Cùng suy ngẫm

Giảm nguy cơ xói mòn và sạt lở đất từ thay đổi phương thức trồng rừng

Từ thực tế gần đây ở nhiều nơi cho thấy, diện tích rừng tự nhiên suy giảm và cùng với tình trạng phá rừng tự nhiên để trồng rừng nguyên liệu đã làm sụt giảm sự đa dạng sinh học và môi trường, xói mòn đất, gây nên các hiện tượng cực đoan như lũ quét, sạt lở đất. Vì thế, cần kịp thời có giải pháp nâng cao chất lượng rừng và thay đổi phương thức trồng rừng để giảm nguy cơ xói mòn và sạt lở đất.
Sạt lở đất trên tuyến Quốc lộ 3B từ thành phố Bắc Kạn đi Chợ Đồn. (Ảnh: TUẤN SƠN).
Sạt lở đất trên tuyến Quốc lộ 3B từ thành phố Bắc Kạn đi Chợ Đồn. (Ảnh: TUẤN SƠN).

Bão số 3 vừa qua đã gây ra nhiều vụ sạt lở đất kinh hoàng, gây thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng và tài sản của nhân dân. Nơi không xảy ra sạt lở thì nước lũ để lại một lượng lớn bùn đất làm ô nhiễm khu dân cư, phố phường. Cuối tháng 10 vừa qua, tại hai huyện phía nam tỉnh Quảng Bình, do ảnh hưởng của bão số 6 cũng gây lũ lụt nghiêm trọng. Dù mức nước lũ chưa bằng mốc lũ lịch sử năm 2020 nhưng đây vẫn là trận lũ lớn. Thậm chí, trận lũ vừa qua để lại lượng bùn đất dày hơn rất nhiều. Điều này chứng tỏ dưới những trận mưa lớn, đồi núi phía tây Quảng Bình bị rửa trôi với cường độ khá lớn.

Ở Quảng Bình, bên cạnh diện tích lớn rừng tự nhiên thì có không ít diện tích rừng trồng với loại cây chủ yếu là keo lai, có khả năng giữ đất không cao. Trong khi, theo các nhà khoa học, rừng trồng chỉ có tác dụng từ 1/2 đến 1/5 so với rừng tự nhiên về tác dụng giữ đất và chỉ khoảng 50% về khả năng ngăn lũ. Chu kỳ khai thác rừng trồng chỉ khoảng 5 năm nên khiến núi đồi vừa xanh lại nhanh trơ trọi.

Không riêng Quảng Bình mà những năm gây đây, các tỉnh miền trung đều có đề án, chương trình phát triển kinh tế lâm nghiệp mà trọng tâm là trồng rừng gắn với hình thành các vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng. Điều này đã góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế lâm nghiệp của các địa phương và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, chu kỳ trồng và thu hoạch cây keo ngắn, muốn trồng được thì phải phát quang toàn bộ bề mặt đồi núi và thảm thực vật, tạo các đường vận chuyển giống cây, phân bón lên để trồng. Điều này vô tình làm thay đổi kết cấu của đất, lực giữ giảm nên khi mưa lớn trong thời gian dài dễ dẫn tới sạt lở hoặc bị rửa trôi.

Theo dọc đường Hồ Chí Minh qua các tỉnh miền trung, không khó để bắt gặp những quả đồi cao bị cạo trọc để chuẩn bị cho vụ trồng rừng mới. Cùng với đó là nỗi lo sạt lở đất khi hệ sinh thái đa tầng, thảm thực vật bị phá bỏ.

Mới đây, Quốc hội thảo luận tại hội trường đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2024, dự kiến kế hoạch năm 2025, nhiều đại biểu nêu lên tình trạng suy giảm diện tích rừng tự nhiên và gia tăng rừng trồng làm ảnh hưởng đến chất lượng rừng. Có đại biểu cho rằng, ở các địa phương đều nhận thấy mầu xanh của rừng nhưng chưa bền vững do rừng chủ yếu là keo và bạch đàn. Vì vậy, một số đại biểu Quốc hội đề nghị tăng cường giám sát việc trồng rừng và trồng rừng thay thế cũng như đánh giá hiệu quả tác dụng của độ che phủ rừng với đa dạng sinh học, phòng chống lũ quét, sạt lở.

Để ứng phó tác động của biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp hiện nay, các địa phương cần tích cực chuyển từ trồng rừng thông thường, chu kỳ khai thác ngắn ngày sang trồng rừng gỗ lớn và trồng bằng cây bản địa. Thực tế tại địa phương đi đầu trồng rừng gỗ lớn ở miền trung là tỉnh Quảng Trị cho thấy, trên cùng một đơn vị diện tích, rừng gỗ lớn cho năng suất vượt trội gấp 3-4 lần so với rừng nguyên liệu. Rừng gỗ lớn 10-12 năm mới thu hoạch nên hạn chế được số lần khai thác, giãn tiến độ trồng lại và tăng tỷ lệ che phủ rừng, góp phần giảm nguy cơ xói mòn và rửa trôi đất.

Cùng với thay đổi cách làm, Nhà nước và các địa phương cần có chính sách hỗ trợ người trồng rừng để chuyển phương thức trồng rừng từ ngắn ngày sang dài ngày, từ có nguồn thu trước mắt đến nguồn thu lâu dài có giá trị cao; đồng thời khắc phục tình trạng thu hoạch rừng vội vì sợ thiệt hại do gió bão hằng năm. Nên tăng cường trồng các cây bản địa, những cây lâu năm, nếu để phục vụ cho phát triển kinh tế thì có thể quy hoạch phía dưới là những vùng trồng rừng nguyên liệu còn phía trên đỉnh núi là những cây lâu năm, cây bản địa để tăng khả năng chống chịu gió bão và giữ được đất, nước.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 01/5/2026: Không khí lạnh suy yếu, cả nước giảm mưa, miền Trung nắng đẹp, Nam Bộ còn nắng nóng cục bộ

Trong đêm nay và ngày mai, khối không khí lạnh đang suy yếu dần, Bắc Bộ và miền Trung duy trì trạng thái khô ráo vào ban ngày, thuận lợi cho các hoạt động ngoài trời; trong khi Nam Bộ vẫn có khả năng xuất hiện mưa dông cục bộ về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

[Video] Dự báo thời tiết ngày 30/4/2026: Ngày nghỉ lễ thời tiết thuận lợi: Bắc Bộ mát mẻ, miền Trung nắng đẹp

Trong ngày nghỉ lễ 30/4 hôm nay, thời tiết trên cả nước thuận lợi cho các hoạt động vui chơi, du lịch và di chuyển. Bắc Bộ duy trì trạng thái mát mẻ, ít mưa nhờ ảnh hưởng của không khí lạnh; miền Trung trời đẹp, biển êm; trong khi Nam Bộ tiếp tục nắng nóng ban ngày nhưng cần lưu ý khả năng xuất hiện mưa dông về chiều tối.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 30/4/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ khô ráo, Nam Bộ tiếp diễn nắng nóng

Không khí lạnh tiếp tục tăng cường xuống nước ta trong đêm nay 29/04, giúp Bắc Bộ duy trì trạng thái khô ráo, trời mát và ít mưa. Trong khi đó, mưa ở miền Trung có xu hướng giảm dần, nắng trở lại từ ngày mai; riêng Nam Bộ vẫn duy trì trạng thái nắng nóng ban ngày nhưng cần đề phòng mưa dông về chiều tối.

Du khách lên đảo Cô Tô được hướng dẫn sử dụng túi đựng thân thiện với môi trường thay cho túi nilon và túi nhựa. (Ảnh: QUANG THỌ)

Giải pháp giảm rác thải nhựa trong du lịch

Tình trạng xả rác thải nhựa trong du lịch đang tạo sức ép ngày càng lớn đối với nhiều địa phương. Nếu không sớm khắc phục, áp lực bảo vệ môi trường tiếp tục gia tăng, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng điểm đến và tính bền vững của ngành du lịch.

Các nhà thầu xuyên đêm thi công các công trình chống ngập tại Hà Nội.

Tăng tốc hoàn thành các dự án chống ngập

Chỉ còn vài ngày nữa là đến 30/4, thời hạn phải hoàn thành các hạng mục chính của các công trình, dự án chống ngập khẩn cấp trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những ngày này, các đơn vị đang chạy đua với thời gian, thi công xuyên đêm để hoàn thành công trình đúng tiến độ, kịp thời đưa vào vận hành ngay trong mùa mưa năm 2026.

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Đồng hành xanh hóa nông nghiệp: Từ giấc mơ đến hiện thực

Từ những vùng đất từng bị xem là chai cứng, khó canh tác, các mô hình nông nghiệp ứng dụng công nghệ sinh học đang từng bước tạo nên sự thay đổi rõ rệt. Không chỉ giúp giảm chi phí, tăng năng suất và nâng cao giá trị nông sản, những vườn chanh leo, dâu tây, cà chua… còn mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp xanh, bền vững.

(Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Khu vực Nam Bộ nắng nóng gay gắt tới hết tháng 4

Ngày 27/4, ở khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất ngày phổ biến 35-37 độ C. Cơ quan khí tượng dự báo, ngày 28-29/4 tới, khu vực Nam Bộ tiếp tục duy trì nắng nóng gay gắt và tình hình nắng nóng tại đây có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 30/4.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa to đến rất to, trời chuyển mát

Dự báo, do ảnh hưởng không khí lạnh, từ chiều tối 28/4, khu vực Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ có mưa dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to, trời chuyển mát. Tàu thuyền trên biển khu vực phía bắc vịnh Bắc Bộ và vùng biển phía bắc khu vực bắc Biển Đông đề phòng gió mạnh cấp 5-6, giật cấp 7, biển động, sóng biển cao 1,5-2,5m.

Mỏ than Khánh Hòa, tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh NGỌC LINH)

Bài 2: Xử lý đồng bộ các điểm nghẽn

Sau bước chuyển về thể chế, điều cần thiết là tiếp tục tháo gỡ những vướng mắc trong tổ chức thực hiện. Từ mặt bằng, thủ tục, nhân lực đến cơ chế tài chính và chế tài xử lý, nhiều điểm nghẽn vẫn cần được xử lý đồng bộ để nguồn lực khoáng sản được khai thác hiệu quả, minh bạch và bền vững.