Trong 2 năm 2020-2021, các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện 402 gói thầu mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm phòng, chống Covid-19 với tổng số tiền là 375,3 tỷ đồng. Trong đó, năm 2020 thực hiện 67 gói thầu mua sắm, trị giá 71,303 tỷ đồng; năm 2021 thực hiện 335 gói thầu mua sắm, giá trị 303,997 tỷ đồng, bao gồm trang thiết bị 38 gói thầu, trị giá 218,072 tỷ đồng; vật tư y tế 231 gói thầu, trị giá 37,623 tỷ đồng; sinh phẩm 48 gói thầu, trị giá 17,368 tỷ đồng; kít xét nghiệm 85 gói thầu, trị giá 102,238 tỷ đồng.
Từ sai phạm tại Sở Y tế…
Trong năm 2020-2021, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk đã thực hiện 44 gói thầu mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, Kít xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng, chống Covid-19 với tổng số tiền hơn 281,526 tỷ đồng. Qua thanh tra 33 gói thầu, bao gồm 8 gói thầu mua sắm kít xét nghiệm; 7 gói thầu mua sắm vật tư tiêu hao, hóa chất, hàng hóa; 18 gói thầu mua sắm trang thiết bị, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk phát hiện việc lựa chọn số lượng, chủng loại, đặc tính kỹ thuật, giá để lập dự toán mua sắm kít xét nghiệm, hồ sơ chưa công khai, minh bạch trong việc lựa loại test nhanh để mua sắm, chỉ chọn duy nhất 1 loại test để thẩm định, xây dựng giá gói thầu. Sở cũng không tổ chức họp Hội đồng khoa học, Đảng ủy, lãnh đạo sở để phân tích, đánh giá ưu, nhược điểm, giá cả, năng lực để quyết định lựa chọn. Vì vậy, Sở Y tế phê duyệt dự toán 6 gói thầu mua sắm loại kít xét nghiệm Covid-19 thuộc nhóm 6 có giá cao hơn so với một số loại kít xét nghiệm thuộc nhóm 5 hoặc cùng nhóm 6.
Bên cạnh đó, Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk đã lựa chọn một số thiết bị y tế để mua sắm có số lượng vượt hoặc không có trong đề xuất của Hội đồng khoa học với số tiền hàng tỷ đồng.
Tại một số gói thầu, mặc dù thuê đơn vị tư vấn thẩm định giá và được cung cấp chứng thư nhưng Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk không căn cứ vào đơn giá của chứng thư thẩm định giá mà đưa ra một đơn giá khác thấp hơn làm căn cứ lập và xác định giá gói thầu trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu để đề nghị Sở Tài chính thẩm định giá.
Kết quả thanh tra còn phát hiện, Sở Tài chính tỉnh Đắk Lắk khi được Sở Y tế gửi văn bản đề nghị thẩm định giá đối với trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine, thuốc phòng, chống Covid-19, nhưng Sở Tài chính chưa tuân thủ đúng quy trình thẩm định giá theo quy định. Sở Tài chính chủ yếu căn cứ vào hồ sơ, tài liệu và chứng thư thẩm định giá do Sở Y tế cung cấp để xem xét và cho ý kiến về giá mua sắm.
Căn cứ kết quả thẩm định giá của Sở Tài chính, chủ đầu tư tiến hành xây dựng kế hoạch lựa chọn nhà thầu; Sở Tài chính thẩm định, tham mưu Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; giao cho chủ đầu tư tiến hành thủ tục đấu thầu mua sắm. Do những thiếu sót, vi phạm này dẫn đến việc mua sắm các trang thiết bị y tế so với giá nhập khẩu chênh lệch khá lớn. Qua tham khảo giá trúng thầu của 6 trang thiết bị y tế so với giá nhập khẩu, giá trị mua sắm chênh lệch bình quân là 212,18%, với tổng số tiền hơn 16,8 tỷ đồng…
Không chỉ sai phạm trong mua sắm mà công tác nghiệm thu, bàn giao và quản lý sử dụng các vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm… phòng, chống dịch Covid-19 ở Đắk Lắk vẫn còn nhiều bất cập.
… đến sai phạm tại các đơn vị trực thuộc sở và các huyện
Qua thanh tra tại 8 đơn vị trực thuộc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk và Ủy ban nhân dân một số huyện, thành phố, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk cũng phát hiện hàng loạt sai phạm nghiêm trọng.
Tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk phát hiện có 4/10 gói thầu có tồn tại và sai phạm. Tại 2 gói thầu mua sinh phẩm xét nghiệm, thiết bị và vật tư y tế tiêu hao, giá trúng thầu 187 triệu đồng; mua, thay thế, sửa chữa tủ an toàn sinh học các loại phục vụ xét nghiệm phòng, chống dịch Covid-19, giá trúng thầu 370,02 triệu đồng. Cả 2 gói thầu này đơn vị trúng thầu là Công ty Cổ phần Công nghệ Việt Á.
Tuy nhiên, qua kiểm tra, chủ đầu tư không cung cấp được hồ sơ năng lực của đơn vị tư vấn thẩm định giá. Mặt khác, hồ sơ thẩm định giá ngoài chứng thư thẩm định giá, không có báo cáo thuyết minh và các tài liệu có liên quan đến kết quả thẩm định giá kèm theo; không thực hiện đầy đủ các quy trình thẩm định giá theo quy định...
Tại gói thầu mua, thay thế, sửa chữa tủ an toàn sinh học các loại phục vụ xét nghiệm phòng, chống dịch Covid-19 giá trúng thầu hơn 370 triệu đồng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Đắk Lắk thực hiện sửa chữa vượt quá số lượng so với đề xuất và nhu cầu sử dụng thực tế. Việc xác định khối lượng công việc cần sửa chữa, thay thế không cụ thể, rõ ràng. Một số linh kiện, vật tư được thay thế trước thời điểm ký kết hợp đồng…
Tại gói thầu mua sắm tủ đông âm sâu 86 độ phục vụ công tác phòng, chống dịch Covid-19, giá trúng thầu 147,2 triệu đồng, chào hàng cạnh tranh; chủ đầu tư tự ý thay đổi thông số kỹ thuật của thiết bị mua sắm...
Ngoài ra, tại gói thầu mua sắm 14.000 test nhanh kháng nguyên SARS-CoV-2, giá trúng thầu hơn 1,8 tỷ đồng, chào hàng cạnh tranh, Thanh tra tỉnh xác định có 800 test không trùng với số lô, tương ứng số tiền 108 triệu đồng, có dấu hiệu của việc hợp thức hóa thủ tục nhập-xuất…
Kết quả thanh tra tại 13 đơn vị thuộc Sở Y tế tỉnh Đắk Lắk còn cho thấy, đã thực hiện việc thu phí test nhanh Covid-19 chưa đúng theo hướng dẫn tại điểm b, Mục 2.1, Công văn số 5378/BYT-KHTC ngày 7/7/2021 và Thông tư 16/2021/TT-BYT ngày 8/11/2021 của Bộ Y tế với tổng số tiền 9,153 tỷ đồng…
Với hàng loạt sai phạm trên, Thanh tra tỉnh Đắk Lắk kiến nghị chuyển hồ sơ 4 gói thầu mua sắm do Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Đắk Lắk làm chủ đầu tư có dấu hiệu của hành vi thiếu trách nhiệm gây thất thoát, lãng phí ngân sách nhà nước, vi phạm quy định của pháp luật về đấu thầu sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đắk Lắk để điều tra, xử lý theo quy định của pháp luật; thu hồi số tiền hơn 9,153 tỷ đồng thu phí test nhanh vượt mức quy định tại các đơn vị trực thuộc Sở Y tế; yêu cầu Giám đốc Sở Y tế, Sở Tài chính tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm, có hình thức xử lý phù hợp đối với các tổ chức, cá nhân liên quan đến những sai phạm nêu trên.
Kiến nghị Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk tổ chức kiểm điểm trách nhiệm và có hình thức xử lý phù hợp đối với Giám đốc Sở Y tế, Giám đốc Sở Tài chính và các cá nhân thuộc thẩm quyền có liên quan đối với các khuyết điểm, sai phạm nêu trên.
Để thông tin được khách quan, chúng tôi đã liên hệ với lãnh đạo Sở Y tế và Thanh tra tỉnh Đắk Lắk để nắm bắt thêm thông tin liên quan đến những sai phạm trong việc mua sắm trang thiết bị, vật tư y tế, sinh phẩm, kít xét nghiệm, vaccine phòng, chống Covid-19 trong điều kiện thực hiện nhiệm vụ cấp bách phòng, chống dịch. Tuy nhiên, theo lãnh đạo Sở Y tế, trong thời gian 45 ngày kể từ khi ban hành Kết luận thanh tra, đơn vị sẽ giải trình những nội dung liên quan với Ủy ban nhân dân tỉnh và Thanh tra tỉnh, sau đó sẽ thông tin chính thức với báo chí.
