Du lịch hóa lễ hội cầu ngư

Lễ hội cầu ngư là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của tỉnh Bình Định, thường được tổ chức hằng năm vào tháng Giêng. Lễ hội còn là dịp để người dân Bình Định trao đổi kinh nghiệm về nghề cá, cải thiện kỹ năng khai thác và chế biến thủy sản, giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân, góp phần phát triển bền vững kinh tế địa phương.
Lễ rước nghinh ông tại Vạn đầm Xương Lý.
Lễ rước nghinh ông tại Vạn đầm Xương Lý.

Mong là sự kiện văn hóa tiêu biểu

Lễ hội cầu ngư gắn liền với tục thờ cúng cá Ông (cá voi) và cá Bà (cá heo) của ngư dân vùng duyên hải Trung Bộ trải dài đến Nam Bộ, được coi là ngày lễ quan trọng nhất trong năm gắn liền với tín ngưỡng của cư dân miền biển. Tại Bình Định, đã xây dựng hơn 15 nơi thờ tự cá Ông (hay còn gọi lăng Nam Hải) với quy mô lớn nhỏ khác nhau tạo thành nét văn hóa tinh thần độc đáo.

Trong lễ hội, những bài hát vọng ca, những câu chuyện kể về sự tích các vị thần biển được truyền lại, giúp người dân hiểu hơn về lịch sử và ý nghĩa của lễ hội. Những năm qua, vào mỗi dịp lễ hội, lượng du khách đổ về Bình Định tăng đột biến, mang lại nguồn thu lớn cho ngành du lịch và các dịch vụ liên quan. Những sản phẩm đặc sản địa phương như mực, cá khô, nước mắm… được tiêu thụ mạnh, góp phần cải thiện thu nhập cho ngư dân.

Ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Bình Định cho biết, lễ hội cầu ngư không chỉ giúp người dân gìn giữ những phong tục, tập quán lâu đời mà còn là cơ hội để giới thiệu và quảng bá văn hóa Bình Định đến với du khách trong và ngoài nước. Do vậy, các hoạt động trong lễ hội ngày càng được nâng cao về chất lượng, phong phú về nội dung, thu hút sự quan tâm của du khách và góp phần đưa lễ hội cầu ngư trở thành một sự kiện văn hóa tiêu biểu của tỉnh.

Để góp vào du lịch bền vững

Luôn ý thức gìn giữ, truyền dạy và trao truyền nghi thức tín ngưỡng của lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý cho thế hệ sau, nghệ nhân Nguyễn Kim Chức (xã Nhơn Lý, TP Quy Nhơn, Bình Định) chia sẻ, là thành viên của cộng đồng ngư dân Nhơn Lý, tôi luôn cảm thấy tự hào mỗi khi tham gia lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý. Ông cho biết, mỗi năm, khi lễ hội đến, không khí tại làng chài như được thổi một luồng sinh khí mới. Từ người già đến trẻ em, tất cả đều háo hức chuẩn bị và tham gia các hoạt động của lễ hội.

Nghệ nhân cũng bày tỏ mong muốn các cấp lãnh đạo và chính quyền địa phương sẽ tiếp tục quan tâm và hỗ trợ để lễ hội cầu ngư trở thành điểm nhấn văn hóa du lịch không chỉ của Nhơn Lý mà còn của cả vùng đất Quy Nhơn. “Lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý đã, đang và sẽ mãi là niềm tự hào của chúng tôi. Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực gìn giữ, phát huy để lễ hội luôn sống động và lan tỏa giá trị văn hóa đến với cộng đồng dân cư vùng biển đảo và du khách thập phương”, ông nói.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Nguyễn Tự Công Hoàng cho biết, đã đề nghị thành phố Quy Nhơn chủ động phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao, các ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết không gian thiêng của lễ hội. Đặc biệt là khu vực Lăng Ông Nam hải Vạn đầm Xương Lý, bến cá Xương Lý nói riêng, Vạn đầm Xương Lý nói chung bảo đảm tính kế thừa, bảo đảm tiêu chí về môi trường, cảnh quan.

Cùng với đó, cần thúc đẩy việc lan tỏa, phát huy giá trị lễ hội, kết nối với các tổ chức, công ty lữ hành du lịch để có kế hoạch phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của các đoàn khách trong nước và quốc tế, gắn kết với phát triển du lịch bền vững. Từ đó đề ra phương án, chương trình bảo vệ, phát huy giá trị, kêu gọi sự ủng hộ, kết nối với các địa phương, tổ chức kinh tế có gắn kết với giá trị di sản lễ hội. Tôn vinh các cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, bảo vệ và phát huy giá trị di sản lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý.

Ngày 10/12/2024, lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý đã được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước đó là Võ cổ truyền Bình Định; hát bội Bình Định; nghệ thuật bài chòi; lễ hội chùa Bà-cảng thị Nước Mặn và nghề chằm nón ngựa Phú Gia.

Có thể bạn quan tâm

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Kẻ sĩ ra làm quan hành chính có phải chỉ ung dung ở chốn miếu đường, bàn bạc văn nhã và tỏ ra đức vọng thôi đâu?

“Khoác áo mới” cho rối cạn Tế Tiêu

“Khoác áo mới” cho rối cạn Tế Tiêu

Mang theo ký ức tuổi thơ và trách nhiệm gia đình, Phạm Quang Hữu (sinh năm 2000, con trai Nghệ nhân Ưu tú Phạm Công Bằng) lựa chọn từ bỏ công việc ổn định, trở về quê nhà.

Một số sản phẩm của Châu và cộng sự.

Được gần hơn với sắc khảm trai

Từ niềm yêu thích với trâm, Minh Châu sáng lập Mun Artisan, với những sản phẩm nhỏ bé không chỉ làm đẹp mái tóc, mà còn thắp lại tình yêu với di sản đang dần mai một.

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Ta sẽ khác đi, khi đọc Haruki Murakami

Thế giới thì trôi đi nhưng những câu chuyện sẽ lưu lại. Mỗi truyện ngắn trong tác phẩm “Ngôi thứ nhất số ít” (NXB Phụ Nữ Việt Nam) của Haruki Murakami sẽ là một lát cắt của thế giới.

Trải nghiệm khám phá trong không gian xanh

Trải nghiệm khám phá trong không gian xanh

Chiều ngày 23/5 vừa qua, tại Vincom Mega Mall Ocean City, Khu đô thị Ocean Park 2, xã Nghĩa Trụ, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên đã khai mạc dự án truyền thông “Chạm sáng tạo 2026 Riz Lơ Ngơ”.

Quỹ cần đầu tư phục hồi các môn nghệ thuật cổ truyền đã và đang mai một. Ảnh: QUANG HƯNG

“Quỹ xúc tác” tiếp sức văn hóa, nghệ thuật

Quốc hội vừa thông qua Nghị quyết số 28/2026/QH16 về phát triển văn hóa Việt Nam, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Một trong những nội dung được các nhà quản lý và những người hoạt động văn hóa quan tâm là việc thí điểm Quỹ văn hóa, nghệ thuật theo mô hình hợp tác công tư.

Lễ Tiến xuân ngưu tại Hoàng thành Thăng Long.

Nghiêm cẩn khi tái dựng nghi lễ cung đình

Hoàng cung Thăng Long dung chứa những giá trị di sản văn hóa phi vật thể đa dạng, phong phú, có chiều sâu, cần được đầu tư nghiên cứu, tái dựng và phát huy lợi thế trong phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa, quảng bá hình ảnh văn hóa Việt Nam.

Sống đời phu cơm

Quốc Anh, 40 tuổi, mỗi sáng ra khỏi nhà cùng một chiếc điện thoại sạc đầy, một bình nước lọc, cái áo khoác bạc màu vì nắng, và chiếc hộp đựng đồ ăn vuông vức treo trước xe như hòm thuốc của một ông lang. Anh không chữa bệnh. Anh chữa đói. Mà đói ở phố bây giờ là thứ bệnh cấp tính, phát lên rất nhanh, đòi cấp cứu trong 15 phút.

Du khách trải nghiệm làm sơn mài tại làng nghề Hạ Thái (Hà Nội).

Tiếp sức “đương đại hóa” cổ truyền

Có rất nhiều trường hợp di sản văn hóa được khai thác, ứng dụng vào việc tạo ra các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật, thủ công, mỹ nghệ phục vụ xã hội, tạo ra giá trị kinh tế cho các doanh nghiệp, tổ chức, cộng đồng.

Di tích Bản Chiềng (Thái Lan) lưu lại các hiện vật cổ trong lòng đất. Ảnh: TRỊNH SINH

Xây dựng thương hiệu di sản để bảo tồn

Nhiều nước trên thế giới đã xây dựng thương hiệu cho các di sản văn hóa với mục đích cụ thể là phát triển du lịch. Đó là một trong những mục tiêu chiến lược bảo tồn và phát huy giá trị của di sản văn hóa.

Khu di tích Bạch Đằng Giang (Hải Phòng) được tôn tạo, trở thành điểm đến du lịch, văn hóa, giáo dục.

Bảo chứng tinh hoa bằng căn cốt tinh hoa

Xây dựng, khẳng định, lan tỏa thương hiệu di sản, phải bảo đảm tốt được việc bảo tồn, bảo vệ, lan tỏa giá trị văn hóa, lịch sử, nghệ thuật… mà di sản đó hội tụ. Đó là cơ sở bền vững cho việc khai thác lâu dài, bền vững giá trị kinh tế, thương mại của di sản.

Học sinh trải nghiệm tinh hoa nghề gốm.

Muốn làm tốt phải kể hết cái khó!

Nói đến thương hiệu, cũng là nói đến thị trường, đến kinh tế, đến thương mại với những quy luật của thương trường. Việc biến những di sản văn hóa thành cái “vốn” để làm thương mại là việc rất khó mà nhiều doanh nghiệp, trong đó có những người thực hành di sản đã từng bước “dò dẫm” và thành công.

Minh họa: ĐẶNG TIẾN

Drama mang tên thanh xuân

Hoan đến chỗ hẹn sớm 10 phút. Khoảng thời gian đó đủ để tâm trạng bình ổn. Bởi vì người hẹn cô hôm nay là anh. Người của một thời tha thiết. Người mà cô đã hơn 20 năm không gặp, thậm chí hoàn toàn bặt tin.

Nhặt từ sách

Nhặt từ sách

“Các thuật toán (truyền thông mạng xã hội) đã tiêu giảm nhiều mặt cảm xúc của con người - ghét, yêu, phẫn nộ, vui mừng, bối rối - thành một danh mục duy nhất: Tương tác.

Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội) trở thành điểm đến mới nhờ tái hiện các công trình kiến trúc và các hoạt động văn hóa của nhiều dân tộc anh em.

Chuyên đề "Gió di sản căng buồm thương hiệu"

Xây dựng thương hiệu từ di sản văn hóa là mảnh đất giàu tiềm năng. Theo tinh thần Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về Phát triển văn hóa Việt Nam, công cuộc này cần dựa trên nền tảng và khai thác sức mạnh nội sinh của văn hóa.

“Ru Cảnh 20”, 120 cm x 150 cm.

Lụa “Ru Cảnh” và cách tân mới lạ

Tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam vừa diễn ra triển lãm cá nhân tranh lụa rất đặc sắc của nữ họa sĩ Phan Minh Bạch. Với 33 bức tranh khổ lớn (từ 70 x 90cm đến 120 x 240cm), có lẽ nhiều chục năm qua, mới có những cách tân “có một không hai” cả về tinh thần sáng tạo và thủ pháp thực hành, được đưa vào một thể loại tranh cổ điển.

Tác phẩm “Nguồn sáng” của Vũ Xuân Đông (70cm x 70cm x 65cm), treo dưới đèn mái vòm của tòa nhà số 19 Lê Thánh Tông.

Tầm vóc lớn của di sản văn hóa, giáo dục

Trong ngày thứ bảy (16/5) vừa qua, đã diễn ra Hội nghị tổng kết kinh nghiệm công tác xây dựng Hồ sơ khoa học Quần thể di tích và danh thắng Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc trình UNESCO công nhận là Di sản thế giới.

Đưa bản sắc vào "kể chuyện" trong nghệ thuật biểu diễn là một hướng đi của công nghiệp văn hóa. Ảnh: QUANG HƯNG

Hiểu thế mạnh để làm tốt công nghiệp văn hóa

Gần đây, trong cuộc làm việc của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, vấn đề xây dựng Nghị quyết của Chính phủ về phát triển các ngành công nghiệp văn hóa; xây dựng Luật Công nghiệp văn hóa là những nội dung được chỉ đạo khẩn trương thực hiện.

Ảnh: TỐNG NGỌC

Những ngã ba đời

Tôi tới căn nhà anh thuê ngay đầu phố Lý Nam Đế (Hà Nội) bởi một sự tình cờ. Ngồi lại lai rai vài ly cũng chẳng phải có hẹn mà nên. Nhưng tôi cứ nhớ mãi cái khung hình có dòng chữ mà một lãnh đạo của Đảng, Nhà nước viết tặng anh “ai cũng có rất nhiều chỗ để đi, nhưng chỉ có một chốn để trở về”.

Văn hóa kiến tạo thương hiệu Việt

Văn hóa kiến tạo thương hiệu Việt

Ngày 15/5 tại Hà Nội, Diễn đàn quốc gia “Văn hóa kiến tạo thương hiệu Việt trong kỷ nguyên hội nhập” đã diễn ra tại Học viện Phụ nữ Việt Nam, do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp văn hóa Việt Nam phối hợp Hội Chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu TP Hà Nội tổ chức.

 Những trang sách “đời người” với Huế

Những trang sách “đời người” với Huế

Được ví như công trình “tổng kết cuộc đời”, bộ sách “Phan Thuận An với Huế” (NXB Tri thức) không chỉ là tuyển tập những bài viết kết tinh một đời nghiên cứu tâm đắc của tác giả mà còn là nguồn tư liệu quan trọng với những ai yêu văn hóa lịch sử, di sản vùng đất Cố đô Huế.

Sáng tác về đường sắt

Sáng tác về đường sắt

Tại Huế ngày 12/5, với sự chỉ đạo của Tổng công ty đường sắt Việt Nam, Công ty cổ phần đường sắt Bình Trị Thiên đã phối hợp tổ chức tọa đàm “Viết về những ký ức, kỷ niệm sâu sắc ngành Đường sắt Việt Nam”.

“Tôi ngưỡng mộ giá trị văn hóa của người Việt”

“Tôi ngưỡng mộ giá trị văn hóa của người Việt”

Năm 2024, nhà thơ, GS, TS người Mỹ Bruce Weigl được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam Tô Lâm ký trao tặng Huân chương hữu nghị nhờ đóng góp tích cực trong việc tham gia dịch và quảng bá hiệu quả các tác phẩm văn học Việt Nam, tổ chức giao lưu, kết nối, góp phần xây dựng nhịp cầu hữu nghị giữa Việt Nam và Mỹ.

Những đóa sen bất khuất

Những đóa sen bất khuất

Lấy hình tượng hoa sen làm mạch dẫn xuyên suốt, triển lãm chuyên đề “Sen trong đá” kể câu chuyện về vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam giữa chiến tranh và lao tù vừa được khai mạc tại Bảo tàng Côn Đảo (đặc khu Côn Đảo, TP Hồ Chí Minh).