Thôn Úc Lý, xã Tam Hưng, Hà Nội có 31,56ha đất nằm trong phạm vi thực hiện dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội. Có 144 hộ gia đình được nhận tiền bồi thường, hỗ trợ với tổng số tiền gần 344 tỷ đồng.
Quan tâm hỗ trợ chuyển đổi nghề
Nhận được khoản tiền bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng hơn 1 tỷ đồng, chị Tô Thị Sen (sinh năm 1981) ở thôn Úc Lý bày tỏ: “Gia đình tôi dành một phần khoản tiền này để nuôi con ăn học, phần còn lại dành để học nghề, bảo đảm cuộc sống ổn định sau này. Tôi mong muốn các cấp, các ngành tiếp tục quan tâm hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp, tạo việc làm phù hợp, bảo đảm thu nhập cho người dân sau thu hồi đất, nhất là đối với những hộ không còn đất sản xuất nông nghiệp”.
Ông Nguyễn Tuấn Hiền ở thôn Động Giã, xã Thanh Oai cũng cho biết, đất ruộng của gia đình ông bị thu hồi hết. Ông Hiền mong muốn các cấp, các ngành quan tâm tạo việc làm để sớm ổn định đời sống. Đây là mong mỏi của người dân, cũng là trăn trở của các địa phương khi nhiều gia đình không còn ruộng đất để sản xuất, nếu không tính toán thì chỉ thời gian ngắn nữa, khi số tiền được bồi thường, hỗ trợ chi tiêu không có kế hoạch, cuộc sống sẽ gặp nhiều khó khăn.
Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội có quy mô khoảng 9.171ha, đang được triển khai trên 11 phường, xã ở phía nam Thủ đô. Chỉ riêng tại xã Tam Hưng, tổng diện tích đất cần thu hồi lên tới hơn 1.300ha, trong đó chủ yếu là đất nông nghiệp, trải dài trên 18 thôn, liên quan khoảng 5.000 hộ gia đình, cá nhân. Việc chuyển đổi một phần diện tích đất nông nghiệp sang phát triển đô thị tác động trực tiếp đến cơ cấu lao động, việc làm và sinh kế của người dân, nhất là lao động nông nghiệp truyền thống, ở độ tuổi trung niên.
Bí thư Đảng ủy xã Tam Hưng Bùi Văn Sáng cho biết: “Tiền bồi thường khi thu hồi đất cần được coi là nguồn vốn tái thiết sinh kế thay vì chỉ là khoản thu nhập ngắn hạn. Nếu không có kế hoạch sử dụng hợp lý, nhiều hộ có thể giảm thu nhập sau một thời gian, do mất tư liệu sản xuất, không tạo được nguồn thu bền vững. Chúng tôi khuyến khích người dân phân bổ nguồn tiền đầu tư sản xuất, kinh doanh nhỏ hoặc tích lũy an toàn”.
Ngay từ khi triển khai giải phóng mặt bằng các dự án, một số địa phương đã chủ động khảo sát nhu cầu thực tế, xác định nhóm ngành nghề ưu tiên, kết nối doanh nghiệp tuyển dụng và xây dựng lộ trình chuyển đổi việc làm bài bản. Xã Tam Hưng hiện có hơn 22.000 người trong độ tuổi lao động; trong đó nhóm lao động trung niên chiếm tỷ trọng đáng kể và là đối tượng chịu tác động trực tiếp từ quá trình thu hồi đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất triển khai các dự án đầu tư phát triển, hạ tầng xã hội.
Xã đã phát phiếu khảo sát, trực tiếp trao đổi, phân tích xu hướng chuyển dịch nghề nghiệp đã và đang diễn ra rõ nét, với tỷ lệ nhu cầu chuyển đổi sang các lĩnh vực như logistics, thương mại điện tử, kinh tế số, kỹ thuật-công nghiệp chiếm hơn 50%. Hiện 853 người dân đã chủ động đăng ký nhu cầu đào tạo, chuyển đổi nghề.
Kết nối người dân, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp
Giám đốc Dự án Khu đô thị thể thao quốc tế Hà Nội Nguyễn Trường Sơn cho biết, từ tháng 6/2027, công ty sẽ tuyển dụng số lượng lớn nhân sự làm việc ở các vị trí: công nhân chăm sóc cây xanh, kỹ thuật điện, nước… Sắp tới, công ty thành lập trung tâm đào tạo nghề tại chỗ ngắn hạn từ 1-2 tháng cho lao động có nhu cầu, phục vụ dự án.
Còn theo ông Nguyễn Duy Phan, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần địa ốc Cienco 5, công ty có nhu cầu tuyển lao động thuộc lĩnh vực quản lý, phục vụ nhà hàng, khách sạn, bảo vệ chăm sóc cây xanh, kỹ thuật điện lạnh và ưu tiên tuyển dụng lao động tại các địa phương.
Hiệu trưởng Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội Phạm Xuân Khánh cho biết, lựa chọn ngành nghề cần căn cứ vào độ tuổi, năng lực và điều kiện thực tế của từng lao động. Đối với lao động trẻ dưới 30 tuổi, ưu tiên các chương trình đào tạo dài hạn ở những ngành, nghề có nhu cầu nhân lực lớn và khả năng phát triển lâu dài như: công nghệ ô-tô, điện công nghiệp, điện tử công nghiệp, công nghệ thông tin, cơ khí chế tạo, logistics, thương mại điện tử, nông nghiệp công nghệ cao và các ngành nghề chăm sóc sức khỏe.
Nhóm lao động trung niên hoặc những người cần chuyển đổi việc làm trong thời gian ngắn phù hợp các nghề như điện dân dụng, cơ khí, hàn, sửa chữa điện lạnh, điện nước, dịch vụ nhà hàng-khách sạn, chế biến thực phẩm, chăm sóc sức khỏe…
Dưới góc độ sở chuyên ngành, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Nguyễn Tây Nam cho biết, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 193/KH-UBND ngày 16/5/2026 về hỗ trợ đào tạo nghề, đào tạo lại nghề và giải quyết việc làm cho nhóm lao động ưu tiên giai đoạn 2026-2030.
Đơn cử, về vay vốn khởi nghiệp sau đào tạo nghề, người dân có đất nông nghiệp thuộc diện thu hồi có thể được vay hạn mức tối đa lên tới 300 triệu đồng với lãi suất ưu đãi. Sở Nội vụ sẽ đồng hành cùng các xã nắm bắt nhu cầu đào tạo nghề của từng nhóm đối tượng để triển khai hiệu quả.
Chủ tịch Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà đề nghị cộng đồng doanh nghiệp và các nhà đầu tư chủ động tham gia sâu hơn vào quá trình định hướng và “đặt hàng” đào tạo nghề phù hợp nhu cầu thực tế; ưu tiên tuyển dụng lao động địa phương, nhất là nhóm lao động thuộc diện thu hồi đất và lao động trung niên, bảo đảm cho họ có việc làm và thu nhập ổn định. Địa phương phải làm tốt vai trò “cầu nối” chủ động, kết nối hiệu quả giữa người dân, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp tuyển dụng.