Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Giảm ô nhiễm môi trường bằng kinh tế tuần hoàn

Nhiều ngành kinh tế ở Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển đổi theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Việc tận dụng phụ phẩm, tái chế chất thải không chỉ giúp giảm ô nhiễm mà còn mở ra hướng phát triển bền vững, gia tăng giá trị kinh tế.

Đốt rác phát điện trong chuỗi kinh tế tuần hoàn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Năng lượng mới EU-CONCH VENTURE Bắc Ninh.
Đốt rác phát điện trong chuỗi kinh tế tuần hoàn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Năng lượng mới EU-CONCH VENTURE Bắc Ninh.

Nền kinh tế hiện đại

Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, nhu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng bền vững, yêu cầu bảo vệ môi trường và nhất là sự cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên là những yếu tố khiến cho nhiều quốc gia chuyển hướng đến một nền kinh tế tuần hoàn. Điều dễ nhận thấy, vận hành nền kinh tế tuần hoàn giúp giảm tác động tiêu cực tới môi trường. Nguồn tài nguyên được sử dụng, tái sử dụng nhiều lần trong vòng đời cùng việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường đã hình thành các chuỗi liên kết; từ đó, có thể tận dụng tối đa tất cả các chất thải loại, sản phẩm phụ… trong quá trình sản xuất.

Trên thế giới, nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn được ứng dụng thành công như: Chia sẻ (Grab, AirBnb), tái chế (Ellen Mac Arthur Foundation, Loop), vòng đời khép kín (Bosch Philips), công nghiệp sinh thái (Kalundborg), hoặc tái chế, phục hồi và tái sử dụng đối với xe hết hạn ở các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Anh, Liên minh châu Âu (EU)…

Đối với Việt Nam, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hầu hết các ngành kinh tế hiện nay đều có tiềm năng thực hiện kinh tế tuần hoàn như: Thu hồi nhiệt, sử dụng vật liệu tái chế trong công nghiệp; thu hồi, tái sử dụng phụ phẩm, chất thải trong nông nghiệp; sản xuất vật liệu xanh; các loại hình năng lượng tái tạo; chuyển đổi xanh trong giao thông; tái chế chất thải.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc chuyển sang kinh tế tuần hoàn, Việt Nam đã hoàn thiện hành lang pháp lý làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện tại các văn bản như: Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/1/2025 Ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn đến năm 2035; Quyết định số 21/2025/ QĐ-TTg ngày 4/7/2025 quy định tiêu chí môi trường và xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh; Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 về một số giải pháp cấp bách ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, Điều 142 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định rõ trách nhiệm của các bên trong thực hiện kinh tế tuần hoàn, từ cơ quan nhà nước đến cơ sở sản xuất, thương mại. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn phải đối mặt và vượt qua nhiều thách thức như thói quen tiêu dùng của người dân; những hạn chế về khoa họccông nghệ, hạ tầng, vốn, nhân lực chất lượng, khung pháp lý thiếu đồng bộ.

Tác động tích cực tới môi trường

Hiện, nhiều ngành kinh tế được “điểm danh” gây ô nhiễm cần chuyển đổi, thí dụ như ngành thủy sản. Theo Phó Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam Lê Hằng, với kim ngạch xuất khẩu lên đến 11 tỷ USD mỗi năm, ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, tạo sinh kế cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên cũng đối mặt thách thức từ biến đổi khí hậu, cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, mô hình sản xuất lạc hậu, thiếu gắn kết theo chuỗi, yêu cầu chất lượng khắt khe…

Việc chuyển đổi kinh tế tuần hoàn của ngành không chỉ mở ra cơ hội khai thác nguồn tài nguyên mới từ chính cách phụ phẩm và chất thải trong quá trình sản xuất, chế biến mà còn giảm tác động xấu, góp phần tái tạo môi trường. Tiêu biểu, có thể kể đến giải pháp công nghệ và sinh học “Hệ thống tuần hoàn nước (RAS)” do Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) đang thúc đẩy; công nghệ xử lý nước không hóa chất Aqua Mina; hệ thống lọc tuần hoàn Thăng Long; thiết bị hút xác tôm tự động CDSS của Uni-President; ứng dụng công nghệ vi sinh và sinh học trong kiểm soát vi khuẩn, quản lý thức ăn; công nghệ enzyme; quản lý rác thải nhựa…

Bên cạnh những giá trị kinh tế trong sản xuất, các cơ sở của ngành thủy sản khi thực hiện kinh tế tuần hoàn đã giảm được hơn 40% tác nhân gây ô nhiễm môi trường. Đây là tín hiệu tốt đối với các ngành kinh tế có mối liên kết chặt chẽ với môi trường như thủy sản, chăn nuôi.

Bản thân một doanh nghiệp nhỏ, khi áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn cũng cho thấy hiệu quả. Không chỉ là những giá trị về kinh tế, mô hình của chúng tôi mang đến cảnh quan môi trường, giảm rác thải từ các loại phụ phẩm, phế liệu sau sản xuất”.

Bà Phan Thị Nhuận, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn dâu tằm tơ Mỹ Đức

Đối với các ngành sử dụng nguyên liệu từ sản phẩm nông sản cũng có tác động không nhỏ. “Bản thân một doanh nghiệp nhỏ, khi áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn cũng cho thấy hiệu quả. Không chỉ là những giá trị về kinh tế, mô hình của chúng tôi mang đến cảnh quan môi trường, giảm rác thải từ các loại phụ phẩm, phế liệu sau sản xuất”, bà Phan Thị Nhuận, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn dâu tằm tơ Mỹ Đức - doanh nghiệp chuyên sản xuất tơ lụa từ dâu tằm, tơ sen chia sẻ. Mỗi năm, lượng rác thải từ hoạt động sản xuất của công ty vào khoảng 500 tấn. Sau khi áp dụng quy trình xử lý rác thành các loại hàng hóa như phân bón, chế phẩm sinh học… đã tạo ra nguồn thu 500 triệu đồng, chưa kể còn tiết kiệm được chi phí xử lý rác thải.

Trên thế giới, kinh tế tuần hoàn được định hình và triển khai một cách hệ thống, đồng nhất từ chính sách đến thực hiện. Thí dụ như Nhật Bản, các mô hình kinh tế tuần hoàn có sự tham gia sâu rộng từ chính phủ đến người dân. Các doanh nghiệp như Toyota, Uniqlo, Honda… hướng đến sử dụng sản phẩm dễ tái chế, tái sử dụng cũng như yếu tố giảm phát thải đối với toàn bộ chuỗi sản xuất. Các nông trại cũng áp dụng chu trình xử lý chất thải, nước thải khép kín. Thành công trong mô hình kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản đến từ khung pháp lý đồng bộ và rõ ràng cùng ý thức của cộng đồng và doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường. Ngoài ra, họ cũng có chính sách tốt để hỗ trợ tài chính, thuế và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp áp dụng.

Từ những mô hình thành công ở các quốc gia phát triển đến các mô hình thí điểm tại Việt Nam cho thấy, đây là xu thế tất yếu của nền kinh tế hiện đại. Chưa nói đến hiệu quả kinh tế vượt trội, riêng về những tác động tích cực đối với môi trường đã cho thấy tiềm năng và tương lai của kinh tế tuần hoàn trong cơ cấu kinh tế.

Từ những mô hình thành công ở các quốc gia phát triển đến các mô hình thí điểm tại Việt Nam cho thấy, đây là xu thế tất yếu của nền kinh tế hiện đại. Chưa nói đến hiệu quả kinh tế vượt trội, riêng về những tác động tích cực đối với môi trường đã cho thấy tiềm năng và tương lai của kinh tế tuần hoàn trong cơ cấu kinh tế.

Tuy nhiên, để kinh tế tuần hoàn phát huy được hiệu quả cần triển khai các giải pháp đồng bộ, từ việc hoàn thiện khung pháp lý, chính sách; cơ chế huy động vốn, thuế; đầu tư hạ tầng, khoa học-công nghệ; huy động nguồn lực; xây dựng thị trường tài chính; hình thành thói quen tiêu dùng xanh; xây dựng chuỗi cung ứng khép kín. Ngoài ra, cần phải có chiến lược dài hạn đầu tư nâng cao chất lượng nhân lực, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, nhất là thế hệ trẻ.

NAM PHONG

Tin liên quan

ô nhiễm môi trường phát triển bền vững tài nguyên tự nhiên hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

[Video] Dự báo thời tiết ngày 14/3/2026: Không khí ẩm bao phủ Bắc Bộ, Trung Bộ duy trì trạng thái mưa lạnh

Hôm nay, không khí ẩm từ biển gây hiện tượng sương mù và mưa nhỏ cho miền Bắc vào sáng sớm. Trong khi đó, miền Trung vẫn duy trì trạng thái nhiều mây, mưa rào do tác động của gió Đông Bắc và địa hình. Khu vực phía Nam thời tiết ổn định hơn với nắng gián đoạn, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 14/3/2026: Bắc Bộ sương mù dày, miền Trung mưa dông diện rộng

Các tỉnh Bắc Bộ đón đới gió ẩm gây hiện tượng sương mù dày và mưa nhỏ rải rác; trong khi đó, không khí lạnh kết hợp địa hình tiếp tục gây mưa dông tại miền Trung. Khu vực Nam Bộ và Cao Nguyên duy trì trạng thái nắng ráo ổn định nhưng cần lưu ý các diễn biến gió mạnh trên biển.

(Ảnh: THẾ ĐẠI)

Cập nhật dự báo thời tiết các khu vực trên cả nước dịp bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI

Dự báo thời tiết phục vụ công tác tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, từ ngày 13-16/3/2026, nhiều khu vực trên cả nước phổ biến ít mưa, trời rét về đêm và sáng ở miền bắc; Nam Bộ ngày nắng, có nơi nắng nóng. Trên biển có gió đông bắc mạnh, biển động.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 12/3/2026: Miền Bắc đón mưa dông, cảnh báo xâm nhập mặn tại Nam Bộ diễn biến phức tạp

Hôm nay, thời tiết nước ta có sự phân hóa rõ rệt do tác động của không khí lạnh tăng cường yếu. Trong khi miền Bắc và miền Trung đón mưa rào rải rác, thì khu vực Nam Bộ tiếp tục nắng mạnh, đặc biệt là tình trạng xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long vẫn diễn biến phức tạp.

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử. (Ảnh minh họa: Báo Nhân Dân)

Chủ động ứng phó thiên tai trong thời gian diễn ra bầu cử

Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia vừa có văn bản đề nghị Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ động theo dõi, ứng phó với các hình thái thời tiết nguy hiểm có thể xảy ra trong thời gian diễn ra bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 12/3/2026: Bắc Bộ tăng nhiệt trước khi đón mưa dông, Nam Bộ bước vào cao điểm nắng ráo

Khối không khí lạnh suy yếu khiến nền nhiệt miền Bắc tăng nhẹ, tuy nhiên khu vực Tây Bắc Bộ cần đề phòng mưa rào và dông vào chiều tối do hội tụ gió. Tại miền Trung, mưa có xu hướng quay trở lại tập trung từ Quảng Trị đến Quảng Ngãi. Trong khi đó, miền Đông Nam Bộ bắt đầu xuất hiện nắng nóng cục bộ.

Tăng cường kiểm soát khí thải động cơ phương tiện giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050. (Ảnh KHÁNH AN)

Đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng xanh

Trong lộ trình trung hòa carbon, hướng đến mục tiêu Net Zero vào năm 2050 cũng như hạn chế nguồn ô nhiễm không khí tại đô thị, bên cạnh giải pháp tổng thể, việc kiểm soát khí thải động cơ của phương tiện tham gia giao thông là một trong những biện pháp hiệu quả.

(Ảnh minh họa: TTXVN)

Xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long thấp hơn trung bình nhiều năm

Dự báo, từ ngày 11-20/3, xâm nhập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long có xu thế giảm dần vào cuối tuần. Độ mặn tại các trạm phổ biến thấp hơn so với độ mặn cao nhất tháng 3/2025. Theo cơ quan khí tượng, trong mùa khô năm 2025-2026, xâm nhập mặn tại Đồng bằng sông Cửu Long ở mức thấp hơn năm 2024-2025 và trung bình nhiều năm.