EVN GENCO 2 phát triển xanh, sạch và bền vững

Thực hiện cam kết của chính phủ tại Hội nghị chống biến đổi khí hậu (COP26) các ngành, các cấp đã và đang nỗ lực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, huy động nguồn lực để thay đổi thói quen tiêu dùng, sản xuất, áp dụng khoa học, công nghệ để giảm phát thải. Phấn đấu đến năm 2050 đưa phát thải ròng về bằng 0.

Thứ Năm, ngày 15/01/2026 - 15:32

Ông Trần Phú Thái, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty phát điện 2 ( GENCO2).

Là một doanh nghiệp lớn của ngành điện, Tổng công ty Phát điện 2 đã và đang tích cực chuyển đổi số, chuyển đổi xanh để phát triển bền vững. Chúng tôi đã có cuộc trò chuyện với ông Trần Phú Thái, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tổng công ty Phát điện 2 ( GENCO 2).

Phóng viên: EVN GENCO 2 là một tổng công ty phát điện lớn, quản lý nhiều nhà máy dùng nhiên liệu hóa thạch, xin ông cho biết những thách thức mà đơn vị đang đối đầu khi thực hiện cuộc cách mạng chuyển đổi xanh?

Ông Trần Phú Thái: EVN GENCO 2 bước vào chuyển đổi xanh với tâm thế chủ động, nhưng chúng tôi nhìn nhận rất rõ những thách thức mang tính hệ thống.

Bài toán bảo đảm điện và giảm phát thải đồng thời: Nhiệm vụ số một vẫn là giữ vững an ninh cung cấp điện, nhất là trong các thời điểm phụ tải tăng cao, thiên tai cực đoan. Trong khi đó, yêu cầu giảm cường độ phát thải CO₂, NO_X, SO_X ngày càng nghiêm ngặt. Giao điểm tối ưu giữa “đủ điện-điện sạch-giá hợp lý” không hề đơn giản.

Các dự án công nghệ thấp carbon đòi hỏi vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài, trong bối cảnh chi phí vốn còn cao, cơ chế hợp đồng mua bán điện và các công cụ chia sẻ rủi ro (như CfD, bảo lãnh chuyển đổi ngoại tệ) đang tiếp tục hoàn thiện. Tiếp cận nguồn vốn xanh, trái phiếu bền vững, hay khoản vay liên kết bền vững vừa là cơ hội, vừa là thách thức về năng lực đáp ứng tiêu chí ESG.

Trong khi đó, các loại nhiên liệu chuyển tiếp như khí thiên nhiên, LNG cần hạ tầng đồng bộ. Các giải pháp mới (đồng đốt sinh khối, amoniac, sẵn sàng hydro; lưu trữ năng lượng BESS; số hóa vận hành; AI bảo dưỡng dự báo) cần thời gian thử nghiệm, tiêu chuẩn đo đếm-kiểm chứng (MRV) và đội ngũ vận hành được đào tạo.

Cùng với đó, các tổ máy nhiệt điện hiện hữu của EVN GENCO 2 vẫn còn vòng đời kỹ thuật. Nếu chuyển dịch quá nhanh, nguy cơ lãng phí tài sản. Nếu quá chậm, rủi ro không đạt mục tiêu phát thải và tụt hậu công nghệ. Tìm ra nhịp độ phù hợp là bài toán quản trị danh mục.

Chuyển dịch năng lượng không chỉ là việc của nhà máy phát điện. Nó đòi hỏi sự đồng bộ về quy hoạch nguồn-lưới-lưu trữ; cơ chế thị trường điện cạnh tranh, thị trường carbon; tiêu chuẩn kỹ thuật và thủ tục đầu tư rõ ràng, dự báo được.

Những thách thức đó lại chính là động lực để EVN GENCO 2 tăng tốc cải cách vận hành, đa dạng hóa danh mục nguồn và làm mới phương thức quản trị theo chuẩn mực ESG hiện đại.

Phóng viên: Vậy EVN GENCO 2 đã và đang thực hiện phương án gì để tái cấu trúc, chuyển từ nhiên liệu hóa thạch sang nhiên liệu xanh thân thiện với môi trường?

Ông Trần Phú Thái: Chúng tôi triển khai theo các trụ cột, bám sát định hướng của Chính phủ, EVN và các cam kết quốc gia theo COP26; tái cấu trúc danh mục nguồn, ưu tiên công nghệ thấp carbon, tăng tỷ trọng tua-bin khí hiệu suất cao (chu trình hỗn hợp - CCGT), tận dụng nguồn khí nội địa và chuẩn bị phương án sử dụng LNG như giải pháp chuyển tiếp. Chuỗi khí Lô B-Ô Môn là một thí dụ tiêu biểu mà chúng tôi chủ động chuẩn bị phương án sẵn sàng tiếp nhận khí để phát điện hiệu quả.

EVN GENCO 2 cũng đẩy mạnh năng lượng tái tạo theo hướng “đi cùng hệ sinh thái”: Điện mặt trời (kể cả điện mặt trời nổi tại các hồ thủy điện hiện hữu nếu phù hợp quy hoạch), điện gió trên bờ/khu vực ven biển, điện sinh khối tại những địa bàn có nguồn phụ phẩm nông-lâm nghiệp.

Nghiên cứu và thí điểm các giải pháp linh hoạt: Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) quy mô phù hợp; phát điện đỉnh bằng khí; từng bước chuẩn bị “ammonia/hydro-ready” cho một số tổ máy trong tương lai khi thị trường nhiên liệu xanh ổn định.

Cải thiện suất tiêu hao nhiệt (heat rate), tối ưu hóa chế độ đốt; lắp đặt, nâng cấp hệ thống xử lý khí thải theo lộ trình; tối ưu hóa hệ thống thu gom-sử dụng tro xỉ, hướng tới tỷ lệ tái sử dụng/tái chế cao; cùng với đó, xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung cho toàn hệ thống nhà máy để tăng hiệu quả quản lý và dự báo tình huống.

Các đơn vị xây dựng hệ thống đo đếm-báo cáo phát thải theo chuẩn quốc tế làm nền cho tiếp cận nguồn vốn xanh, trái phiếu bền vững, khoản vay liên kết bền vững; tăng cường hợp tác với các tổ chức phát triển trong tư vấn chính sách, đào tạo, tài chính cho các dự án thấp carbon.

Cuối cùng và quan trọng nhất chính là yếu tố đào tạo con người để làm chủ quy trình mới, công nghệ xanh mới; tái thiết quy trình an toàn-môi trường theo ISO 14001/45001; thúc đẩy văn hóa vận hành kỷ luật-minh bạch-cải tiến liên tục.

Phóng viên: Thách thức lớn như vậy, nhưng EVN GENCO 2 đã định hình những bước đi phù hợp không những phát triển mà còn phát triển nhanh với định hướng tăng gấp 2 lần tổng công suất phát điện hiện hữu và phát triển bền vững?

Ông Trần Phú Thái: Mục tiêu tăng gấp đôi công suất là tham vọng có cơ sở, được xây dựng trên cấu trúc “tăng trưởng thông minh”, nghĩa là tăng không chỉ về quy mô, mà tăng về chất lượng, độ linh hoạt và tính bền vững.

Khí tự nhiên chính là nguồn nền linh hoạt, hiệu suất cao, phát thải thấp hơn so than, phù hợp cân bằng hệ thống khi tỷ trọng năng lượng tái tạo tăng. Năng lượng tái tạo phát triển theo cụm-hệ sinh thái: tận dụng mặt bằng, hạ tầng đấu nối hiện hữu của các nhà máy; ưu tiên các dự án có giải pháp lưu trữ/điều độ kèm theo để giảm cắt giảm công suất.

Lưu trữ năng lượng (BESS) quy mô hợp lý và các giải pháp nâng cao tính đáp ứng nhanh (fast ramp) của các tổ máy hiện hữu để hỗ trợ điều độ hệ thống.

Cốt lõi của chiến lược là tính linh hoạt. Chúng tôi không đặt cược vào một công nghệ duy nhất, mà xây dựng danh mục đa dạng, có phương án dự phòng, phối hợp chặt chẽ với điều độ hệ thống và các cơ quan quản lý.

Tăng gấp đôi công suất đi kèm mục tiêu xanh-sạch-bền vững là một hành trình đầy thách thức, nhưng chúng tôi tin rằng với nền tảng vận hành vững chắc, văn hóa kỷ luật-đổi mới, sự đồng hành của các cơ quan quản lý, đối tác tài chính-công nghệ và khách hàng, EVN GENCO 2 sẽ đạt được những cột mốc quan trọng, đóng góp xứng đáng cho an ninh năng lượng quốc gia và mục tiêu Net Zero 2050.

Phóng viên: Xin trân trọng cảm ơn ông!

TIẾN PHÚ