Cùng suy ngẫm

Giảm nguy cơ xói mòn và sạt lở đất từ thay đổi phương thức trồng rừng

Từ thực tế gần đây ở nhiều nơi cho thấy, diện tích rừng tự nhiên suy giảm và cùng với tình trạng phá rừng tự nhiên để trồng rừng nguyên liệu đã làm sụt giảm sự đa dạng sinh học và môi trường, xói mòn đất, gây nên các hiện tượng cực đoan như lũ quét, sạt lở đất. Vì thế, cần kịp thời có giải pháp nâng cao chất lượng rừng và thay đổi phương thức trồng rừng để giảm nguy cơ xói mòn và sạt lở đất.
Sạt lở đất trên tuyến Quốc lộ 3B từ thành phố Bắc Kạn đi Chợ Đồn. (Ảnh: TUẤN SƠN).
Sạt lở đất trên tuyến Quốc lộ 3B từ thành phố Bắc Kạn đi Chợ Đồn. (Ảnh: TUẤN SƠN).

Bão số 3 vừa qua đã gây ra nhiều vụ sạt lở đất kinh hoàng, gây thiệt hại nghiêm trọng về tính mạng và tài sản của nhân dân. Nơi không xảy ra sạt lở thì nước lũ để lại một lượng lớn bùn đất làm ô nhiễm khu dân cư, phố phường. Cuối tháng 10 vừa qua, tại hai huyện phía nam tỉnh Quảng Bình, do ảnh hưởng của bão số 6 cũng gây lũ lụt nghiêm trọng. Dù mức nước lũ chưa bằng mốc lũ lịch sử năm 2020 nhưng đây vẫn là trận lũ lớn. Thậm chí, trận lũ vừa qua để lại lượng bùn đất dày hơn rất nhiều. Điều này chứng tỏ dưới những trận mưa lớn, đồi núi phía tây Quảng Bình bị rửa trôi với cường độ khá lớn.

Ở Quảng Bình, bên cạnh diện tích lớn rừng tự nhiên thì có không ít diện tích rừng trồng với loại cây chủ yếu là keo lai, có khả năng giữ đất không cao. Trong khi, theo các nhà khoa học, rừng trồng chỉ có tác dụng từ 1/2 đến 1/5 so với rừng tự nhiên về tác dụng giữ đất và chỉ khoảng 50% về khả năng ngăn lũ. Chu kỳ khai thác rừng trồng chỉ khoảng 5 năm nên khiến núi đồi vừa xanh lại nhanh trơ trọi.

Không riêng Quảng Bình mà những năm gây đây, các tỉnh miền trung đều có đề án, chương trình phát triển kinh tế lâm nghiệp mà trọng tâm là trồng rừng gắn với hình thành các vùng nguyên liệu gỗ rừng trồng. Điều này đã góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế lâm nghiệp của các địa phương và nâng cao đời sống người dân. Tuy nhiên, chu kỳ trồng và thu hoạch cây keo ngắn, muốn trồng được thì phải phát quang toàn bộ bề mặt đồi núi và thảm thực vật, tạo các đường vận chuyển giống cây, phân bón lên để trồng. Điều này vô tình làm thay đổi kết cấu của đất, lực giữ giảm nên khi mưa lớn trong thời gian dài dễ dẫn tới sạt lở hoặc bị rửa trôi.

Theo dọc đường Hồ Chí Minh qua các tỉnh miền trung, không khó để bắt gặp những quả đồi cao bị cạo trọc để chuẩn bị cho vụ trồng rừng mới. Cùng với đó là nỗi lo sạt lở đất khi hệ sinh thái đa tầng, thảm thực vật bị phá bỏ.

Mới đây, Quốc hội thảo luận tại hội trường đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội năm 2024, dự kiến kế hoạch năm 2025, nhiều đại biểu nêu lên tình trạng suy giảm diện tích rừng tự nhiên và gia tăng rừng trồng làm ảnh hưởng đến chất lượng rừng. Có đại biểu cho rằng, ở các địa phương đều nhận thấy mầu xanh của rừng nhưng chưa bền vững do rừng chủ yếu là keo và bạch đàn. Vì vậy, một số đại biểu Quốc hội đề nghị tăng cường giám sát việc trồng rừng và trồng rừng thay thế cũng như đánh giá hiệu quả tác dụng của độ che phủ rừng với đa dạng sinh học, phòng chống lũ quét, sạt lở.

Để ứng phó tác động của biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp hiện nay, các địa phương cần tích cực chuyển từ trồng rừng thông thường, chu kỳ khai thác ngắn ngày sang trồng rừng gỗ lớn và trồng bằng cây bản địa. Thực tế tại địa phương đi đầu trồng rừng gỗ lớn ở miền trung là tỉnh Quảng Trị cho thấy, trên cùng một đơn vị diện tích, rừng gỗ lớn cho năng suất vượt trội gấp 3-4 lần so với rừng nguyên liệu. Rừng gỗ lớn 10-12 năm mới thu hoạch nên hạn chế được số lần khai thác, giãn tiến độ trồng lại và tăng tỷ lệ che phủ rừng, góp phần giảm nguy cơ xói mòn và rửa trôi đất.

Cùng với thay đổi cách làm, Nhà nước và các địa phương cần có chính sách hỗ trợ người trồng rừng để chuyển phương thức trồng rừng từ ngắn ngày sang dài ngày, từ có nguồn thu trước mắt đến nguồn thu lâu dài có giá trị cao; đồng thời khắc phục tình trạng thu hoạch rừng vội vì sợ thiệt hại do gió bão hằng năm. Nên tăng cường trồng các cây bản địa, những cây lâu năm, nếu để phục vụ cho phát triển kinh tế thì có thể quy hoạch phía dưới là những vùng trồng rừng nguyên liệu còn phía trên đỉnh núi là những cây lâu năm, cây bản địa để tăng khả năng chống chịu gió bão và giữ được đất, nước.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/8/2026: Mưa dông quay trở lại tại Bắc Bộ, Trung Bộ cục bộ vẫn có nắng nóng gay gắt

[Video] Dự báo thời tiết ngày 15/8/2026: Mưa dông quay trở lại tại Bắc Bộ, Trung Bộ cục bộ vẫn có nắng nóng gay gắt

Hôm nay, Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa - Hà Tĩnh giảm nóng khi mưa dông xuất hiện trở lại, cục bộ có nơi mưa to. Trong khi đó, từ Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn duy trì nắng nóng, có nơi gay gắt; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối do ảnh hưởng của gió mùa Tây Nam.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 15/8/2026: Mưa gia tăng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ tiếp tục có dông

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 15/8/2026: Mưa gia tăng tại Bắc Bộ và Trung Bộ, Nam Bộ tiếp tục có dông

Đêm nay, mưa dông gia tăng tại Bắc Bộ và khu vực Thanh Hóa đến Hà Tĩnh, cục bộ có nơi mưa to. Sang ngày mai, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ giảm nóng, trong khi từ Quảng Trị đến Huế và Duyên hải Nam Trung Bộ vẫn còn nắng nóng; Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục mưa dông vào chiều tối.

Các thành viên Tổ tình nguyện bảo vệ rừng ngập mặn thôn Mỹ Hòa; Đội tình nguyện bảo vệ rùa biển của Vườn quốc gia Núi Chúa trồng dặm những chỗ cây non chết trước đó. (Ảnh: NGUYỄN TRUNG)

Khánh Hòa hồi sinh rừng ngập mặn, kiến tạo hệ sinh thái đa dạng sinh học

Hơn một thập kỷ trước, trên nền san hô cổ khô cằn ở thôn Mỹ Hòa, xã Vĩnh Hải (tỉnh Khánh Hòa), ý tưởng gây dựng một cánh rừng ngập mặn từng bị coi là khó thành hiện thực. Nhưng bằng sự bền bỉ của người dân, các tình nguyện viên..., những mầm đước nhỏ bé đã lớn lên thành một vành đai xanh, trở thành “lá chắn sinh thái” đa dạng.

(Ảnh: MINH DUY)

Thời tiết ngày 13/8: Cả nước nắng nóng, Bắc Bộ và Trung Bộ nắng nóng gay gắt hơn 38 độ C

Dự báo, ngày 13/8, cả nước nắng nóng, mưa dông tập trung vào chiều tối và đêm. Bắc Bộ và Trung Bộ nhiều nơi nắng nóng gay gắt, nhiệt độ cao nhất hơn 38 độ C, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Nam Bộ nhiệt độ từ 33-35 độ C. Cao nguyên Trung Bộ thời tiết dễ chịu hơn, nhiệt độ cao nhất từ 28-31 độ C.

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

[Video] Từ giữa tháng 8 đến giữa tháng 9, mưa lớn diện rộng sẽ tập trung ở Bắc Bộ và từ Thanh Hóa - Quảng Trị

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, từ ngày 12/8 đến 10/9, mưa lớn diện rộng tập trung chủ yếu tại Bắc Bộ và các tỉnh từ Thanh Hóa đến Quảng Trị. Khu vực Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ có nhiều ngày mưa rào và dông, riêng Cao nguyên Trung Bộ có ngày mưa vừa đến mưa to, tập trung vào chiều và đêm.

Ông Tăng Thế Cường, Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phát biểu. (Ảnh: LÊ VÂN)

Hoàn thiện EPR, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tại Việt Nam

Ngày 11/8, tại Hà Nội, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), thông qua Chương trình Đối tác Hành động quốc gia về nhựa tại Việt Nam (NPAP) và Mạng lưới kinh tế tuần hoàn Việt Nam (CE Hub), tổ chức Hội thảo “Định hướng hoàn thiện hệ thống trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR) tại Việt Nam”.

Khai thác mủ cao-su ở Điện Biên. (Ảnh: nhandan.vn)

Mở cơ hội thị trường tín chỉ carbon cho ngành cao-su

Chiều 11/8, Hiệp hội Cao-su Việt Nam (VRA), Forest Trends và Mạng lưới Cao-su thiên nhiên bền vững tổ chức hội thảo trực tuyến “Cơ hội thị trường tín chỉ carbon đối với ngành cao-su Việt Nam”, nhằm cập nhật chính sách, cơ chế thị trường và nhận diện những cơ hội, vướng mắc từ thực tiễn doanh nghiệp.

Dự báo khu vực Hà Nội ngày có nắng nóng và nắng nóng gay gắt. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Cảnh báo nắng nóng ở khu vực Bắc Bộ và Trung Bộ

Ngày 10/8, khu vực Bắc Bộ (trừ Lai Châu, Điện Biên), Thanh Hóa đến thành phố Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi đến Gia Lai có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ C, có nơi hơn 38 độ C.