Giai đoạn “vàng” cho tình yêu sách

Trường học, lớp học là không gian đọc cơ bản nhất, hội tụ các điều kiện thuận lợi nhất để phát triển văn hóa đọc. Nếu ở trường, lớp mà học sinh không đọc sách thì ở đâu người ta đọc sách đây? Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trăn trở nêu câu hỏi cùng Báo Nhân Dân.

Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trong một chương trình lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh.
Diễn giả Nguyễn Quốc Vương trong một chương trình lan tỏa văn hóa đọc cho học sinh.

- Thưa anh, việc giáo dục, lan tỏa văn hóa đọc ở lứa tuổi học sinh có tầm quan trọng thế nào đối với sự phát triển chung của văn hóa đọc?

- Có thể nói, nếu một cá nhân trải qua thời học sinh mà không hề có thói quen đọc sách, không có kiến thức nền tảng từ đọc sách và các kỹ năng đọc sách cơ bản thì khi trưởng thành, rất khó có cơ hội để trở thành người đọc sách thật sự. Muốn bù đắp được lỗ hổng đó, cá nhân sẽ phải có sự giác ngộ lớn và kiên trì trong rất nhiều năm. Cho dù như thế đi nữa, kết quả cũng không thể nào tốt bằng giai đoạn còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Có thể nói, lứa tuổi học sinh là giai đoạn “vàng” để hình thành thói quen đọc và yêu quý sách.

- Có rất nhiều trường học duy trì các tủ sách, thư viện, song cũng chưa thể đánh giá được tính hiệu quả, nhất là trong bối cảnh giới trẻ đang bị thu hút vào mạng xã hội như hiện nay, thưa anh?

- Có một số trường tiên phong đã làm tốt điều này khi cải tạo thư viện, thành lập câu lạc bộ đọc sách và tiến hành các hoạt động khuyến đọc thường xuyên như thi điểm sách, khi thuyết trình về sách, tổ chức các buổi giao lưu với diễn giả, tác giả… Một số trường tư thục còn cho cả cha mẹ mượn sách về nhà đọc cùng con. Song, bức tranh chung không được tươi sáng. Bởi, giống như nhiều hoạt động khác, người ta chú trọng tính phong trào, hình thức, làm cho có kết quả để báo cáo thành tích, hoàn thành thi đua hơn là thật tâm yêu sách, thật tâm coi trọng tác dụng, ý nghĩa của văn hóa đọc. Có thể thấy rõ điều này khi nhìn vào các thư viện trường học. Trong đó, tuy có sách nhưng đa số là sách giáo khoa cũ, sách tham khảo phục vụ luyện thi, sách soạn bài cho giáo viên. Sách để học sinh hứng thú đọc rất ít. Việc đưa hoạt động đọc, đưa sách vào chính trong bài giảng, hoạt động giáo dục chính khóa thông qua môn mình dạy cũng không được giáo viên suy nghĩ và tiến hành nghiêm túc, sáng tạo. Đi dạy học nhưng không đọc sách gì ngoài sách soạn bài, không phải là tình trạng hiếm gặp.

- Anh có thể khuyến nghị gì để thầy, cô giáo có thể khích lệ, giúp các em học sinh có thói quen đọc sách?

- Có lần, một thầy hiệu trưởng trẻ đã hỏi tôi “Làm thế nào để giáo viên thích đọc sách?”. Tôi đã trả lời thẳng thắn: “Với hiệu trưởng, giáo viên thì đọc sách không phải là thú vui, thích thì đọc, không thích thì thôi. Đọc sách với họ phải là nghĩa vụ”. Nếu giáo viên không đọc sách, họ lấy gì để dạy, họ làm sao trở thành tấm gương trong học tập, rèn luyện cho học sinh noi theo. Giáo viên không yêu sách, không đọc sách sẽ không thể lôi cuốn, truyền cảm hứng cho học trò.

- Xin trân trọng cảm ơn anh!

f11323f.jpg
Nhiều bạn trẻ vẫn đang nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc.

Từ chỗ yêu và đọc sách, biến mình thành người đọc sách, tất yếu giáo viên sẽ giúp cho nhiều học sinh đọc sách.

Có thể bạn quan tâm

Để giải quyết tốt bài toán mưu sinh và trật tự đô thị, cần những giải pháp căn cơ của thành phố. Ảnh: Văn Học

Cần cơ chế và mô hình thích hợp

Quản lý và khai thác vỉa hè tại Thủ đô Hà Nội là công việc luôn đòi hỏi phải khoa học và có chương trình bài bản, bền vững. Làm sao để những “mỏ vàng mặt phố” có thể đóng góp cho ngân sách, gìn giữ mỹ quan đô thị, bảo đảm an ninh trật tự công cộng, hài hòa các lợi ích là điều các cơ quan chức năng cần đưa ra giải pháp tốt nhất.

Vỉa hè ở thành phố Seoul, Hàn Quốc, luôn được giữ sạch sẽ, thông thoáng. Ảnh: Nam Khánh

Những gợi mở từ quốc tế

Đối với nhiều quốc gia trên thế giới, để khai thác vỉa hè một cách tối ưu, phải bắt đầu từ những nỗ lực quy hoạch hạ tầng giao thông công cộng và tìm ra cách thức quản lý khoa học.

Chương trình Xây Tết 2026 do Báo Nhân Dân cùng Công ty CP Xây dựng Coteccons tổ chức. Ảnh: Bảo Long

Lan tỏa nghĩa tình chăm lo người lao động

Trong không khí chào mừng thành công Đại hội lần thứ XIV của Đảng và đón Xuân Bính Ngọ 2026, hàng loạt hoạt động an sinh xã hội, chăm lo cho người lao động, nhân dân đã diễn ra nghĩa tình, đầm ấm trên cả nước, góp phần xây Tết ấm, dệt Xuân an.

“Bữa ăn công đoàn”, hoạt động nổi bật của các cấp công đoàn trong năm 2025. Ảnh: Thanh Tâm

Tết ấm cho mọi người

Những ngày giáp Tết, tại các khu công nghiệp trên địa bàn TP Hải Phòng, không khí làm việc xen lẫn sự tất bật chuẩn bị cho năm mới. Với nhiều công nhân, Tết không chỉ là thời khắc đoàn tụ mà còn là dịp bộc lộ rõ nét thu nhập, việc làm và mức độ quan tâm, sẻ chia từ doanh nghiệp và tổ chức công đoàn.

Ông Ngọ Duy Hiểu, Phó Chủ tịch Tổng LĐLĐ Việt Nam thăm, tặng quà công nhân vùng mỏ Quảng Ninh.

Vững niềm tin nơi vùng mỏ

Những ngày cận Tết Nguyên đán, tại vùng mỏ Quảng Ninh, sự quan tâm dành cho công nhân, người lao động lan tỏa từ hầm lò, phân xưởng đến khu nhà ở công nhân đã góp thêm niềm vui, sự yên tâm để mùa xuân nơi vùng than đến gần hơn với mỗi gia đình.

Đào tạo nghề hàn bằng robot tại Trường cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội. Ảnh: Hải Nam

AI thay đổi lộ trình nghề nghiệp

Trí tuệ nhân tạo (AI) không lấy việc của người lao động, nhưng đang làm đứt quãng lộ trình nghề nghiệp quen thuộc. Ở Đồng bằng sông Hồng, nơi tập trung dày đặc khu công nghiệp và dịch vụ, thách thức này đang hiện diện rõ ràng.

Một phân xưởng sản xuất ở Công ty cổ phần Daikin Air Conditioning Việt Nam, chi nhánh tỉnh Bắc Ninh.

Nhà máy thông minh và “số phận” công nhân lành nghề

Tại Bắc Ninh, trung tâm công nghiệp lớn phía bắc, trí tuệ nhân tạo (AI), năng lực số đã trở thành “xương sống” của sản xuất. Sự chuyển mình ấy đặt ra thách thức với những công nhân lành nghề của phương thức sản xuất truyền thống.

Trung tâm du lịch cao cấp đang dần thành hình tại đặc khu Cát Bà (Hải Phòng). Ảnh: Lê Minh

Cực tăng trưởng của vùng Đồng bằng sông Hồng

Theo dự kiến điều chỉnh quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Hải Phòng sẽ phát triển theo mô hình thành phố đa cực, đa trung tâm, đa hành lang động lực. Theo đó, hướng ra biển và làm giàu từ biển là chiến lược trọng tâm của đô thị này.

Cảng biển Hải Phòng bước sang năm 2026 với hàng loạt dự án quy mô lớn đồng loạt khởi động.

Khép lại một năm tăng trưởng ấn tượng

Năm 2025, cảng biển Hải Phòng lọt tốp 30 cảng biển nhộn nhịp nhất thế giới, đồng thời đạt thêm nhiều kỷ lục mới, như: Đón chuyến tàu lớn nhất; thời gian xếp, dỡ nhanh nhất; đưa vào khai thác nhiều tuyến dịch vụ hàng hải nhất.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ vào sản xuất.

Đóng tàu Hải Phòng vươn tầm quốc tế

Hơn thế kỷ qua, bên những con sông đổ ra biển lớn, Hải Phòng đã hình thành được một cộng đồng nghề đặc biệt của những người đóng tàu. Trải qua đỉnh cao, suy thoái rồi tái cấu trúc bằng khoa học, công nghệ và những con người bền bỉ, Hải Phòng đang từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi đóng tàu toàn cầu.

Nhiều bạn trẻ vẫn đang nuôi dưỡng tình yêu với văn hóa đọc. Ảnh trong bài: Văn Học

Mạch đạo thư hương từ tiền nhân đến hôm nay

Tự thuở khai sơn lập ấp, nơi châu thổ sông Hồng vốn là miền “văn hiến chi bang”, người người trọng nghĩa, nhà nhà quý chữ. Trên bãi dâu, bến sông, nơi làng quê thôn ổ, từ đồng sâu nội cỏ đến chốn thị thành, tinh thần hiếu học như mạch nguồn không dứt.

Thư viện làng Bình Vọng đã và đang thu hút nhiều bạn đọc ở các lứa tuổi khác nhau. (Ảnh Văn Học)

Thư viện làng gieo niềm đam mê

Trong guồng quay hối hả của cuộc sống hiện đại, giữa đất Thủ đô vẫn có những nơi chốn khiến người ta muốn chậm lại. Đó là, khi họ đến với những thư viện mang đậm dấu ấn của nếp làng, được lập nên bởi những người yêu và muốn gieo niềm đam mê đọc sách.