTV3 đang trở thành chương trình giáo dục tài chính được thế hệ Gen Z quan tâm. Người đứng sau chương trình, trực tiếp xây dựng ý tưởng, tổ chức sản xuất là biên tập viên Hữu Trí.

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người luôn đắm đuối với sân khấu Việt Nam. (Ảnh: BIN LEO)

Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi - người “giữ lửa” nghệ thuật sân khấu Việt Nam

Dù rất bận rộn trên cương vị Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam, song Nghệ sĩ Nhân dân Trịnh Thúy Mùi vẫn miệt mài khẳng định dấu ấn sáng tạo qua nhiều chương trình, vở diễn. Với bà, sân khấu là lẽ sống, và sáng tạo nghệ thuật là cách để tái tạo năng lượng tích cực.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi tặng hoa chúc mừng tọa đàm.

Đà Nẵng: Tạo môi trường thuận lợi phát triển lĩnh vực điện ảnh và nhiếp ảnh thành phố

Sáng 13/3, Liên hiệp các hội văn học-nghệ thuật thành phố Đà Nẵng tổ chức tọa đàm với chủ đề “Giải pháp phát huy ngành Điện ảnh và Nhiếp ảnh - từ sáng tác, sản xuất đến lan tỏa giá trị tác phẩm” nhân kỷ niệm 73 năm Ngày Truyền thống Nhiếp ảnh và Điện ảnh Việt Nam (15/3/1953-15/3/2026).

[Video] Lan tỏa tình yêu đất nước và con người Việt Nam qua ống kính “Việt Nam trên hành trình đổi mới”

[Video] Lan tỏa tình yêu đất nước và con người Việt Nam qua ống kính “Việt Nam trên hành trình đổi mới”

Những khoảnh khắc về con người, cuộc sống và sự đổi thay của đất nước đã được ghi lại sinh động qua cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” do Báo Nhân Dân tổ chức. Mỗi bức ảnh không chỉ phản ánh nhịp sống phát triển của đất nước mà còn lan tỏa tình yêu quê hương và niềm tự hào dân tộc.

Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương trao tặng.

Khu Di tích Phủ Chủ tịch tiếp nhận ảnh tư liệu về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chiều 12/3, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tổ chức Lễ tiếp nhận ảnh tư liệu do gia đình bà Lê Phương và gia đình ông Trịnh Hải trao tặng. Đây là tư liệu quý về Chủ tịch Hồ Chí Minh trong các hoạt động chính trị, ngoại giao của Người và hoạt động đối ngoại của các lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam.

Đại diện Nhà xuất bản Hội Nhà văn và Giáo sư Trình Quang Phú nhận giải B Giải thưởng Sách Quốc gia.

Nhà xuất bản Hội Nhà văn bội thu giải thưởng văn học

Tại Giải thưởng Sách Quốc gia lần thứ tám và Giải thưởng Văn học Hội Nhà văn Việt Nam 2025, nhiều tác phẩm do Nhà xuất bản Hội Nhà văn ấn hành đã được vinh danh ở các hạng mục quan trọng. Thành tích này tiếp tục khẳng định vai trò và uy tín của nhà xuất bản trong việc lan tỏa giá trị văn học, học thuật tới đông đảo bạn đọc.

Tác phẩm "Kỷ nguyên vươn mình" đạt giải A cuộc thi ảnh báo chí: Việt Nam trên hành trình đổi mới

[Video] Nhịp đập của một Việt Nam đang tự tin vươn mình trên hành trình phát triển.

Cuộc thi ảnh báo chí “Việt Nam trên hành trình đổi mới” đã ghi lại nhịp đập của một đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ. Qua ống kính của các tác giả từ mọi miền Tổ quốc, hành trình phát triển của Việt Nam hiện lên sống động, nơi tinh thần dấn thân, khát vọng sáng tạo và niềm tự hào dân tộc hòa quyện trong từng khoảnh khắc.