Trong bối cảnh Berlin đối mặt nhiều cú sốc đan xen, từ cuộc khủng hoảng năng lượng, bất ổn thương mại toàn cầu đến tình trạng già hóa dân số, gói biện pháp nêu trên được xem là giải pháp cần thiết để nước Đức tìm lại động lực phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Gói cải cách mới bao gồm 34 biện pháp, ở các lĩnh vực thuế, lao động, đầu tư, hành chính và an sinh xã hội, được đánh giá là một trong những chương trình cải cách lớn nhất Chính phủ Thủ tướng Friedrich Merz công bố kể từ khi nhậm chức. Giới chuyên gia nhận định, với kế hoạch này, Berlin hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, cắt giảm thủ tục hành chính, củng cố hệ thống phúc lợi xã hội, giảm gánh nặng thuế cho người lao động và doanh nghiệp. Đây đều là những vấn đề cốt lõi, mang tính quyết định đối với tương lai phát triển của nền kinh tế-xã hội Đức.
Một trong những nội dung thu hút sự quan tâm đặc biệt là kế hoạch điều chỉnh tăng dần tuổi nghỉ hưu, hiện ở mức từ 65 đến 67 tuổi, để phù hợp xu hướng già hóa dân số nhanh chóng tại Đức. Giống như nhiều nước châu Âu, Đức đang đối mặt “cơn sóng bạc” khi tỷ lệ sinh giảm xuống mức thấp kỷ lục, trong khi những người sinh ra trong thời kỳ bùng nổ dân số (thường được gọi là thế hệ Baby Boomer) bước vào tuổi nghỉ hưu, gây sức ép lớn lên hệ thống an sinh xã hội và tạo khoảng trống khó khỏa lấp trong thị trường lao động.
Theo Viện Nghiên cứu kinh tế Đức, thế hệ Baby Boomer nghỉ hưu sẽ khiến thị trường lao động Đức đứng trước nguy cơ thiếu hụt hơn 4 triệu lao động. Trong bối cảnh đó, tăng tuổi nghỉ hưu được xem là một trong những giải pháp hữu hiệu giúp nền kinh tế hàng đầu châu Âu giảm phần nào áp lực lên hệ thống an sinh xã hội, nhất là quỹ hưu trí và dịch vụ chăm sóc người cao tuổi, đồng thời bù đắp tình trạng thiếu hụt lao động hiện nay.
Bên cạnh đó, kế hoạch cải cách hướng tới đơn giản hóa thủ tục hành chính và giấy tờ kê khai thuế, giảm bớt yêu cầu về bảo vệ dữ liệu và lưu trữ hồ sơ. Chính phủ cũng dự kiến triển khai gói giảm thuế thu nhập trị giá khoảng 10 tỷ euro mỗi năm. Chương trình cải cách còn bao gồm việc thúc đẩy các lĩnh vực trọng điểm như ô-tô, hóa chất, dược phẩm, công nghệ sạch, máy móc, pin, chất bán dẫn, trí tuệ nhân tạo. Thủ tướng Đức khẳng định, những cải cách này sẽ là yếu tố quyết định tạo nền tảng cho sự phục hồi bền vững và duy trì vị thế của Đức như một quốc gia công nghiệp mạnh mẽ.
Giới chuyên gia nhận định, nền kinh tế lớn nhất châu Âu bị bủa vây bởi hàng loạt thách thức những năm gần đây khiến triển vọng phục hồi vẫn còn nhiều bất định. Tiêu dùng tư nhân phục hồi chậm, khu vực công nghiệp định hướng xuất khẩu tiếp tục chịu áp lực do các thách thức cơ cấu và bất ổn kinh tế toàn cầu. Viện Nghiên cứu kinh tế Đức đã hạ dự báo tăng trưởng kinh tế của nước này xuống chỉ còn 0,5% trong năm 2026 và 0,8% vào năm 2027, thấp hơn đáng kể so với các mức dự báo trước đó.
Gói cải cách vừa được công bố được kỳ vọng sẽ giúp giải quyết những vấn đề mang tính cơ cấu, khơi thông điểm nghẽn trong nền kinh tế, giúp nước Đức trở lại quỹ đạo tăng trưởng ổn định. Thủ tướng Merz nhấn mạnh, suốt hành trình phát triển của mình, Đức từng vượt qua nhiều cuộc khủng hoảng và câu chuyện thành công đó sẽ được viết tiếp bằng tinh thần đoàn kết cùng nỗ lực cải cách để phục hồi và tăng trưởng.
