Xu hướng giảm lệ thuộc vào học bạ
Theo kế hoạch triển khai công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng năm 2026, thí sinh đăng ký xét tuyển đại học từ ngày 2/7, trong khi năm 2025 thời gian đăng ký xét tuyển đại học là từ ngày 16/7. Như vậy, năm nay, thời gian đăng ký xét tuyển được đẩy sớm lên hai tuần. Tất cả thí sinh phải đăng ký xét tuyển theo hình thức trực tuyến trên hệ thống hỗ trợ tuyển sinh chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) tại địa chỉ http://thisinh.thitotnghiepthpt.edu.vn. Thí sinh cũng có thể đăng ký nguyện vọng xét tuyển thông qua Cổng dịch vụ công quốc gia.
Thời gian đăng ký xét tuyển đại học năm 2026 kéo dài từ ngày 2/7 đến 17 giờ ngày 14/7. Trong thời gian này, thí sinh được quyền đăng ký, điều chỉnh, bổ sung nguyện vọng không giới hạn số lần, song cần lưu ý là phải hoàn thành toàn bộ các phần việc này trong thời gian quy định; sau 17 giờ ngày 14/7, hệ thống tự động đóng, không ghi nhận các nguyện vọng hoặc những điều chỉnh của thí sinh. Kết quả đỗ hay trượt dự kiến được công bố từ 17 giờ ngày 10/8 đến 17 giờ ngày 13/8, sớm hơn năm trước khoảng 10 ngày.
Với việc đẩy sớm thời gian đăng ký xét tuyển đại học, thí sinh cần lưu ý các bước chuẩn bị trước khi đăng ký, tránh bị động mà ảnh hưởng đến quyền lợi. Trước khi bắt đầu đăng ký nguyện vọng chính thức, từ ngày 17/6 đến 21/6, thí sinh được thực hành việc đăng ký, điều chỉnh nguyện vọng, đồng thời rà soát, xác nhận thông tin chế độ ưu tiên (nếu có). Đây là bước quan trọng để tránh sai sót khi đăng ký chính thức và bảo đảm quyền lợi thí sinh...
Nhằm chuẩn bị tốt cho kỳ tuyển sinh đại học năm 2026, Bộ GD&ĐT chỉ đạo các cơ sở đào tạo hoàn thiện và sớm công bố đề án tuyển sinh. Một trong những yêu cầu quan trọng với các trường là giảm số lượng phương thức xét tuyển, bảo đảm tính công bằng, tin cậy, phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, đồng thời tạo tác động tích cực tới hoạt động dạy và học ở bậc phổ thông. Các cơ sở đào tạo cần rà soát, khắc phục những bất cập trong tuyển sinh, thực hiện xét tuyển theo hướng ổn định, phù hợp với định hướng đổi mới. Bộ cũng yêu cầu hoàn thành tuyển sinh năm 2025 đúng chỉ tiêu, phương thức đã công bố.
Với các trường có đào tạo ngành sư phạm, Bộ yêu cầu tập trung đào tạo nhân lực chất lượng cao, chủ động phối hợp với địa phương trong việc xác định nhu cầu, giao nhiệm vụ đào tạo và đăng ký chỉ tiêu tuyển sinh. Các cơ sở đào tạo phải đổi mới chương trình, hiện đại hóa phương thức đào tạo, đáp ứng yêu cầu nhân lực của thị trường. Đồng thời, thực hiện nghiêm quy định về đào tạo từ xa và chịu trách nhiệm về chất lượng các ngành, chương trình đào tạo. Những ngành không bảo đảm chất lượng sẽ bị dừng tuyển sinh.
Tuy nhiên, vấn đề được nhiều thí sinh quan tâm thời điểm này là có duy trì phương thức xét tuyển học bạ và có giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký hay không, vẫn là câu hỏi chưa có lời giải. Trước đó, tại Hội nghị Giáo dục Đại học năm 2025 diễn ra vào tháng 9 vừa qua, Bộ GD&ĐT đã lấy ý kiến các cơ sở đào tạo về vấn đề xét tuyển học bạ và số lượng nguyện vọng. Tuy nhiên, cho đến nay, quyết định cuối cùng vẫn chưa được công bố dẫn đến việc nhiều trường vừa chờ đợi, vừa chuẩn bị các kịch bản khác nhau.
Theo thống kê của Bộ GD&ĐT, năm 2025 có 17 phương thức xét tuyển đại học, trong đó, tỷ lệ thí sinh sử dụng phương thức xét học bạ chiếm 42,4% - nhiều nhất trong các phương thức và cao hơn 3% so với phương thức xét từ điểm thi tốt nghiệp THPT. Điều này cho thấy số lượng thí sinh đăng ký xét tuyển bằng phương thức xét học bạ khá lớn.
Đến thời điểm hiện tại, dù chưa có công bố chính thức về vấn đề xét tuyển học bạ, nhưng khởi động mùa tuyển sinh năm 2026, nhiều trường đại học đã công bố dự kiến phương án tuyển sinh với nhiều thay đổi, trong đó có việc điều chỉnh tổ hợp. Trường đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) dự kiến tập trung chủ yếu vào ba tổ hợp A00 (Toán, Vật lý, Hóa học), A01 (Toán, Vật lý, tiếng Anh) và X06 (Toán, Vật lý, Tin học) cho phần lớn ngành. So với các năm trước, nhà trường đã bỏ một số tổ hợp có Ngữ văn, nhằm nhấn mạnh yêu cầu nền tảng Toán, Vật lý cho các ngành kỹ thuật và công nghệ. Theo GS, TS Chử Đức Trình, Hiệu trưởng Trường đại học Công nghệ, kết quả học tập 10 năm gần đây nhất tại trường cho thấy, sinh viên trúng tuyển từ các tổ hợp có Toán, Vật lý có thành tích học tập tốt hơn. Vì vậy, nhà trường giữ ổn định những tổ hợp này và không sử dụng kết quả học bạ làm căn cứ tuyển sinh.
Xu hướng giảm lệ thuộc vào học bạ cũng thể hiện rõ ở một số cơ sở đào tạo ngành sư phạm. Đáng chú ý là Trường đại học Sư phạm Hà Nội 2 với dự kiến bỏ phương thức xét học bạ ở 17 ngành đào tạo trọng yếu, chỉ giữ lại phương thức xét học bạ cho một số ngành có tính chất đặc thù. Lý giải về việc này, lãnh đạo nhà trường cho rằng, đánh giá học bạ phụ thuộc vào quy chuẩn ở mỗi trường phổ thông nên có thể dẫn tới sự khác biệt.
PGS, TS Nguyễn Phong Điền, Phó Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội cho biết, từ năm 2026, nhà trường dự kiến điều chỉnh phương thức xét tuyển tài năng đối với thí sinh thuộc đối tượng 1.3, chuyển sang xét điểm thi đánh giá tư duy thay vì kết hợp học bạ như trước. Như vậy, thí sinh muốn xét tuyển tài năng vào trường phải tham dự kỳ thi đánh giá tư duy. Một số trường y - dược cũng duy trì quan điểm không dùng học bạ để tuyển sinh, đặt Toán, Ngữ văn hoặc những môn cốt lõi làm bắt buộc trong tổ hợp xét tuyển.
Thí sinh theo sát đề án từng trường
Trong bối cảnh Bộ GD&ĐT vẫn đang xem xét, lấy ý kiến để quyết định việc bỏ, giữ hoặc điều chỉnh phạm vi áp dụng đối với phương thức xét tuyển bằng học bạ từ năm 2026, thí sinh tuyệt đối không được hiểu nhầm rằng học bạ “không còn quan trọng”. Việc một số trường dự kiến thông tin không sử dụng hoặc giảm lệ thuộc vào học bạ không đồng nghĩa với việc Bộ sẽ bỏ phương thức tuyển sinh này trong toàn hệ thống. Vì vậy, thí sinh cần theo sát cả hai nguồn thông tin: Đề án chính thức của từng trường (dự kiến công bố chậm nhất vào ngày 15/2/2026) và các văn bản hướng dẫn của Bộ để chủ động trong việc chuẩn bị đăng ký xét tuyển.
Theo các chuyên gia, trong thời gian chờ quyết định cuối cùng, duy trì học tập đều đặn và nghiêm túc là điều quan trọng nhất. Nhiều trường vẫn sử dụng học bạ trong xét tuyển tài năng, đánh giá hồ sơ năng lực hoặc làm điều kiện phụ. Học bạ phản ánh quá trình học tập liên tục, là căn cứ quan trọng để các trường đánh giá mức độ ổn định và nỗ lực của thí sinh.
Một vấn đề thí sinh cần đặc biệt chú ý là quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ. Nhiều trường đang xây dựng thang quy đổi chi tiết cho IELTS, TOEFL hoặc chứng chỉ quốc tế tương đương. Một số trường không cộng điểm ưu tiên cho chứng chỉ mà chỉ quy đổi sang điểm ngoại ngữ theo thang điểm 10 hoặc 5; một số trường khác quy định mức điểm trần quy đổi. Do đó, thí sinh cần đọc kỹ đề án tuyển sinh của từng trường, tránh hiểu nhầm rằng “có IELTS là chắc suất”, nhất là với những ngành có tính cạnh tranh cao.
Lưu ý quan trọng tiếp theo là số lượng nguyện vọng. Trong khi Bộ đang lấy ý kiến về việc có nên giới hạn số lượng nguyện vọng đăng ký từ năm 2026 hay không, thí sinh cần chuẩn bị tâm thế rằng, phương án cuối cùng có thể thay đổi so với các mùa trước. Nếu việc giới hạn số lượng nguyện vọng được áp dụng, thí sinh cần tính toán việc đăng ký theo nguyên tắc: Chọn ngành, trường theo mức độ ưu tiên, tránh đăng ký tràn lan.
Thí sinh cũng cần chủ động chuẩn bị phương án ứng phó với tình huống khi nhiều trường đang có xu hướng thu gọn tổ hợp hoặc yêu cầu bắt buộc có điểm một môn nhất định trong tổ hợp. Việc chủ động cập nhật thông tin sẽ giúp các em học sinh tránh tình trạng đến sát thời điểm đăng ký mới phát hiện tổ hợp mình học không còn phù hợp hoặc thiếu điều kiện phụ. Các em cũng cần lưu ý lịch thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 (dự kiến diễn ra ngày 11 và 12/6/2026) để có kế hoạch ôn luyện dài hơi, chủ động tham gia kỳ thi đánh giá năng lực của những đại học lớn nếu trường mình có nguyện vọng làm căn cứ xét tuyển.
Thời điểm này, các chuyên gia khuyến nghị, thí sinh lựa chọn nguồn thông tin chính thống, hạn chế chạy theo tin đồn hoặc thông tin “tóm tắt tuyển sinh” trôi nổi trên mạng xã hội. Sự nghiêm túc trong học tập và chủ động, chi tiết trong cách lựa chọn sẽ giúp thí sinh giảm rủi ro khi tham gia xét tuyển đại học năm 2026.
