Giải Nobel Hóa học 2021 vinh danh nghiên cứu về cách xây dựng phân tử

Hai nhà khoa học Benjamin List (sinh năm 1968, Đức) và David W.C. MacMillan (sinh năm 1968, Mỹ) đã trở thành chủ nhân giải thưởng Nobel Hóa học 2021 với nỗ lực “phát triển xúc tác hữu cơ bất đối xứng”.

Chân dung 2 nhà khoa học đạt giải Nobel Hóa học năm 2021. (Nguồn: nobelprize)
Chân dung 2 nhà khoa học đạt giải Nobel Hóa học năm 2021. (Nguồn: nobelprize)

Thông tin trên đã được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố lúc gần 17 giờ ngày 6-10 (giờ Việt Nam).

Thông cáo được đưa ra trên website https://www.nobelprize.org nêu rõ, 2 nhà khoa học List và MacMillan được vinh danh vì đã “phát triển 1 công cụ mới chính xác để xây dựng phân tử: đó là xúc tác hữu cơ”.

Theo thông cáo, điều này đã có tác động lớn đến nghiên cứu dược phẩm, cũng như làm cho hóa học trở nên “xanh” hơn.

“Từ lâu, các nhà nghiên cứu đã tin rằng về nguyên tắc, chỉ có 2 loại chất xúc tác có sẵn: kim loại và enzyme. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu riêng biệt, 2 nhà khoa học List và MacMillan đã phát triển ra loại chất xúc tác thứ 3: xúc tác hữu cơ bất đối xứng - chất xúc tác dựa trên các phân tử hữu cơ cỡ nhỏ”, thông cáo cho hay.

Giải Nobel Hóa học 2021 vinh danh nghiên cứu về cách xây dựng phân tử -0

Giải Nobel Hóa học 2020 được trao cho 2 nhà khoa học nữ. (Ảnh: nobelprize) 

Năm 2020, giải Nobel Hóa học vinh danh 2 nhà khoa học nữ Emmanuelle Charpentier (Pháp) và Jennifer A. Doudna (Mỹ) với nỗ lực “phát triển một phương pháp chỉnh sửa bộ gen”.

Noble Hóa học là giải Nobel thứ 3 được công bố năm nay, sau giải Nobel Y sinh – thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian – và giải Nobel Vật lý – được trao cho 3 nhà khoa học Syukuro Manabe (Mỹ), Klaus Hasselmann (Đức) và Giorgio Parisi (Italia).

Năm nay, mỗi giải thưởng Nobel được trao 10 triệu krona Thụy Điển (1,14 triệu USD), tương đương với mức thưởng năm ngoái. Giải thưởng sẽ được chia đều cho những người đạt giải.

Giải Nobel Văn học học sẽ được công bố vào ngày mai (7/10), tiếp đó là các giải Nobel Hòa bình (9/10) và Kinh tế (11/10).

Từ năm 1901 đến năm 2021, 113 giải Nobel Hóa học đã được trao cho 189 cá nhân, trong đó 63 giải được trao cho 1 nhà khoa học, 25 giải được chia sẻ bởi 2 nhà khoa học, và 25 giải được chia sẻ bởi 3 nhà khoa học. Tổng cộng đã có 7 nhà khoa học nữ được vinh danh, đó là: Marie Curie (Pháp, năm 1911), Irène Joliot-Curie (Pháp, năm 1935), Dorothy Crowfoot Hodgkin (Anh, năm 1964), Ada Yonath (Israel, năm 2009), Frances H. Arnold (Mỹ, năm 2018), Emmanuelle Charpentier (Pháp, năm 2020), Jennifer A. Doudna (Mỹ, năm 2020).

Chủ nhân trẻ tuổi nhất của giải Nobel Hóa học là nhà khoa học người Pháp Frederic Joliot, được vinh danh năm 1935 khi mới 35 tuổi. Trong khi đó, người cao tuổi nhất từng được trao giải thưởng này là nhà khoa học người Đức John B. Goodenough, nhận giải năm 2019 ở tuổi 97.

Ông Frederick Sanger (1918-2013, Anh) là người duy nhất từng 2 lần đạt giải thưởng Nobel Hóa học - năm 1958 và 1980.

Có thể bạn quan tâm

Xã vùng cao Avương. (Ảnh: THANH TÂM)

Đà Nẵng: Đột phá chuyển đổi số ở xã vùng cao Avương

Nhiều nhiệm vụ chuyển đổi số đã được Ban Thường vụ Đảng ủy và Ban Chỉ đạo 57 xã Avương (thành phố Đà Nẵng) triển khai đồng bộ, mang lại những chuyển biến rõ nét, tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị và chất lượng phục vụ nhân dân.

VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên điện thoại và máy tính, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu. (Ảnh: VNPT)

Gỡ “điểm nghẽn chờ ký” với VNPT SmartCA

Chữ ký số đã quen thuộc với doanh nghiệp, nhưng khi công việc không còn bó hẹp trong văn phòng, USB Token hay máy tính cố định lại trở thành giới hạn. Ký số từ xa đang thay đổi cách doanh nghiệp xử lý giao dịch điện tử, với VNPT SmartCA đưa thao tác ký lên môi trường số, giúp người có thẩm quyền xử lý công việc ở bất cứ đâu.

Gian hàng giới thiệu về chip bán dẫn tại một sự kiện do Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức. (Ảnh: Thu Hằng)

Bảo vệ tài sản trí tuệ trong thiết kế chip bán dẫn

Công nghiệp bán dẫn Việt Nam đang mở rộng từ nghiên cứu, thiết kế sang đóng gói, kiểm thử và từng bước hình thành năng lực chế tạo chip trong nước. Do đó, bảo hộ thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn trở thành yêu cầu quan trọng nhằm bảo vệ thành quả sáng tạo, tạo nền tảng cho thương mại hóa và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Đoàn công tác hai bên làm việc, trao đổi về thúc đẩy chuyển đổi số. (Ảnh: Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam)

Thúc đẩy hợp tác về chuyển đổi số Việt Nam và Pháp

Trong các ngày từ 5 đến 9/10, Cục Chuyển đổi số (Văn phòng Chính phủ) thực hiện chương trình làm việc với đoàn chuyên gia Cộng hòa Pháp về nội dung hợp tác, trao đổi trọng tâm về ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong khu vực công, quản trị dữ liệu công, phát triển kinh tế dữ liệu và hoàn thiện khung pháp lý số.

Quang cảnh hội thảo. (Ảnh: CÔNG LÝ)

Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực cho Đắk Lắk bứt phá vươn lên trong giai đoạn mới

Hội thảo nhằm cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị gắn phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số với yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh và thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số của tỉnh giai đoạn 2026-2030.

Nền tảng kết nối đổi mới sáng tạo ISC kết nối mạng lưới các trung tâm đổi mới sáng tạo với doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia, doanh nghiệp công nghệ, startup, quỹ đầu tư và các đối tác trong nước, quốc tế. (Ảnh QUANG HUY)

Mở rộng không gian kết nối công nghệ và doanh nghiệp

Ngày 5/10, tại Hà Nội, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 đã diễn ra Hội thảo “Đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực Trí tuệ nhân tạo (AI) và Tự động hóa trong kỷ nguyên số”. Chương trình do Trung tâm Hỗ trợ Đổi mới sáng tạo, Cục Đổi mới Sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức.

Hoạt động nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội. (Ảnh: DIỆP NGỌC)

Nền tảng cho mô hình tăng trưởng mới

Nghị quyết số 19-NQ/TW về đổi mới mô hình phát triển Việt Nam chỉ rõ, về kinh tế, xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên năng suất, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Ông Võ Xuân Hoài, Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia (NIC) phát biểu tại lễ trao giải. (Ảnh: MH)

Trao giải Better Choice Awards 2026 vinh danh sản phẩm, giải pháp, thương hiệu đổi mới sáng tạo

Tối 4/10, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội, Gala trao giải Better Choice Awards 2026 đã vinh danh 45 hạng mục thuộc 4 trục giải thưởng, từ những giải pháp trí tuệ nhân tạo do người Việt làm chủ, những doanh nghiệp kiến tạo nền tảng quốc gia, tới các sản phẩm công nghệ và mẫu xe thay đổi đời sống người tiêu dùng.

Các diễn giả chia sẻ tại phiên tọa đàm trong khuôn khổ Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Tạo cơ chế thúc đẩy doanh nghiệp đổi mới sáng tạo

Chiều 4/10, trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia, Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia 2026 nhằm tăng cường kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và Trường đại học trong nghiên cứu, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ.

Ông Nguyễn Võ Hưng, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ đổi mới sáng tạo chia sẻ tại Diễn đàn. (Ảnh: Hà Linh)

Lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cho Việt Nam

Tại Diễn đàn Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo 2026 diễn ra chiều 4/10, một vấn đề được nhiều doanh nghiệp, nhà quản lý quan tâm là phân tích các xu hướng công nghệ mới và cơ hội cho Việt Nam. Các phân tích cho rằng, việc lựa chọn hướng đổi mới sáng tạo cần phù hợp với nguồn lực, nhu cầu và có chính sách hỗ trợ tương ứng.