Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế và hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm du lịch biển quốc tế, Khánh Hòa cần tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về cơ chế, hạ tầng, sản phẩm và quản trị điểm đến.
Những điểm nghẽn cản bước ngành kinh tế mũi nhọn
Sau khi hợp nhất, Khánh Hòa sở hữu đường bờ biển dài gần 500 km, nhiều vịnh biển đẹp cùng hệ thống tài nguyên thiên nhiên và văn hóa đa dạng, mở ra dư địa lớn để phát triển các sản phẩm du lịch chất lượng cao.
Bà Thái Thị Lệ Hằng, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Khánh Hòa cho biết, chỉ trong sáu tháng đầu năm 2026, tỉnh đón gần 11,9 triệu lượt khách, tăng hơn 41% so với cùng kỳ. Trong đó, khách quốc tế đạt khoảng 4,6 triệu lượt, tăng hơn 66%, tổng thu từ du lịch ước đạt hơn 42.500 tỷ đồng, tăng 25%.
Cơ cấu thị trường khách quốc tế cũng chuyển dịch theo hướng cân bằng hơn, với Hàn Quốc tiếp tục là thị trường chủ lực, tiếp đến là Nga và các nước CIS, Trung Quốc cùng nhiều thị trường mới giàu tiềm năng. Kết quả trên cho thấy sức hấp dẫn ngày càng lớn của điểm đến Khánh Hòa trên bản đồ du lịch khu vực.
“Kết quả tăng trưởng mới chỉ là điều kiện cần để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Khánh Hòa trở thành trung tâm du lịch biển quốc tế. Điều quan trọng hơn là phải tạo được những đột phá về chất lượng phát triển, từ đổi mới mô hình quản trị, huy động nguồn lực xã hội, phát triển sản phẩm mới đến đầu tư cơ sở hạ tầng chiến lược, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực”, bà Hằng nhấn mạnh.
Một trong những hạn chế lớn hiện nay là Khánh Hòa chưa hình thành mô hình quản trị điểm đến (DMO) chuyên nghiệp. Hoạt động điều phối giữa các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng còn phân tán, thiếu đầu mối thống nhất để phát triển sản phẩm, xúc tiến thị trường và xây dựng thương hiệu.
Cùng với đó, nhiều sản phẩm du lịch mới, có sức lan tỏa như kinh tế đêm, du lịch văn hóa, chăm sóc sức khỏe và du lịch tàu biển vẫn phát triển chậm. Du lịch cộng đồng vẫn chưa hình thành được những mô hình tiêu biểu đủ sức nhân rộng; hạ tầng phục vụ du lịch tàu biển cũng còn nhiều bất cập khi Cảng quốc tế Cam Ranh ở xa trung tâm, còn bến du thuyền Ana Marina lại chịu ảnh hưởng lớn bởi điều kiện thời tiết.
Đồng chí Nguyễn Long Biên, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Khánh Hòa cho biết, Nghị quyết số 01-NQ/ TU ngày 14/7/2025 của Tỉnh ủy Khánh Hòa về tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn 2025- 2030 xác định du lịch, dịch vụ là một trong bốn trụ cột động lực tăng trưởng của tỉnh.
Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh giữa các điểm đến ngày càng gay gắt, địa phương không thể chỉ dựa chủ yếu vào lợi thế sẵn có. Khánh Hòa cần đổi mới tư duy, cách làm và tạo ra những bước đi chiến lược mang tính đột phá. Tỉnh cần chủ động thích ứng yêu cầu phát triển xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Trên cơ sở đó, tỉnh đã xây dựng chiến lược phát triển du lịch theo hướng bài bản, có sự tham gia của các đơn vị tư vấn quốc tế cùng nhiều chuyên gia trong nước và nước ngoài. Chiến lược tập trung vào sáu nhóm định hướng và sáu nhóm giải pháp trọng tâm hướng tới mục tiêu phát triển du lịch chất lượng cao, bền vững và có sức cạnh tranh trong khu vực.
Điểm nghẽn của du lịch Khánh Hòa hiện nay không còn nằm ở tài nguyên mà ở khả năng chuyển hóa tài nguyên thành những sản phẩm có giá trị gia tăng cao. Việc thiếu các sản phẩm đặc trưng, không gian trải nghiệm mới, biểu tượng kiến trúc và thiếu sự liên kết giữa các loại hình dịch vụ đang khiến thời gian lưu trú và mức chi tiêu của du khách chưa tương xứng với tiềm năng của địa phương.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục thu hút thêm du khách mà còn phải nâng cao chất lượng trải nghiệm, xây dựng thương hiệu điểm đến khác biệt và tạo ra những động lực tăng trưởng mới.
Đa dạng sản phẩm, tạo sức bật cho du lịch
PGS, TS Nguyễn Quyết Thắng, Trưởng khoa Quản trị Du lịch-Nhà hàng-Khách sạn, Trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, Khánh Hòa có nhiều điều kiện thuận lợi để hình thành hệ sinh thái kinh tế đêm nhờ lợi thế về biển đảo, hạ tầng du lịch, hệ thống lưu trú cao cấp và cơ cấu khách quốc tế có mức chi tiêu cao.
Theo đó, kinh tế đêm không chỉ níu chân, kéo dài thời gian lưu trú của du khách mà còn mở ra cơ hội hình thành các sản phẩm mới, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên và tạo thêm việc làm cho người dân địa phương. Đây sẽ là động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi từ mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng khách sang mô hình phát triển dựa trên giá trị và chất lượng.
Sau khoảng 22 giờ, nhiều khu vực du lịch tại Nha Trang gần như kết thúc hoạt động, khiến chuỗi trải nghiệm của du khách bị gián đoạn. Các sản phẩm như biểu diễn nghệ thuật đêm, phố văn hóa, bảo tàng đêm, du thuyền, trải nghiệm biển đêm hay các tổ hợp giải trí quy mô lớn vẫn chưa được đầu tư tương xứng, bài bản để giữ chân du khách.
Hạ tầng phục vụ kinh tế đêm còn thiếu sự đồng bộ, từ giao thông công cộng, bãi đỗ xe, hệ thống chiếu sáng, không gian công cộng đến các tiện ích hỗ trợ du khách. Cùng với đó là những thách thức trong bảo đảm an ninh trật tự, bảo vệ môi trường và hài hòa lợi ích giữa phát triển du lịch với đời sống người dân.
Ở góc độ phát triển sản phẩm du lịch, Tiến sĩ Phạm Bích Ngọc, Phó Trưởng phòng Kinh tế vi mô và Phát triển doanh nghiệp, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới cho rằng, Khánh Hòa cần khai thác mạnh hơn tiềm năng của du lịch cộng đồng gắn với phát triển xanh.
Địa phương nên ưu tiên phát triển năm nhóm sản phẩm, gồm: Du lịch ngư nghiệp và làng chài, du lịch sinh thái biển, du lịch nông nghiệp xanh, du lịch văn hóa cộng đồng và làng nghề truyền thống cùng du lịch sinh thái cộng đồng kết hợp giáo dục môi trường. Những sản phẩm này cần được kết nối thành các tuyến trải nghiệm liên hoàn giữa biển đảo, đồng bằng và miền núi, tạo nên mạng lưới du lịch cộng đồng theo hướng trải nghiệm xanh, mang bản sắc riêng của Khánh Hòa.
Có thể thấy, Khánh Hòa đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá, khi sở hữu đồng thời lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, vị trí địa lý, hạ tầng và sức hút của một điểm đến quốc tế. Tuy nhiên, những lợi thế đó chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi được chuyển hóa thành những sản phẩm khác biệt, mô hình quản trị hiện đại và hệ sinh thái dịch vụ chất lượng cao.
Vì vậy, tháo gỡ những điểm nghẽn về cơ chế, hạ tầng, sản phẩm và quản trị điểm đến là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, giữ vai trò một trong bốn trụ cột tăng trưởng của Khánh Hòa trong giai đoạn phát triển mới.
