Ngày 13/10, Công an Thành phố Hồ Chí Minh khởi tố, bắt tạm giam Võ Thị Ngọc Ngân (biệt danh Ngân 98) về tội “sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm”.
Kết quả giám định của Phân viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) xác định các sản phẩm do Ngân sản xuất và kinh doanh không đạt chỉ tiêu chất lượng công bố, bị kết luận là hàng giả, trong đó một số mẫu (sản phẩm viên colagen) có chứa các chất cấm sibutramin và phenolphthalein.
Theo các bác sĩ, thuốc giảm cân của Ngân 98 chứa các chất cấm nguy hiểm như sibutramine, phenolphthalein gây nguy hiểm cho sức khỏe. Những hoạt chất này bị cấm sử dụng trong thực phẩm do có thể gây rối loạn tim mạch, tăng huyết áp, rối loạn tiêu hóa và tiềm ẩn nguy cơ ung thư, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng.
Bộ Y tế cấm tuyệt đối sibutramine, nhưng nhiều cơ sở vẫn lén lút trộn vào thuốc giảm cân
Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) từng tiếp nhận nhiều trường hợp ngộ độc nặng do sử dụng thuốc giảm cân trôi nổi trên mạng xã hội, đặc biệt là các loại viên nang, trà, bột gắn mác “giảm cân siêu tốc”, “giảm mỡ trong 7 ngày”…
Điểm chung của các ca bệnh này là đều chứa sibutramine - một hoạt chất đã bị cấm sử dụng trên toàn thế giới vì gây hậu quả nghiêm trọng cho tim mạch và thần kinh trung ương.
Theo Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết-Đái tháo đường, Bệnh viện Bạch Mai, sibutramine từng được sử dụng trong thuốc điều trị béo phì vì có tác dụng ức chế trung tâm thèm ăn, giúp người dùng giảm cân nhanh. Tuy nhiên, sau một loạt nghiên cứu cho thấy thuốc làm tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim, đột quỵ, loạn nhịp tim, tăng huyết áp, rối loạn tâm thần và trầm cảm, Cục Quản lý Dược Mỹ (FDA) và Cơ quan Y tế châu Âu (EMA) đã rút toàn bộ thuốc chứa sibutramine khỏi thị trường từ năm 2010.
Ở Việt Nam, Bộ Y tế cũng cấm tuyệt đối sibutramine, nhưng nhiều cơ sở vẫn lén lút trộn vào thuốc giảm cân để tạo hiệu quả “thần tốc”.
Bác sĩ Tuấn cho biết, người mua thuốc uống vài ngày thấy sụt cân nhanh, mất ngủ, bồn chồn, không đói, tưởng là hiệu quả nhưng thực chất đang tự đầu độc tim và não mình.
Theo bác sĩ Tuấn, có thể nhận biết dấu hiệu ngộ độc sibutramine gồm: Hồi hộp, tim đập nhanh, tăng huyết áp; Mất ngủ, lo âu, kích động, ảo giác; Buồn nôn, đau đầu, vã mồ hôi, run tay.
Trong trường hợp nặng sẽ có dấu hiệu tăng thân nhiệt, loạn nhịp tim, co giật, hôn mê, đột quỵ, thậm chí tử vong.
Nhiều bệnh nhân vào Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) trong tình trạng tăng huyết áp kịch phát, rối loạn nhịp tim, men tim tăng cao, suy gan-thận cấp sau khi dùng thuốc giảm cân chỉ vài ngày.
Từ những dấu hiệu nguy hiểm trên, bác sĩ Tuấn khuyến cáo, giảm cân bền vững phải dựa trên nguyên tắc khoa học, gồm: Giảm năng lượng nạp vào hợp lý, không nhịn ăn cực đoan; Tăng vận động thể lực đều đặn; Điều chỉnh rối loạn nội tiết, chuyển hóa (nếu có) dưới hướng dẫn bác sĩ.
Đặc biệt, với người béo phì thật sự cần điều trị thuốc, chỉ nên dùng thuốc giảm cân được Bộ Y tế cấp phép, có theo dõi y khoa chặt chẽ.
“Không có viên thuốc nào giúp ‘tan mỡ 7 ngày’ mà lại vô hại. Mỗi viên thuốc giảm cân trôi nổi đều có thể là một viên thuốc độc”, bác sĩ Tuấn nhấn mạnh.
Phenolphthalein kích thích gây ngừng tim đột ngột
Ngoài sibutramine, kết quả giám định còn phát hiện phenolphthalein, một chất được dùng trong phòng thí nghiệm để làm chất chỉ thị.
Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh - Thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam, phenolphthalein không được phép tồn tại trong thực phẩm hay dược phẩm vì nhiều nghiên cứu cho thấy nguy cơ gây độc tế bào, rối loạn tiêu hóa và đột biến gene. Chất này trước từng được sử dụng trong thuốc nhuận tràng nhưng đã bị cấm vì gây độc tế bào, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư.
“Chất này kích thích nhu động ruột rất mạnh, gây tiêu chảy, mất nước, rối loạn điện giải, đặc biệt là giảm kali máu. Khi nồng độ kali giảm, cơ tim có thể rối loạn dẫn truyền, gây loạn nhịp, yếu cơ hoặc ngừng tim đột ngột”, bác sĩ Mạnh phân tích.
Ngoài ra, phenolphthalein còn làm tăng gánh nặng cho gan và thận, là hai cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa và đào thải độc tố. Việc sử dụng lâu dài có thể khiến chức năng gan, thận suy yếu mà người dùng không hề biết.
Bộ Y tế chưa từng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo nào cho cả 3 sản phẩm của Ngân 98
Liên quan đến việc quảng cáo sản phẩm giảm cân do DJ Ngân 98 quảng cáo, hồi tháng 5/2025, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) từng công bố kết quả rà soát các sản phẩm giảm cân X1000, X3 (Super Detox X3) và X7 Plus – những mặt hàng được Ngân 98 quảng cáo rầm rộ trên mạng xã hội với các tuyên bố “giảm cân cấp tốc”, “ăn xong vẫn giảm”.
Kết quả kiểm tra cho thấy chỉ duy nhất sản phẩm X7 Plus từng được công bố là thực phẩm bảo vệ sức khỏe, do Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Zubu (Thành phố Hồ Chí Minh) đăng ký, sản xuất tại Công ty TNHH Sản xuất Dược phẩm Công nghệ cao Nanotesla (Hà Nội). Tuy nhiên, Cục An toàn thực phẩm khẳng định chưa từng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo nào cho cả 3 sản phẩm nói trên.
Trước dấu hiệu vi phạm, Cục đã yêu cầu Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh và Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Hà Nội kiểm tra, xác minh hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời lấy mẫu kiểm nghiệm để xác định có chứa chất cấm hay không.
Không chỉ vi phạm quy định quảng cáo, hoạt động kinh doanh của Ngân 98 và các công ty liên quan cũng được ngành y tế xác định tiềm ẩn nhiều bất thường. Ngày 5/6/2025, sau khi nhận được báo cáo từ Sở An toàn thực phẩm Thành phố Hồ Chí Minh, Cục An toàn thực phẩm đã ra công văn hỏa tốc, chỉ đạo khẩn trương kiểm tra, rà soát và lấy mẫu trên thị trường với sản phẩm giảm cân do Ngân 98 quảng cáo
Kết quả xác minh cho thấy hai đơn vị phân phối chính là Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Zubu và Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Ngân 98 đều đã tạm ngưng hoạt động, không còn ở địa chỉ đăng ký, và không thể liên lạc.
Trong khi đó, trên mạng xã hội, các sản phẩm giảm cân X3, X7 Plus, X1000 vẫn được quảng cáo tràn lan, gắn liền hình ảnh Ngân 98 livestream giới thiệu công dụng “thần kỳ”: giảm 3–5kg chỉ sau 15 ngày, “đào thải mỡ nội tạng”, “làm đẹp da từ bên trong”, “an toàn tuyệt đối”. Một số người dùng phản ánh sau khi sử dụng có biểu hiện đau bụng, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa.
Trước tình hình này, Cục An toàn thực phẩm khuyến cáo người tiêu dùng không nên mua hoặc sử dụng các sản phẩm X1000, X3, X7 Plus trong thời gian chờ kết quả kiểm nghiệm chính thức. Đồng thời, cơ quan này yêu cầu lực lượng quản lý thị trường và các Sở Y tế địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi buôn bán sản phẩm không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật.
