Già hóa dân số và yêu cầu nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe từ cơ sở

Hướng tới kỷ niệm 60 năm thành lập (19/11/1966-19/11/2026), sáng 31/10, Bệnh viện đa khoa Ba Vì tổ chức hội nghị khoa học với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, bác sĩ đến từ nhiều bệnh viện tuyến Trung ương, các cơ sở đào tạo và bệnh viện trên địa bàn Hà Nội.

Già hóa dân số làm thay đổi nhu cầu chăm sóc sức khỏe

Một nghiên cứu trên 235 người bệnh đái tháo đường típ 2 điều trị ngoại trú tại Bệnh viện đa khoa Ba Vì năm 2026 cho thấy, chỉ 20,9% tuân thủ đầy đủ cả 3 chế độ gồm dùng thuốc, tự theo dõi đường huyết tại nhà và tái khám định kỳ. Trong khi tỷ lệ tuân thủ dùng thuốc đạt 73,2%, việc tự theo dõi đường huyết chỉ đạt 23%.

Đáng chú ý, 56,6% người bệnh tham gia nghiên cứu từ 60 tuổi trở lên và 60,4% đã mắc bệnh từ 5 năm trở lên. Nhiều người đồng thời mắc các bệnh lý khác như tăng huyết áp, rối loạn lipid máu.

Chia sẻ tại hội nghị, bác sĩ chuyên khoa II Đinh Thị Mai Yến, Phụ trách Khoa Tim mạch-Lão học cho biết, theo kết quả nghiên cứu, những lý do khiến người bệnh chưa tuân thủ đầy đủ chế độ điều trị khá đa dạng. Trong nhóm không thực hiện đúng việc tự theo dõi đường huyết, 54,7% cho biết không có máy đo hoặc que thử, 35,9% cho rằng đường huyết đã ổn định nên không cần theo dõi thường xuyên. Với những người không tái khám đúng hẹn, 68% nêu lý do bận việc gia đình hoặc cá nhân.

Những con số này phản ánh một thực tế trong quản lý bệnh mạn tính là việc điều trị không chỉ diễn ra tại bệnh viện, mà còn phụ thuộc vào khả năng tự chăm sóc của người bệnh, sự hỗ trợ của gia đình và hoạt động theo dõi, hướng dẫn thường xuyên từ nhân viên y tế.

Việt Nam bắt đầu bước vào giai đoạn già hóa dân số từ năm 2011 và được đánh giá là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh trên thế giới. Cùng với tuổi thọ tăng lên, mô hình bệnh tật cũng đang có sự thay đổi, khi các bệnh không lây nhiễm ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong gánh nặng bệnh tật.

Theo số liệu năm 2023 được Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương chia sẻ, các bệnh không lây nhiễm chiếm khoảng 79% tổng số trường hợp tử vong tại Việt Nam. Trong đó, đáng chú ý là các bệnh tim mạch, ung thư, bệnh hô hấp mạn tính và đái tháo đường.

"Như vậy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe không còn chỉ tập trung vào điều trị các bệnh cấp tính, mà ngày càng hướng tới phát hiện sớm, kiểm soát yếu tố nguy cơ và quản lý những bệnh lý kéo dài trong nhiều năm. Đối với người cao tuổi, việc chăm sóc sức khỏe còn phức tạp hơn khi nhiều bệnh lý cùng tồn tại, ảnh hưởng lẫn nhau và làm thay đổi khả năng đáp ứng điều trị", Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Phan Hướng Dương chia sẻ.

Già hóa dân số và sự gia tăng các bệnh mạn tính đang đặt ra những yêu cầu mới đối với hoạt động khám, chữa bệnh, đặc biệt tại các cơ sở y tế địa phương, nơi trực tiếp tiếp nhận và theo dõi sức khỏe thường xuyên cho người dân.

Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng hội Y học Việt Nam, nguyên Giám đốc Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cho rằng, khi tuổi thọ ngày càng tăng, một người bệnh có thể đồng thời mắc nhiều bệnh lý, nhất là các bệnh tim mạch, nội tiết và chuyển hóa. Điều này đòi hỏi bác sĩ không chỉ điều trị từng bệnh riêng lẻ mà phải đánh giá toàn diện, tăng cường phối hợp đa chuyên khoa và hướng tới cá thể hóa điều trị.

Để đáp ứng yêu cầu đó, bên cạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học công nghệ, việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y tế địa phương, tăng cường đào tạo và kết nối với các bệnh viện tuyến trên có ý nghĩa quan trọng. Khi các kỹ thuật và phương pháp điều trị mới được chuyển giao, người dân sẽ có thêm cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại nơi sinh sống.

Cùng chăm sóc người bệnh ngay từ cơ sở

Tại Bệnh viện đa khoa Ba Vì, hoạt động hợp tác chuyên môn với các bệnh viện tuyến trên đã được duy trì trong nhiều năm, góp phần nâng cao năng lực khám, chữa bệnh của đội ngũ y, bác sĩ.

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Bá Hiền, Giám đốc Bệnh viện đa khoa Ba Vì cho biết, cùng với sự quan tâm, hỗ trợ của ngành y tế và các bệnh viện tuyến Trung ương, bệnh viện từng bước đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực. Nhiều cán bộ y tế được tạo điều kiện học tập sau đại học, cập nhật kiến thức, tiếp cận kỹ thuật mới và tham gia nghiên cứu khoa học.

Theo ông Phạm Bá Hiền, sự đồng hành của các giáo sư, chuyên gia đầu ngành, các bệnh viện và cơ sở đào tạo không chỉ giúp đội ngũ thầy thuốc nâng cao trình độ mà còn tạo điều kiện để những tiến bộ chuyên môn được ứng dụng vào thực tiễn điều trị tại địa phương.

Một trong những minh chứng cho sự kết nối này là hoạt động phối hợp giữa Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện đa khoa Ba Vì trong quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính.

Chia sẻ tại hội nghị, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phan Thu Phương, Giám đốc Trung tâm Hô hấp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đây là bệnh lý cần được theo dõi và điều trị lâu dài, trong đó việc phòng ngừa, phát hiện sớm các đợt cấp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tuy nhiên, trên 50% các đợt cấp không được người bệnh nhận diện và báo cáo kịp thời. Không ít người tự xử trí tại nhà, chậm đến cơ sở y tế, làm tăng nguy cơ bệnh diễn biến nặng và phải nhập viện.

Từ thực tế đó, bên cạnh điều trị bằng thuốc, người bệnh cần được hướng dẫn nhận biết dấu hiệu bất thường, thực hiện các biện pháp phục hồi chức năng, chăm sóc sức khỏe và chủ động liên hệ với bác sĩ khi có nguy cơ xuất hiện đợt cấp.

Theo Phó Giáo sư Phan Thu Phương, nhiều năm qua, Bệnh viện Bạch Mai đã đồng hành cùng Bệnh viện đa khoa Ba Vì trong cập nhật kiến thức, hướng dẫn điều trị và triển khai các biện pháp quản lý bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính. Dù còn những khó khăn, đội ngũ y, bác sĩ Ba Vì đã nỗ lực duy trì hoạt động quản lý người bệnh, quan tâm cả điều trị bằng thuốc và các biện pháp không dùng thuốc.

“Chúng tôi mong rằng trong thời gian tới, sự kết nối giữa chương trình phòng, chống bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính của Bệnh viện Bạch Mai với Bệnh viện đa khoa Ba Vì sẽ tiếp tục phát triển”, Phó Giáo sư Phan Thu Phương chia sẻ.

Đặc biệt, chuyên gia đề xuất tăng cường ứng dụng chuyển đổi số trong theo dõi, quản lý người bệnh từ xa. Bệnh viện Bạch Mai sẵn sàng chia sẻ bộ câu hỏi hỗ trợ nhận diện sớm dấu hiệu đợt cấp để Bệnh viện đa khoa Ba Vì nghiên cứu triển khai khi có sự thống nhất của Ban Giám đốc. Thông qua công cụ này, người bệnh có thể nhận biết những thay đổi về sức khỏe, kết nối với bác sĩ để được tư vấn, can thiệp đúng thời điểm, qua đó góp phần hạn chế nguy cơ nhập viện và giảm gánh nặng điều trị.

Không chỉ trong lĩnh vực hô hấp, tại Hội nghị khoa học kỷ niệm 60 năm thành lập, Bệnh viện đa khoa Ba Vì còn giới thiệu nhiều nghiên cứu gắn với hoạt động khám, chữa bệnh, như đánh giá thực trạng tuân thủ điều trị ở người bệnh đái tháo đường típ 2, kết quả phẫu thuật Phaco và ứng dụng công nghệ thông tin trong hội chẩn, đọc phim chẩn đoán hình ảnh từ xa với Bệnh viện đa khoa Xanh Pôn.

Phát biểu tại hội nghị, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương ghi nhận những nỗ lực của các thế hệ cán bộ, y, bác sĩ Bệnh viện đa khoa Ba Vì trong suốt 60 năm xây dựng và phát triển, từ những ngày đầu còn nhiều khó khăn đến từng bước nâng cao năng lực chuyên môn, đáp ứng nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân.

Đánh giá cao việc bệnh viện tổ chức hội nghị khoa học với sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, ông Vũ Cao Cương mong muốn Bệnh viện đa khoa Ba Vì tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, đồng thời tăng cường kết nối, hợp tác với các bệnh viện và chuyên gia đầu ngành để nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân.