Hình tượng Bác Hồ trong những bài ca về Ðảng

ND - Em ơi mùa xuân đến rồi đó/Xúc động lòng ta trước cuộc đời, tác giả - nhạc sĩ Trần Chung và người hát - NSND Lê Dung đã đi xa, nhưng cứ mỗi độ xuân về, câu hát ấy vẫn vang lên, trào dâng trong ta tình cảm chân thành, xao xuyến trước cuộc đời. Nhạc sĩ Phạm Tuyên viết "Ðảng đã cho ta một mùa xuân đầy ước vọng", nhạc sĩ Huy Du hào sảng với giai điệu "Việt Nam ơi! mùa xuân đã đến rồi". Nói đến mùa xuân, nói đến cuộc đời là nhớ tới những giai điệu, lời ca về Ðảng, gắn liền với hình tượng Bác Hồ vô vàn kính yêu.

Từ buổi đầu tân nhạc đã sớm có những bài hát, bài ca yêu nước như Cùng nhau đi Hồng binh của Ðinh Nhu, Ðuốc gươm thiêng của Minh Tân, Nhớ ơn Cụ Hồ của Lưu Bách Thụ... Qua hơn nửa thế kỷ song hành cùng dân tộc, nền âm nhạc cách mạng Việt Nam có quyền tự hào về một di sản âm nhạc vô cùng to lớn và quý giá, đó là những tác phẩm âm nhạc viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh, về Ðảng Cộng sản Việt Nam quang vinh. Có thể kể ra đây những tên tuổi các nhạc sĩ như Lưu Hữu Phước, Văn Cao, Ðỗ Nhuận, Tô Vũ, Huy Du, Chu Minh, Trần Hoàn, Thuận Yến..., với các ca khúc đi cùng năm tháng viết về Ðảng, về Bác. Tác phẩm nhạc giao hưởng như: Ðồng khởi của Nguyễn Văn Thương, Thắng lợi tình yêu Tổ quốc của Nguyễn Ðình Tấn, Người về đem tới ngày vui của Trọng Bằng... Các vở nhạc kịch như Cô Sao, Người tạc tượng của Ðỗ Nhuận, Bông sen của Lưu Hữu Phước...

Hình tuợng Bác Hồ luôn xuất hiện trong những khoảnh khắc trang trọng nhất, cao trào nhất của các bài ca về Ðảng:

Sao vàng phấp phới ánh hồng sáng tươi/Toàn Việt Nam đón chào ngày mới/Hồ Chí Minh dắt toàn dân chúng ta/Vững bền tranh đấu cho đời chúng ta.

("Ca ngợi Hồ Chủ tịch" của Lưu Hữu Phước).

Hay như: Bừng sáng ánh sao vàng trên lá cờ/Hồ Chí Minh thân yêu của dân.

("Ca ngợi Hồ Chủ tịch" của Ðỗ Nhuận).

Trong bài hát của Lưu Hữu Phước, sau nét nhạc mở đầu trang trọng hào sảng, giai điệu bật lên bằng một quãng 6 tới nốt cao nhất, ứng với ba từ "Hồ Chí Minh", nêu bật hình tượng Bác trong nền cờ Ðảng, cờ nước. Ðây là một thí dụ tiêu biểu về việc ca từ và giai điệu gắn kết để xây dựng hình tượng Bác với Ðảng.

Hình tượng Bác Hồ đã đi vào các thể loại âm nhạc từ hành khúc Bác vẫn cùng chúng cháu hành quân của Huy Thục đến dân ca Trông cây lại nhớ đến Người của Ðỗ Nhuận, trong những bản tình ca Những bông hoa trong vườn Bác của Văn Dung và trong những khúc tráng ca Người là niềm tin tất thắng của Chu Minh...

Ðặc biệt, giới nhạc sĩ Việt Nam còn ghi đậm trong ký ức hình ảnh Bác Hồ bắt nhịp Bài ca kết đoàn. Ðó là ngày 3-9-1960 tại Công viên Bách Thảo - Hà Nội. Bác Hồ đến dự buổi biểu diễn chào mừng thành công Ðại hội lần thứ III của Ðảng. Trước hàng nghìn quần chúng nhân dân Thủ đô và khách quốc tế, Bác đã nhanh nhẹn bước lên sân khấu và cầm đũa chỉ huy Dàn nhạc giao hưởng và Dàn hợp xướng hát vang Bài ca Kết đoàn. Hình ảnh Bác Hồ bắt nhịp Bài ca Kết đoàn đã được nhà nhiếp ảnh Lâm Hồng Long ghi lại và mãi mãi trở thành biểu tượng tinh thần đoàn kết dân tộc, đoàn kết quốc tế, biểu tượng của Văn hóa Việt Nam, Âm nhạc Việt Nam.

Dưới ánh sáng của Nghị quyết Trung ương V (khóa VIII) và Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị về việc "Tiếp tục xây dựng và phát triển Văn học Nghệ thuật trong thời kỳ mới", thiết thực hưởng ứng cuộc vận động sáng tác các tác phẩm Văn học nghệ thuật về đề tài Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, trong những năm gần đây đã có hàng trăm tác phẩm âm nhạc mới ra đời, có thể kể đến Hành khúc Hồ Chí Minh của nhạc sĩ Nguyễn Ðức Toàn, Nước non tên Người của nhạc sĩ Chu Minh, Bản hợp xướng phổ thơ của Bác Nhật ký trong tù của Nguyễn Văn Nam...

Có thể khẳng định, đề tài về Bác Hồ, về Ðảng mãi là nguồn cảm xúc thiêng liêng vô tận, khơi dậy sự sáng tạo cho các thế hệ văn nghệ sĩ, trong đó có các lớp nhạc sĩ hôm nay và mai sau.

Nhạc sĩ ÐỖ HỒNG QUÂN
Chủ tịch Hội Nhạc sĩ Việt Nam

Có thể bạn quan tâm

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.