Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Giảm ô nhiễm môi trường bằng kinh tế tuần hoàn

Nhiều ngành kinh tế ở Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để chuyển đổi theo mô hình kinh tế tuần hoàn. Việc tận dụng phụ phẩm, tái chế chất thải không chỉ giúp giảm ô nhiễm mà còn mở ra hướng phát triển bền vững, gia tăng giá trị kinh tế.

Đốt rác phát điện trong chuỗi kinh tế tuần hoàn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Năng lượng mới EU-CONCH VENTURE Bắc Ninh.
Đốt rác phát điện trong chuỗi kinh tế tuần hoàn tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn Năng lượng mới EU-CONCH VENTURE Bắc Ninh.

Nền kinh tế hiện đại

Tác động tiêu cực của biến đổi khí hậu, nhu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng bền vững, yêu cầu bảo vệ môi trường và nhất là sự cạn kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên là những yếu tố khiến cho nhiều quốc gia chuyển hướng đến một nền kinh tế tuần hoàn. Điều dễ nhận thấy, vận hành nền kinh tế tuần hoàn giúp giảm tác động tiêu cực tới môi trường. Nguồn tài nguyên được sử dụng, tái sử dụng nhiều lần trong vòng đời cùng việc ứng dụng công nghệ tiên tiến, thân thiện môi trường đã hình thành các chuỗi liên kết; từ đó, có thể tận dụng tối đa tất cả các chất thải loại, sản phẩm phụ… trong quá trình sản xuất.

Trên thế giới, nhiều mô hình kinh tế tuần hoàn được ứng dụng thành công như: Chia sẻ (Grab, AirBnb), tái chế (Ellen Mac Arthur Foundation, Loop), vòng đời khép kín (Bosch Philips), công nghiệp sinh thái (Kalundborg), hoặc tái chế, phục hồi và tái sử dụng đối với xe hết hạn ở các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Anh, Liên minh châu Âu (EU)…

Đối với Việt Nam, theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Đình Thọ, Phó Viện trưởng Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hầu hết các ngành kinh tế hiện nay đều có tiềm năng thực hiện kinh tế tuần hoàn như: Thu hồi nhiệt, sử dụng vật liệu tái chế trong công nghiệp; thu hồi, tái sử dụng phụ phẩm, chất thải trong nông nghiệp; sản xuất vật liệu xanh; các loại hình năng lượng tái tạo; chuyển đổi xanh trong giao thông; tái chế chất thải.

Nhận thức được tầm quan trọng của việc chuyển sang kinh tế tuần hoàn, Việt Nam đã hoàn thiện hành lang pháp lý làm cơ sở cho việc triển khai thực hiện tại các văn bản như: Quyết định số 222/QĐ-TTg ngày 23/1/2025 Ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về kinh tế tuần hoàn đến năm 2035; Quyết định số 21/2025/ QĐ-TTg ngày 4/7/2025 quy định tiêu chí môi trường và xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh; Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 về một số giải pháp cấp bách ngăn chặn tình trạng ô nhiễm môi trường.

Ngoài ra, Điều 142 của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định rõ trách nhiệm của các bên trong thực hiện kinh tế tuần hoàn, từ cơ quan nhà nước đến cơ sở sản xuất, thương mại. Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi sang kinh tế tuần hoàn phải đối mặt và vượt qua nhiều thách thức như thói quen tiêu dùng của người dân; những hạn chế về khoa họccông nghệ, hạ tầng, vốn, nhân lực chất lượng, khung pháp lý thiếu đồng bộ.

Tác động tích cực tới môi trường

Hiện, nhiều ngành kinh tế được “điểm danh” gây ô nhiễm cần chuyển đổi, thí dụ như ngành thủy sản. Theo Phó Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam Lê Hằng, với kim ngạch xuất khẩu lên đến 11 tỷ USD mỗi năm, ngành thủy sản đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế-xã hội, tạo sinh kế cho hàng triệu lao động. Tuy nhiên cũng đối mặt thách thức từ biến đổi khí hậu, cạn kiệt nguồn lợi tự nhiên, mô hình sản xuất lạc hậu, thiếu gắn kết theo chuỗi, yêu cầu chất lượng khắt khe…

Việc chuyển đổi kinh tế tuần hoàn của ngành không chỉ mở ra cơ hội khai thác nguồn tài nguyên mới từ chính cách phụ phẩm và chất thải trong quá trình sản xuất, chế biến mà còn giảm tác động xấu, góp phần tái tạo môi trường. Tiêu biểu, có thể kể đến giải pháp công nghệ và sinh học “Hệ thống tuần hoàn nước (RAS)” do Tổ chức Hợp tác Phát triển Đức (GIZ) đang thúc đẩy; công nghệ xử lý nước không hóa chất Aqua Mina; hệ thống lọc tuần hoàn Thăng Long; thiết bị hút xác tôm tự động CDSS của Uni-President; ứng dụng công nghệ vi sinh và sinh học trong kiểm soát vi khuẩn, quản lý thức ăn; công nghệ enzyme; quản lý rác thải nhựa…

Bên cạnh những giá trị kinh tế trong sản xuất, các cơ sở của ngành thủy sản khi thực hiện kinh tế tuần hoàn đã giảm được hơn 40% tác nhân gây ô nhiễm môi trường. Đây là tín hiệu tốt đối với các ngành kinh tế có mối liên kết chặt chẽ với môi trường như thủy sản, chăn nuôi.

Bản thân một doanh nghiệp nhỏ, khi áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn cũng cho thấy hiệu quả. Không chỉ là những giá trị về kinh tế, mô hình của chúng tôi mang đến cảnh quan môi trường, giảm rác thải từ các loại phụ phẩm, phế liệu sau sản xuất”.

Bà Phan Thị Nhuận, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn dâu tằm tơ Mỹ Đức

Đối với các ngành sử dụng nguyên liệu từ sản phẩm nông sản cũng có tác động không nhỏ. “Bản thân một doanh nghiệp nhỏ, khi áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn cũng cho thấy hiệu quả. Không chỉ là những giá trị về kinh tế, mô hình của chúng tôi mang đến cảnh quan môi trường, giảm rác thải từ các loại phụ phẩm, phế liệu sau sản xuất”, bà Phan Thị Nhuận, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn dâu tằm tơ Mỹ Đức - doanh nghiệp chuyên sản xuất tơ lụa từ dâu tằm, tơ sen chia sẻ. Mỗi năm, lượng rác thải từ hoạt động sản xuất của công ty vào khoảng 500 tấn. Sau khi áp dụng quy trình xử lý rác thành các loại hàng hóa như phân bón, chế phẩm sinh học… đã tạo ra nguồn thu 500 triệu đồng, chưa kể còn tiết kiệm được chi phí xử lý rác thải.

Trên thế giới, kinh tế tuần hoàn được định hình và triển khai một cách hệ thống, đồng nhất từ chính sách đến thực hiện. Thí dụ như Nhật Bản, các mô hình kinh tế tuần hoàn có sự tham gia sâu rộng từ chính phủ đến người dân. Các doanh nghiệp như Toyota, Uniqlo, Honda… hướng đến sử dụng sản phẩm dễ tái chế, tái sử dụng cũng như yếu tố giảm phát thải đối với toàn bộ chuỗi sản xuất. Các nông trại cũng áp dụng chu trình xử lý chất thải, nước thải khép kín. Thành công trong mô hình kinh tế tuần hoàn của Nhật Bản đến từ khung pháp lý đồng bộ và rõ ràng cùng ý thức của cộng đồng và doanh nghiệp trong việc bảo vệ môi trường. Ngoài ra, họ cũng có chính sách tốt để hỗ trợ tài chính, thuế và chuyển giao công nghệ cho doanh nghiệp áp dụng.

Từ những mô hình thành công ở các quốc gia phát triển đến các mô hình thí điểm tại Việt Nam cho thấy, đây là xu thế tất yếu của nền kinh tế hiện đại. Chưa nói đến hiệu quả kinh tế vượt trội, riêng về những tác động tích cực đối với môi trường đã cho thấy tiềm năng và tương lai của kinh tế tuần hoàn trong cơ cấu kinh tế.

Từ những mô hình thành công ở các quốc gia phát triển đến các mô hình thí điểm tại Việt Nam cho thấy, đây là xu thế tất yếu của nền kinh tế hiện đại. Chưa nói đến hiệu quả kinh tế vượt trội, riêng về những tác động tích cực đối với môi trường đã cho thấy tiềm năng và tương lai của kinh tế tuần hoàn trong cơ cấu kinh tế.

Tuy nhiên, để kinh tế tuần hoàn phát huy được hiệu quả cần triển khai các giải pháp đồng bộ, từ việc hoàn thiện khung pháp lý, chính sách; cơ chế huy động vốn, thuế; đầu tư hạ tầng, khoa học-công nghệ; huy động nguồn lực; xây dựng thị trường tài chính; hình thành thói quen tiêu dùng xanh; xây dựng chuỗi cung ứng khép kín. Ngoài ra, cần phải có chiến lược dài hạn đầu tư nâng cao chất lượng nhân lực, giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho người dân, nhất là thế hệ trẻ.

NAM PHONG

Tin liên quan

ô nhiễm môi trường phát triển bền vững tài nguyên tự nhiên hệ sinh thái kinh tế tuần hoàn

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.