Trước những tác động ngày càng rõ nét của xung đột tại Trung Đông đối với thị trường năng lượng toàn cầu, các nền kinh tế lớn ở Đông Bắc Á như Nhật Bản và Hàn Quốc đang đồng loạt triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và giảm thiểu rủi ro gián đoạn nguồn cung.
Theo phóng viên TTXVN tại Tokyo, Chính phủ Nhật Bản đang khẩn trương xây dựng cơ chế ứng phó toàn diện, tập trung vào việc bảo đảm nguồn cung ổn định các sản phẩm dầu mỏ và hàng hóa thiết yếu.
Ngày 30/3, Thủ tướng Sanae Takaichi đã giao Bộ trưởng Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Akazawa Ryosei kiêm nhiệm thêm vai trò phụ trách bảo đảm nguồn cung nhằm thiết lập đầu mối điều phối liên ngành trong bối cảnh nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng gia tăng.
Nhật Bản hiện lấy Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp làm trung tâm điều phối, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành để xây dựng các kịch bản ứng phó.
Theo Bộ trưởng Akazawa, nguồn cung dầu thô về tổng thể vẫn được duy trì song tình trạng mất cân đối và ách tắc trong khâu phân phối đang gây ra những khó khăn nhất định. Vì vậy, chính phủ sẽ triển khai các biện pháp nhằm bảo đảm nhiên liệu và các sản phẩm liên quan được phân phối thông suốt tới người dân và doanh nghiệp.
Bên cạnh đó, Nhật Bản cũng rà soát nguy cơ gián đoạn đối với các nguyên liệu quan trọng như naphtha - đầu vào thiết yếu cho sản xuất nhựa và nhiều lĩnh vực từ y tế đến nông nghiệp - cũng như các vật tư y tế như ống tiêm, găng tay.
Nước này cũng chủ động tìm kiếm nguồn cung thay thế trên phạm vi toàn cầu và xây dựng kế hoạch điều phối nhiên liệu cho các lĩnh vực thiết yếu như giao thông công cộng , sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp.
Ở tầm khu vực, Thủ tướng Takaichi bày tỏ sẵn sàng tăng cường hợp tác với các quốc gia châu Á nhằm bảo đảm nguồn cung sản phẩm dầu mỏ trong bối cảnh nhiều nước phụ thuộc lớn vào nguồn dầu thô Trung Đông.
Nhật Bản hiện nhập khẩu hơn 90% dầu từ khu vực này và vẫn duy trì lượng dự trữ tương đương hơn 200 ngày tiêu thụ - được coi là “vùng đệm” quan trọng trong ngắn hạn.
Trong khi đó, tại Hàn Quốc, chính quyền của Tổng thống Lee Jae Myung đang theo đuổi cách tiếp cận mang tính cấu trúc hơn, với trọng tâm là việc đẩy nhanh chuyển dịch sang năng lượng tái tạo nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Theo phóng viên TTXVN tại Seoul, phát biểu tại cuộc họp nội các ngày 30/12, Tổng thống Lee Jae Myung nhấn mạnh cần triển khai các biện pháp “chủ động và mạnh mẽ,” đồng thời không loại trừ khả năng ban hành sắc lệnh kinh tế khẩn cấp nếu tình hình xấu đi.
Chính phủ Hàn Quốc yêu cầu tăng cường quản lý các nguyên liệu chiến lược như urê, heli và nhôm ở mức tương đương thời chiến, đồng thời tiến hành kiểm tra toàn diện chuỗi cung ứng năng lượng. Đã có một số biện pháp linh hoạt được triển khai như nới lỏng hạn chế theo mùa đối với các nhà máy điện than để bảo đảm nguồn điện trong ngắn hạn.
Ngoài ra, Seoul cũng dự kiến vận hành cơ chế hoán đổi dầu thô với khu vực tư nhân trong khoảng 2 tháng thông qua hình thức cho các nhà máy lọc dầu sử dụng một phần dự trữ để duy trì sản xuất và sau đó hoàn trả bằng nguồn cung thay thế từ các khu vực khác như châu Phi, Trung Á hay châu Mỹ. Cơ chế này nhằm trì hoãn việc sử dụng kho dự trữ chiến lược - “tuyến phòng thủ cuối cùng” của an ninh năng lượng.
Song song với đó, Hàn Quốc cũng thúc đẩy chiến lược dài hạn với trọng tâm là phát triển năng lượng tái tạo. Chính phủ đặt mục tiêu xây dựng mô hình vận hành hoàn toàn bằng điện tái tạo (RE100) tại đảo Jeju, kết hợp với phát triển xe điện, hệ thống lưu trữ năng lượng, hydro xanh và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong quản lý điện năng.
