Giải Nobel Hóa học 2021 vinh danh nghiên cứu về cách xây dựng phân tử

Hai nhà khoa học Benjamin List (sinh năm 1968, Đức) và David W.C. MacMillan (sinh năm 1968, Mỹ) đã trở thành chủ nhân giải thưởng Nobel Hóa học 2021 với nỗ lực “phát triển xúc tác hữu cơ bất đối xứng”.

Chân dung 2 nhà khoa học đạt giải Nobel Hóa học năm 2021. (Nguồn: nobelprize)
Chân dung 2 nhà khoa học đạt giải Nobel Hóa học năm 2021. (Nguồn: nobelprize)

Thông tin trên đã được Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển công bố lúc gần 17 giờ ngày 6-10 (giờ Việt Nam).

Thông cáo được đưa ra trên website https://www.nobelprize.org nêu rõ, 2 nhà khoa học List và MacMillan được vinh danh vì đã “phát triển 1 công cụ mới chính xác để xây dựng phân tử: đó là xúc tác hữu cơ”.

Theo thông cáo, điều này đã có tác động lớn đến nghiên cứu dược phẩm, cũng như làm cho hóa học trở nên “xanh” hơn.

“Từ lâu, các nhà nghiên cứu đã tin rằng về nguyên tắc, chỉ có 2 loại chất xúc tác có sẵn: kim loại và enzyme. Tuy nhiên, trong quá trình nghiên cứu riêng biệt, 2 nhà khoa học List và MacMillan đã phát triển ra loại chất xúc tác thứ 3: xúc tác hữu cơ bất đối xứng - chất xúc tác dựa trên các phân tử hữu cơ cỡ nhỏ”, thông cáo cho hay.

Giải Nobel Hóa học 2021 vinh danh nghiên cứu về cách xây dựng phân tử -0

Giải Nobel Hóa học 2020 được trao cho 2 nhà khoa học nữ. (Ảnh: nobelprize) 

Năm 2020, giải Nobel Hóa học vinh danh 2 nhà khoa học nữ Emmanuelle Charpentier (Pháp) và Jennifer A. Doudna (Mỹ) với nỗ lực “phát triển một phương pháp chỉnh sửa bộ gen”.

Noble Hóa học là giải Nobel thứ 3 được công bố năm nay, sau giải Nobel Y sinh – thuộc về 2 nhà khoa học người Mỹ David Julius và Ardem Patapoutian – và giải Nobel Vật lý – được trao cho 3 nhà khoa học Syukuro Manabe (Mỹ), Klaus Hasselmann (Đức) và Giorgio Parisi (Italia).

Năm nay, mỗi giải thưởng Nobel được trao 10 triệu krona Thụy Điển (1,14 triệu USD), tương đương với mức thưởng năm ngoái. Giải thưởng sẽ được chia đều cho những người đạt giải.

Giải Nobel Văn học học sẽ được công bố vào ngày mai (7/10), tiếp đó là các giải Nobel Hòa bình (9/10) và Kinh tế (11/10).

Từ năm 1901 đến năm 2021, 113 giải Nobel Hóa học đã được trao cho 189 cá nhân, trong đó 63 giải được trao cho 1 nhà khoa học, 25 giải được chia sẻ bởi 2 nhà khoa học, và 25 giải được chia sẻ bởi 3 nhà khoa học. Tổng cộng đã có 7 nhà khoa học nữ được vinh danh, đó là: Marie Curie (Pháp, năm 1911), Irène Joliot-Curie (Pháp, năm 1935), Dorothy Crowfoot Hodgkin (Anh, năm 1964), Ada Yonath (Israel, năm 2009), Frances H. Arnold (Mỹ, năm 2018), Emmanuelle Charpentier (Pháp, năm 2020), Jennifer A. Doudna (Mỹ, năm 2020).

Chủ nhân trẻ tuổi nhất của giải Nobel Hóa học là nhà khoa học người Pháp Frederic Joliot, được vinh danh năm 1935 khi mới 35 tuổi. Trong khi đó, người cao tuổi nhất từng được trao giải thưởng này là nhà khoa học người Đức John B. Goodenough, nhận giải năm 2019 ở tuổi 97.

Ông Frederick Sanger (1918-2013, Anh) là người duy nhất từng 2 lần đạt giải thưởng Nobel Hóa học - năm 1958 và 1980.

Có thể bạn quan tâm

Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Văn Bạ và ê-kíp làm chủ công nghệ lập bản đồ 3D trong phẫu thuật điều trị loạn nhịp tim. (Ảnh: THU HOÀI)

Công nghệ bản đồ 3D: Bước tiến trong điều trị rối loạn nhịp tim phức tạp

Suốt ba năm ròng rã sống chung với những cơn loạn nhịp tim đột ngột, anh Trần Đức Hải không ngờ mình lại mắc một căn bệnh nguy hiểm về tim mạch. Tuy nhiên, nhờ sự can thiệp kịp thời của ê-kíp bác sĩ tại Bệnh viện Đại học Y Dược (Cơ sở Linh Đàm), Đại học Quốc gia Hà Nội đã giúp anh "hồi sinh" một trái tim khỏe mạnh bình thường.

Fanpage “Thông tin khoa học và công nghệ” của Bộ Khoa học và Công nghệ lan tỏa tri thức và cảm hứng đổi mới sáng tạo. (Ảnh: TL)

Truyền thông khoa học trong kỷ nguyên số

Truyền thông trong khoa học được xem như một khâu trung gian, giúp chuyển hóa ngôn ngữ học thuật thành ngôn ngữ đời thường, thân thiện, giúp mỗi người dân, dù ở trình độ khác nhau có thể tiếp cận kết quả nghiên cứu khoa học, hiểu và thực hành.

Sinh viên Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh đoạt giải thưởng tại cuộc thi “Học sinh-Sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp - SV.STARTUP” năm 2026.

Thước đo mới của hệ sinh thái khởi nghiệp

Việc Việt Nam lần đầu lọt vào tốp 50 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, đánh dấu bước phát triển mới của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, thước đo trong giai đoạn tới không chỉ là số lượng startup mà còn là khả năng hình thành các doanh nghiệp làm chủ công nghệ lõi, tạo ra giá trị cạnh tranh mới cho nền kinh tế.

Hoạt động nghiên cứu khoa học tại Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh.

Xây dựng đội ngũ nhà khoa học trình độ cao

Tại cuộc họp Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của khoa học cơ bản chính là nền tảng để hình thành các lý thuyết mới, công nghệ mới và các mô hình phát triển bền vững.

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Nhận diện sớm các chiêu trò lừa đảo bằng trí tuệ nhân tạo

Sự phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang mang lại nhiều tiện ích cho đời sống và công việc. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích tích cực, công nghệ này cũng đang bị các đối tượng xấu lợi dụng để thực hiện các hành vi lừa đảo ngày càng tinh vi.

Lãnh đạo Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Tập đoàn Công nghệ CMC ký kết bản ghi nhớ hợp tác giai đoạn 2026-2030, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi AI và đổi mới sáng tạo.

Hà Nội đẩy mạnh hợp tác chiến lược phát triển chính quyền số và thành phố AI

Trong khuôn khổ hội nghị công bố quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và xúc tiến đầu tư năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội và Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đã ký nhiều biên bản ghi nhớ hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu, đào tạo và các đối tác trong nước, quốc tế.

Một sản phẩm công nghệ mới trưng bày tại triển lãm công nghệ năng lượng mặt trời và hệ thống lưu trữ Solar & Storage Live 2024 tại thành phố Johannesburg, Nam Phi. (Ảnh: TTXVN)

Thúc đẩy tự chủ chiến lược về hạ tầng công nghệ

Bốn nền kinh tế công nghệ lớn nhất châu Phi đã soạn thảo các chiến lược về trí tuệ nhân tạo (AI) trong bối cảnh họ thừa nhận phụ thuộc quá nhiều vào các công ty công nghệ Mỹ về cơ sở hạ tầng. Với sự hỗ trợ của công nghệ phương Tây, các công ty châu Phi đang bắt đầu xây dựng cơ sở hạ tầng AI. 

Nghiên cứu phát triển khoa học và công nghệ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn hiện nay.

Nâng cao năng lực khoa học và công nghệ quốc gia, góp phần làm chủ công nghệ chiến lược

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 229/2026/NĐ-CP ngày 25/6/2026 quy định về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ quốc gia. Nghị định gồm 8 chương và 39 điều, tập trung tháo gỡ những vướng mắc về tổ chức, cơ chế hoạt động; đồng thời để Quỹ thực hiện chức năng, nhiệm vụ phù hợp các quy định mới. 

Sự kiện thu hút hơn 300 đối tác chiến lược và đại diện các doanh nghiệp công nghệ trong khu vực.

Khai mạc Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026

Ngày 26/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Hội nghị thượng đỉnh Đối tác Đông Nam Á 2026 (Huawei SEA Partner Summit 2026) đã chính thức khai mạc với chủ đề “Hợp tác để khai phóng tương lai xanh và thông minh” (Partnering To Ignite The Intelligent và Green Future).

Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Lương Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội thảo.

Đắk Lắk đẩy mạnh chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững

Trong khuôn khổ chuỗi sự kiện công bố điều chỉnh quy hoạch tỉnh Đắk Lắk thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và xúc tiến đầu tư năm 2026, sáng 26/6, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Đắk Lắk phối hợp các cơ quan, đơn vị tổ chức Hội thảo chuyên đề “Chuyển đổi số và phát triển hệ sinh thái doanh nghiệp bền vững”.

Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Việt Nam-Lào hợp tác về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số

Chiều 25/6, tại thủ đô Vientiane (Lào), Trung tâm Chứng thực điện tử quốc gia Việt Nam (NEAC), Bộ Khoa học và Công nghệ Việt Nam phối hợp Trung tâm Internet quốc gia Lào (LANIC), Bộ Công nghệ và Truyền thông Lào tổ chức Hội thảo Việt Nam-Lào về phát triển hạ tầng tin cậy số và ứng dụng chữ ký số trong các lĩnh vực.

Nhóm nghiên cứu của Viettel AI xây dựng mới bộ dữ liệu các khuôn mặt bị che khuất để huấn luyện mô hình AI. (Ảnh: Quỳnh Trang)

Giải pháp Viettel AI được bảo hộ tại Hoa Kỳ nhờ bài toán nhận diện khuôn mặt bị che khuất

Ngày 26/6, Tập đoàn Công nghiệp-Viễn thông Quân đội Viettel cho biết, năng lực nghiên cứu công nghệ lõi của Viettel AI được khẳng định khi Văn phòng Sáng chế và Nhãn hiệu Hoa Kỳ (USPTO) vừa cấp bằng sáng chế hữu ích cho phương pháp “Nhận diện khuôn mặt có đeo khẩu trang qua hình ảnh sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo”.

Diễn đàn đối thoại chiến lược 2026 tại Hà Nội bàn cách xác lập mô hình tăng trưởng mới dựa trên công nghệ chiến lược, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

Phát huy công nghệ chiến lược, xác lập mô hình tăng trưởng mới

Ngày 25/6, tại Hà Nội, Bộ Ngoại giao phối hợp Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại ASEAN, Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD) cùng các đối tác tổ chức Diễn đàn đối thoại chiến lược với chủ đề “Xác lập mô hình tăng trưởng mới: Phát huy các công nghệ chiến lược để nâng cao năng lực cạnh tranh và tăng trưởng bền vững”. 

Triển lãm Quốc tế Vietnam ICTCOMM 2026 diễn ra từ 24-26/6 tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Doanh nghiệp vận hành trên nền tảng AI – Tương lai của chuyển đổi số

Diễn ra từ ngày 24-26/6/2026 tại Thành phố Hồ Chí Minh, Vietnam ICTCOMM 2026 quy tụ hàng trăm doanh nghiệp công nghệ trong các lĩnh vực ICT, AI, IoT, Cloud, Data Center và Cybersecurity. Theo Ban tổ chức, ngày khai mạc đã thu hút hơn 2.000 lượt khách tham quan cùng nhiều hội thảo chuyên đề về chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo.

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Báo chí thế giới tái định vị giữa "gọng kìm" của AI và người sáng tạo nội dung

Sự trỗi dậy của các “bộ máy trả lời bằng AI” làm bốc hơi lưu lượng truy cập truyền thống. Làn sóng người sáng tạo nội dung đang cướp đi sự chú ý cũng như nhân tài của báo chí chính thống. Phản ứng chiến lược được nhiều cơ quan báo chí lựa chọn là tập trung vào những thứ máy móc không thể sao chép.