Chinh phục thị trường tỷ dân
Ngày 21/9/2022 là dấu mốc quan trọng với ông Võ Huy Long, Giám đốc Công ty TNHH thương mại sản xuất Long Thủy và những người nông dân đã đồng hành bấy lâu khi lô sầu riêng xuất khẩu đầu tiên của công ty theo đường chính ngạch đi “chinh phục” thị trường Trung Quốc. Đây là kết quả của cả hành trình dài ông Long lăn lộn ruộng đồng cùng bà con chuẩn hóa quy trình trồng, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường Trung Quốc.
Gắn bó với cây sầu riêng, từ lâu ông Long luôn trăn trở tìm đầu ra ổn định cho loại trái cây này. Năm 2016, ông thành lập công ty để thu mua và tiêu thụ sầu riêng cho nông dân. Tìm kiếm đầu ra, ông phát hiện ra ở Trung Quốc, người dân không chỉ thích ăn sầu riêng mà còn coi đây là loại trái cây “vua”, đem lại nhiều may mắn. Từ đó, ông liên kết với các hộ dân, hợp tác xã ở Bảo Lâm, Đạ Huoai, Di Linh, Bảo Lộc (Lâm Đồng) để thu mua sầu riêng cung cấp cho thị trường.
Thời gian đầu công ty chỉ đơn thuần đi thu mua và xuất khẩu theo đường tiểu ngạch. Dù tiềm năng của thị trường Trung Quốc rất lớn nhưng do đi bằng đường tiểu ngạch nên trái sầu riêng của Việt Nam thường bị ép giá, trong khi chi phí vận chuyển đội lên rất cao, gấp 5-6 lần so đi chính ngạch. Đã có những chuyến hàng ra tới cửa khẩu không được thông quan, buộc phải mang về bán đổ, bán tháo...
“Những thất bại đầu tiên đó đã làm mình có lúc tưởng chừng phải bỏ cuộc bởi không còn vốn để đầu tư cho nông dân và nuôi công nhân nữa. Quay về tiêu thụ ở thị trường nội địa nhưng, mình quyết tâm làm lại và phải tìm hướng đi khác để chinh phục thị trường Trung Quốc”, ông Long chia sẻ.
Đi xa phải đi cùng nhau
Năm 2018, ông Long sang Thái Lan tìm hiểu cách các doanh nghiệp ở đây sản xuất, sơ chế, chế biến trái sầu riêng bán cho thị trường Trung Quốc. Từ những kinh nghiệm học hỏi được, ông trở về cùng bà con chuẩn hóa quy trình trồng và phối hợp các cơ quan chức năng xây dựng hồ sơ chứng nhận Global GAP, tem truy xuất nguồn gốc, xây dựng hệ thống chuỗi liên kết giữa doanh nghiệp với người dân… Những nỗ lực đó đã được đền đáp khi Long Thủy trở thành đơn vị đầu tiên ở Lâm Đồng được Trung Quốc cấp một mã số vùng trồng với diện tích 150ha và một mã số cơ sở đóng gói sầu riêng đạt tiêu chuẩn xuất khẩu sang thị trường tỷ dân này.
Ông Nguyễn Đình Chuân, Chủ nhiệm Hợp tác xã trái cây Đinh Trang Hòa (huyện Di Linh) cho biết: Để có thể đáp ứng các yêu cầu về mã vùng trồng sầu riêng xuất khẩu của phía Trung Quốc, từ nhiều năm nay, hợp tác xã đã liên kết Công ty Long Thủy để chuẩn hóa quy trình trồng. Thời gian đầu bà con cũng chưa tin tưởng nhưng khi bắt tay vào làm thấy hiệu quả hơn thì ai cũng phấn khởi. Trồng theo quy chuẩn không chỉ sản lượng và chất lượng đầu ra tốt hơn mà giá thành cũng được Long Thủy bao tiêu tăng gấp 2,5-3 lần so trước kia. Giờ thì các thành viên hợp tác xã đã hoàn toàn tin tưởng để phát triển theo hướng bền vững.
Nhờ khí hậu và thổ nhưỡng khác biệt, các vườn sầu riêng tại huyện Bảo Lâm, Di Linh và TP Bảo Lộc sẽ cho thu hoạch nghịch vụ từ tháng 7 đến tháng 11 âm lịch hằng năm. Đây là một lợi thế cực kỳ tốt cho sầu riêng Lâm Đồng bởi thời điểm này nhiều vùng sầu riêng trong nước và thế giới như Malaysia, Thái Lan đều đã hết, sức cạnh tranh không có nên sẽ bán được giá tốt hơn. Tuy nhiên, để biến lợi thế thành sức mạnh thì cần sự chung sức của rất nhiều mắt xích liên kết. “Hiện nay diện tích vùng trồng được Trung Quốc cấp mã chỉ chiếm 3-4% diện tích trồng sầu riêng tại Việt Nam, trong khi tiềm năng của thị trường vẫn còn rất lớn. Chúng tôi đã ký kết với các đối tác phía Trung Quốc nhưng hiện vẫn không đủ hàng để xuất. Muốn đi xa phải đi cùng nhau, tôi chỉ mong người dân tiếp tục duy trì kỹ thuật canh tác, bảo đảm chất lượng trái sầu riêng để tận dụng cơ hội mà thiên nhiên đã ưu đãi cho chúng ta”, ông Long cho biết.
Ông Nguyễn Văn Châu, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Lâm Đồng cho biết: Việc xuất khẩu sầu riêng chính ngạch sang thị trường Trung Quốc giúp cho sản phẩm sầu riêng của Lâm Đồng có thị trường ổn định, nâng cao giá trị kinh tế và mở ra cơ hội cho nhiều sản phẩm nông nghiệp khác. Ngành nông nghiệp sẽ tiếp tục mở rộng mã số vùng trồng và hiện đã đề xuất thêm 10 mã số vùng trồng với diện tích trên 500ha để phía Trung Quốc xét duyệt.
Thu những trái sầu chín muộn cuối cùng, anh K Đềm, người dân thôn 4, xã Đinh Trang Hòa, huyện Di Linh cùng vợ vui mừng ngồi tổng kết một vụ mùa thành công. Là một trong những hộ nông dân liên kết với Công ty Long Thủy, anh K Đềm cho biết: “Gia đình có 5 sào sầu riêng, mùa vụ này nhờ xuất khẩu được sang Trung Quốc nên thu về được hơn 400 triệu đồng, chúng tôi mừng lắm! Trồng theo quy chuẩn, giá trị quả sầu riêng tăng gấp 2,5 lần nên mùa vụ tới tôi sẽ tiếp tục nhân rộng diện tích, trồng thêm 100 cây sầu riêng nữa”.
