Giải pháp bảo đảm cung ứng điện mùa nắng nóng

Tiêu thụ điện lập kỷ lục mới

Những ngày đầu tháng 6, khi nắng nóng gay gắt diện rộng diễn ra ở miền bắc và miền trung, công suất tiêu thụ điện toàn quốc lập kỷ lục mới vào trưa ngày 2/6 - ngưỡng 51.290 MW, vượt 1.757 MW so đỉnh của năm 2024 (49.533 MW).

Mức công suất vượt 1.757 MW này tương đương với tổng công suất lắp đặt của hai nhà máy là Thủy điện Lai Châu (1.200 MW) và Nhiệt điện Thái Bình 1 (600 MW).

Điều đáng nói, công suất đỉnh tại Hà Nội cũng đã đạt kỷ lục mới với 5.430 MW, vượt mức đỉnh 2024 (5.263 MW). Mức kỷ lục cũng được ghi nhận tại Tổng công ty Điện lực miền Bắc, với công suất tiêu thụ điện trên địa bàn 27 tỉnh/thành phố khu vực miền bắc (từ Hà Tĩnh trở ra, trừ Hà Nội) trong cao điểm trưa nay đạt 17.400 MW, vượt 100 MW so cao điểm năm 2024 (17.300 MW).

Sức nóng được dự báo chưa dừng lại trong thời gian tới, khi nắng nóng gay gắt có thể còn xảy ra ở nhiều thời điểm. Điều này đặt áp lực cung ứng điện cho ngành điện trong bối cảnh nguồn điện mới vào ít hơn dự kiến, trong khi ngành điện phải bảo đảm mục tiêu bảo đảm điện cho tăng trưởng 8% và các năm tiếp theo phấn đấu 2 con số…

Tại Công điện số 81/CĐ-TTg về tình hình, giải pháp bảo đảm cung ứng điện trong các tháng cao điểm năm 2025 và thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu Bộ trưởng Công thương khẩn trương tổ chức triển khai Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã ban hành. Chịu trách nhiệm toàn diện trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống nhân dân.

Đồng thời, chỉ đạo tăng cường quản lý nhà nước, đi đôi với kiểm tra, giám sát việc vận hành và đôn đốc triển khai các dự án nguồn điện, chuẩn bị tốt nhất phục vụ phát điện những tháng cao điểm. Cùng với đó, thường xuyên theo dõi, cập nhật sát diễn biến thời tiết để xây dựng phương thức vận hành hệ thống điện hợp lý, bảo đảm công suất khả dụng các nhà máy điện, sẵn sàng phương án đáp ứng nhu cầu phụ tải tăng cao trong các thời điểm nắng nóng trong các tháng cao điểm mùa hè.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, đơn vị liên quan trên tinh thần 6 rõ: "Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả" làm cơ sở để bảo đảm cung ứng đủ điện phục vụ sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhân dân, bảo đảm dứt khoát không để thiếu điện trong bất cứ trường hợp nào…

Dồn lực hoàn thành các dự án nguồn trọng điểm

Trước mắt, để phòng tránh nguy cơ quá tải lưới điện cục bộ tại một số khu vực dân cư, đô thị, cũng như bảo đảm vận hành hệ thống điện an toàn, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khuyến nghị khách hàng cần sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả, nhất là trong các khung giờ cao điểm trưa (13-15 giờ) và tối (21-23 giờ).

Đồng thời, sử dụng điều hòa hợp lý, cài đặt ở mức nhiệt từ 27°C trở lên, kết hợp với quạt để tăng hiệu quả làm mát; hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện có công suất lớn, tránh nguy cơ quá tải, sự cố, chập cháy trong hộ gia đình và cơ quan, công sở.

Về sản xuất và cung ứng điện trong thời gian tới, tập đoàn này sẽ phối hợp chặt chẽ với Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện Quốc gia (NSMO) để tăng khai thác các hồ thủy điện nhằm bảo đảm tối ưu trong việc vận hành các loại hình nguồn điện và đặc biệt bảo đảm mục tiêu thi công tháo dỡ đê quây của dự án Nhà máy Thủy điện Hòa Bình mở rộng.

Tổng công ty Điện lực miền Bắc chủ động phối hợp với NSMO để thực hiện dịch chuyển giờ phát nguồn thủy điện nhỏ miền bắc khi cần thiết vào giai đoạn tháng 6/2025 để bảo đảm tăng công suất khả dụng vào cao điểm của hệ thống điện miền bắc.

Các Tổng công ty Phát điện và các đơn vị phát điện bảo đảm đủ nhiên liệu cho sản xuất điện theo nhu cầu hệ thống; tăng cường kiểm tra, giám sát các nhà máy điện đặc biệt là các nhà máy nhiệt điện than miền bắc để bảo đảm độ khả dụng, độ tin cậy của các tổ máy, tuyệt đối không để xảy ra sự cố trong các tháng cao điểm mùa khô.

Tổng công ty Truyền tải điện Quốc gia bảo đảm mức độ khả dụng cao nhất của đường dây, thiết bị; tiếp tục tăng cường rà soát, triển khai có hiệu quả các giải pháp giảm thiểu sự cố lưới điện truyền tải, đặc biệt trong các tháng mùa khô năm 2025.

Để tăng dự phòng cho hệ thống điện, Thủ tướng cũng yêu cầu chủ đầu tư khẩn trương đưa vào vận hành Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3 trong tháng 6/2025, Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 4 vào vận hành trong tháng 8/2025; hòa lưới Tổ máy số 1 dự án Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch 1 vào ngày 19/8/2025; hoàn thành lắp đặt thiết bị phấn đấu khánh thành tổ máy số 1, tổ máy 2 Nhà máy thủy điện Hòa Bình mở rộng vào ngày 19/8/2025 và đưa vào vận hành tháng 9/2025…

Đây là các dự án trọng điểm Quốc gia, EVN cho biết, hiện tập đoàn đang dồn lực để hoàn thành các dự án theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Cần cơ chế thu hút tư nhân

Về việc đẩy nhanh tổ chức triển khai Kế hoạch thực hiện Quy hoạch điện VIII điều chỉnh đã ban hành, nhằm bảo đảm cung ứng điện cho những năm tiếp theo, đại diện Cục Điện lực, Bộ Công thương cho hay, theo tính toán trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh, đến năm 2030 tổng công suất các nhà máy điện phục vụ nhu cầu trong nước (không bao gồm xuất khẩu) đạt 183.291-236.363 MW (cao gấp 2,5-3 lần so quy mô nguồn điện hiện nay, tăng thêm 27.747-80.819 MW so Quy hoạch điện VIII đã được phê duyệt.

Cụ thể, các nguồn điện nền (tổng công suất 97.734-103.176 MW) bao gồm: Nhiệt điện than 31.055 MW (chiếm tỷ lệ 13,1-16,9%); Nhiệt điện khí trong nước 10.861-14.930 MW (chiếm tỷ lệ 5,9-6,3%); Nhiệt điện LNG 22.524 MW (chiếm tỷ lệ 9,5-12,3%); Thủy điện 33.294-34.667 MW (chiếm tỷ lệ 14,7-18,2%).

Còn nguồn điện năng lượng tái tạo, chủ yếu là điện gió và điện mặt trời sẽ có tổng công suất 78.525-117.445 MW. Trong đó, điện gió trên bờ và gần bờ 26.066-38.029 MW (chiếm tỷ lệ 14,2-16,1%); Điện gió ngoài khơi 6.000 MW (chiếm tỷ lệ 2,5-3,2%); Điện mặt trời (gồm điện mặt trời tập trung và điện mặt trời mái nhà) 46.459-73.416 MW (chiếm tỷ lệ 25,3-31,1%).

Để bảo đảm tiến độ các dự án điện đưa vào vận hành theo quy hoạch được duyệt, đáp ứng nhu cầu tăng trưởng phục vụ phát triển kinh tế-xã hội của đất nước và triển khai hiệu quả các mục tiêu đã đề ra, Cục Điện lực, Bộ Công thương chỉ ra rằng, cần có cơ chế khơi thông nguồn vốn. Trong giai đoạn 5 năm, từ 2026-2030 tổng vốn đầu tư cho ngành điện là 136,3 tỷ USD. Tức là, mỗi năm cần 27,6 tỷ USD - gấp đôi so Quy hoạch điện VIII. Đại diện Cục Điện lực đề xuất, cần có giải pháp tạo nguồn vốn và huy động vốn đầu tư phát triển ngành điện, đặc biệt là đa dạng hóa các nguồn vốn, các hình thức huy động vốn (vốn tín dụng ngân hàng, vốn viện trợ, thị trường chứng khoán...), thu hút có hiệu quả các nguồn vốn trong và ngoài nước; khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư vào ngành điện.

Cục Điện lực cũng đề xuất, tiếp tục hoàn thiện các cơ chế, chính sách để tạo hành lang thông thoáng trong việc triển khai và thực hiện các dự án điện. Đồng thời, thường xuyên đôn đốc các địa phương hỗ trợ, tạo điều kiện cho các chủ đầu tư triển khai dự án trên địa bàn, bảo đảm tiến độ đề ra.

Mặt khác, các cơ quan chức năng quyết liệt tháo gỡ vướng mắc do kết luận thanh tra, nhằm sớm đưa các dự án điện vào vận hành, bảo đảm cung ứng điện cho phát triển kinh tế-xã hội của đất nước và nhu cầu sinh hoạt của nhân dân.