Đá Thiên vốn là một ngôi đền nhỏ ở thị trấn Trại Cau, bà Hoàng Thị Lý-một người dân địa phương làm thủ nhang trong những năm qua cùng con, cháu và du khách thập phương đã công đức trùng tu, tôn tạo, xây dựng đền Đá Thiên ngày càng khang trang, bề thế, đông du khách đến chiêm bái.
Năm 2014, Ban Tôn giáo (thuộc Sở Nội vụ Thái Nguyên) xác định, đền Đá Thiên là cơ sở tín ngưỡng. Tuy nhiên, những năm vừa qua, dù có nhiều công lao quản lý, tôn tạo, nhưng bà Lý và gia đình coi đó là cơ sở thừa tự của gia đình.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị trấn Trại Cau Nghiêm Sơn Hà chia sẻ: Thời gian đền Đá Thiên dưới quyền quản lý của gia đình bà Lý, nhiều khi du khách thập phương đến hành lễ phải được xếp lịch, đóng tiền, phải mua đồ lễ của gia đình bà Lý, an ninh không bảo đảm.
Trước tình hình đó, người dân địa phương đã tố cáo nhiều việc làm không phù hợp tại cơ sở tín ngưỡng này. Ủy ban nhân dân huyện Đồng Hỷ thành lập Đoàn thanh tra liên ngành về đất đai, xây dựng, hoạt động tín ngưỡng tại ngôi đền này.
Ngày 29/9/2020, Ủy ban nhân dân huyện Đồng Hỷ ban hành Kết luận thanh tra số 431/KL-UBND, xác định đền Đá Thiên là của cộng đồng dân cư. Tuy nhiên, sau đó gia đình bà Lý khởi kiện ra tòa. Tòa án nhân dân tỉnh Thái Nguyên và Tòa án nhân dân cấp cao tại Hà Nội xét xử, tuyên đền Đá Thiên là của cộng đồng.
Sau khi hai cấp tòa án xét xử và với nỗ lực của các cấp chính quyền, đoàn thể huyện Đồng Hỷ, đền Đá Thiên được giao về cho cộng đồng dân cư quản lý từ đầu tháng 1/2023, tổ chức các hoạt động tín ngưỡng cho người dân sở tại và khách thập phương.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân thị trấn Trại Cau Nghiêm Sơn Hà cho biết: Chính quyền địa phương và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc thị trấn Trại Cau họp với cộng đồng bầu ra Ban Quản lý đền, trong đó có bà Hoàng Thị Lý và con trai; Ban Quản lý xây dựng quy chế hoạt động, quy chế quản lý tài chính.
Những ngày đầu Xuân Quý Mão 2023, hàng nghìn du khách thập phương đến vãn cảnh, chiêm bái đền Đá Thiên, có ngày lên đến sáu, bảy nghìn người, nhưng các hoạt động tín ngưỡng được quản lý chặt chẽ, tình hình an ninh trật tự ổn định, không có hiện tượng nhũng nhiễu, chèo kéo du khách.
Ông Nguyễn Văn Quý, ở xã Kha Sơn, huyện Phú Bình (Thái Nguyên), tâm đắc: Tuy đông người chiêm bái, hành lễ nhưng không có tình trạng chen lấn, gây mất trật tự; hàng hóa có giá bán phù hợp. Đặc biệt là không có hiện tượng mê tín dị đoan, tiền công đức đều có sổ ghi chép và thông báo công khai.
Đạt được kết quả này, với sự chỉ đạo của chính quyền địa phương, Ban Quản lý đền thành lập bộ phận giúp việc gồm những người dân địa phương để thực hiện trông giữ xe, bảo đảm trật tự, dọn dẹp vệ sinh và hướng dẫn du khách thực hiện các nghi lễ tín ngưỡng.
Ông Lao Văn Thắng, Trưởng Ban Quản lý đền Đá Thiên, cho biết: “Chúng tôi quản lý chặt chẽ để không xảy ra tình trạng lợi dụng mê tín dị đoan, bảo đảm trật tự, nề nếp để du khách thảnh thơi khi chiêm bái đền”.
Đường vào đền Đá Thiên bị tắc sau dịp Tết Nguyên đán Qúy Mão vì khách thập phương đông. Để khắc phục, chủ đầu tư dự án khu du lịch sinh thái-văn hóa Đá Thiên đã khẩn trương hoàn thiện nền tuyến đường kết nối mới để phân luồng giao thông; bố trí mặt bằng rộng cho phương tiện dừng đỗ.
Bên cạnh việc đưa đền Đá Thiên về cho cộng đồng quản lý, người dân địa phương cũng vui mừng khi thấy dự án khu du lịch sinh thái-văn hóa Đá Thiên với tổng mức đầu tư gần 700 tỷ đồng đang được triển khai xây dựng.
Dự kiến, giai đoạn một của dự án hoàn thành vào cuối năm nay sẽ giải quyết nhiều việc làm, thúc đẩy dịch vụ, thương mại thị trấn Trại Cau phát triển.
