Đại biểu Vũ Ngọc Anh, Tổ đại biểu quận Bắc Từ Liêm (Hà Nội) nêu vấn đề, tại Kỳ họp thứ 7 vào thời điểm giữa năm 2022 của Hội đồng nhân dân thành phố, Ủy ban nhân dân thành phố báo cáo quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước của thành phố có tổng số nợ phải thu là 1.112,5 tỷ đồng. Đến quý II/2024 mới thu được 227,9 tỷ đồng (tương ứng 20,5%), mặc dù theo kế hoạch nhiệm vụ này phải hoàn thành trong năm 2023. Sau gần 2 năm số nợ phải thu của quỹ nhà này vẫn còn rất lớn, nguy cơ thất thoát nguồn thu.
Đại biểu đề nghị Sở Xây dựng, Tài chính, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội báo cáo rõ nguyên nhân chậm thu hồi, trách nhiệm của đơn vị, đến bao giờ mới thu hồi xong khoản nợ.
Đại biểu Vũ Ngọc Anh cũng đặt vấn đề, số diện tích kinh doanh của quỹ nhà chưa cho thuê là trên 15.000m2, đến nay, thành phố đã có phương án khai thác kinh doanh hay chưa, số tiền thu được và nộp vào ngân sách là bao nhiêu. Đại biểu đề nghị các Sở Tài chính, Xây dựng làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm, đề xuất giải pháp khai thác để tránh lãng phí trong quản lý tài sản công của thành phố.
Chủ tịch Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội Nguyễn Tiến Dũng cho biết, tổng số nợ hiện nay phải thu quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước là trên 1.112 tỷ đồng, quá trình thu nợ từ 2022-2024 là 227 tỷ đồng, số nợ còn phải thu là hơn 800 tỷ đồng.
Theo Giám đốc Sở Xây dựng Võ Nguyên Phong, có hai vấn đề chính, một là quỹ nhà chuyên dùng, hai là quỹ nhà tầng 1 của nhà tái định cư. Trong quá trình rà soát các khoản nợ này, Sở Xây dựng, Tài chính, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội đã chia thành 3 loại nợ chính: thứ nhất là nợ luân chuyển có khả năng thu hồi; thứ hai là nợ khó thu và thứ ba là nợ xấu khó đòi, khả năng thu thấp.
Sau khi phân chia các loại nợ nêu trên, các đơn vị đã báo cáo thành phố và Ủy ban nhân dân thành phố đã chấp nhận các giải pháp để tổ chức triển khai. Đối với nhóm nợ luân chuyển chủ yếu do ảnh hưởng của dịch Covid-19, các tổ chức, cá nhân sử dụng nhà không kinh doanh được. Ở nhóm này, thành phố đã ban hành 32 quyết định để thu hồi nợ và xử lý các đơn vị chây ỳ. Sở Xây dựng, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội đang tập trung thực hiện thu hồi nợ cũng như cưỡng chế thu hồi.
Đối với nhóm nợ khó thu, với các trường hợp chây ỳ đã có phương án thu hồi, lập hồ sơ báo cáo thành phố ban hành quyết định thu hồi, vừa qua đã thu hồi được hàng chục nghìn m2 nhà.
Đối với nhóm nợ khó đòi, có khả năng thu hồi thấp, nhóm này có vướng mắc cơ chế, chính sách. Một số diện tích người dân vào ở do Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội tự bố trí. Sau 2 năm, công ty nhà đã tập trung thu hồi và hiện còn 140 căn; trong có 100 căn đã chuyển hồ sơ sang Công an thành phố, còn 40 căn chính chủ ở nên đang tập trung tuyên truyền để thu hồi.
Căn cứ đề án Hội đồng nhân dân thành phố thông qua về quản lý tài sản công, Sở Xây dựng, Tài chính và Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội sẽ tiếp tục thực hiện các giải pháp để thu hồi các khoản nợ này.
Về diện tích kinh doanh dịch vụ của chung cư tái định cư, còn khoảng 15.000m2 đang để trống, để khắc phục tồn tại này, từ tháng 6/2024, Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Phát triển nhà Hà Nội đã thuê đơn vị định giá, làm cơ sở ban hành giá khởi điểm. Trong tháng 12/2024 và tháng 1/2025 sẽ hoàn thành việc đấu giá với diện tích còn bỏ trống.
Giám đốc Sở Tài chính Nguyễn Xuân Lưu trả lời bổ sung về vấn đề nợ nhà khó đòi, do chưa có quy định cụ thể cho từng loại nhà, cơ chế cưỡng chế không có, dẫn đến khó khăn, có những khoản nợ khá lâu. Ủy ban nhân dân thành phố đã thành lập Ban Chỉ đạo thu hồi nợ, ban hành kế hoạch, có những giải pháp rất mạnh mẽ như cưỡng chế chủ thuê nhà. Biện pháp này đã phát huy hiệu quả.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Minh Hải, thành phố đã có đề án quản lý tài sản công, phân công cụ thể, có lộ trình, trong đó giao các đơn vị tham mưu thành phố để báo cáo Chính phủ ban hành Nghị định số 180/2024/NĐ-CP quy định việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở giao cho tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà địa phương quản lý, khai thác. Đây là căn cứ quan trọng để xử lý những vấn đề tồn tại đối với quỹ nhà của thành phố.
