Du lịch hóa lễ hội cầu ngư

Lễ hội cầu ngư là một trong những sự kiện văn hóa truyền thống đặc sắc của tỉnh Bình Định, thường được tổ chức hằng năm vào tháng Giêng. Lễ hội còn là dịp để người dân Bình Định trao đổi kinh nghiệm về nghề cá, cải thiện kỹ năng khai thác và chế biến thủy sản, giúp nâng cao thu nhập và cải thiện đời sống của người dân, góp phần phát triển bền vững kinh tế địa phương.
Lễ rước nghinh ông tại Vạn đầm Xương Lý.
Lễ rước nghinh ông tại Vạn đầm Xương Lý.

Mong là sự kiện văn hóa tiêu biểu

Lễ hội cầu ngư gắn liền với tục thờ cúng cá Ông (cá voi) và cá Bà (cá heo) của ngư dân vùng duyên hải Trung Bộ trải dài đến Nam Bộ, được coi là ngày lễ quan trọng nhất trong năm gắn liền với tín ngưỡng của cư dân miền biển. Tại Bình Định, đã xây dựng hơn 15 nơi thờ tự cá Ông (hay còn gọi lăng Nam Hải) với quy mô lớn nhỏ khác nhau tạo thành nét văn hóa tinh thần độc đáo.

Trong lễ hội, những bài hát vọng ca, những câu chuyện kể về sự tích các vị thần biển được truyền lại, giúp người dân hiểu hơn về lịch sử và ý nghĩa của lễ hội. Những năm qua, vào mỗi dịp lễ hội, lượng du khách đổ về Bình Định tăng đột biến, mang lại nguồn thu lớn cho ngành du lịch và các dịch vụ liên quan. Những sản phẩm đặc sản địa phương như mực, cá khô, nước mắm… được tiêu thụ mạnh, góp phần cải thiện thu nhập cho ngư dân.

Ông Tạ Xuân Chánh, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Bình Định cho biết, lễ hội cầu ngư không chỉ giúp người dân gìn giữ những phong tục, tập quán lâu đời mà còn là cơ hội để giới thiệu và quảng bá văn hóa Bình Định đến với du khách trong và ngoài nước. Do vậy, các hoạt động trong lễ hội ngày càng được nâng cao về chất lượng, phong phú về nội dung, thu hút sự quan tâm của du khách và góp phần đưa lễ hội cầu ngư trở thành một sự kiện văn hóa tiêu biểu của tỉnh.

Để góp vào du lịch bền vững

Luôn ý thức gìn giữ, truyền dạy và trao truyền nghi thức tín ngưỡng của lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý cho thế hệ sau, nghệ nhân Nguyễn Kim Chức (xã Nhơn Lý, TP Quy Nhơn, Bình Định) chia sẻ, là thành viên của cộng đồng ngư dân Nhơn Lý, tôi luôn cảm thấy tự hào mỗi khi tham gia lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý. Ông cho biết, mỗi năm, khi lễ hội đến, không khí tại làng chài như được thổi một luồng sinh khí mới. Từ người già đến trẻ em, tất cả đều háo hức chuẩn bị và tham gia các hoạt động của lễ hội.

Nghệ nhân cũng bày tỏ mong muốn các cấp lãnh đạo và chính quyền địa phương sẽ tiếp tục quan tâm và hỗ trợ để lễ hội cầu ngư trở thành điểm nhấn văn hóa du lịch không chỉ của Nhơn Lý mà còn của cả vùng đất Quy Nhơn. “Lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý đã, đang và sẽ mãi là niềm tự hào của chúng tôi. Chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực gìn giữ, phát huy để lễ hội luôn sống động và lan tỏa giá trị văn hóa đến với cộng đồng dân cư vùng biển đảo và du khách thập phương”, ông nói.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bình Định Nguyễn Tự Công Hoàng cho biết, đã đề nghị thành phố Quy Nhơn chủ động phối hợp Sở Văn hóa và Thể thao, các ngành liên quan thực hiện nhiệm vụ quy hoạch tổng thể, quy hoạch chi tiết không gian thiêng của lễ hội. Đặc biệt là khu vực Lăng Ông Nam hải Vạn đầm Xương Lý, bến cá Xương Lý nói riêng, Vạn đầm Xương Lý nói chung bảo đảm tính kế thừa, bảo đảm tiêu chí về môi trường, cảnh quan.

Cùng với đó, cần thúc đẩy việc lan tỏa, phát huy giá trị lễ hội, kết nối với các tổ chức, công ty lữ hành du lịch để có kế hoạch phục vụ nhu cầu tham quan, tìm hiểu của các đoàn khách trong nước và quốc tế, gắn kết với phát triển du lịch bền vững. Từ đó đề ra phương án, chương trình bảo vệ, phát huy giá trị, kêu gọi sự ủng hộ, kết nối với các địa phương, tổ chức kinh tế có gắn kết với giá trị di sản lễ hội. Tôn vinh các cá nhân, cộng đồng có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, thực hành, bảo vệ và phát huy giá trị di sản lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý.

Ngày 10/12/2024, lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý đã được Bộ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch ký ban hành quyết định đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Trước đó là Võ cổ truyền Bình Định; hát bội Bình Định; nghệ thuật bài chòi; lễ hội chùa Bà-cảng thị Nước Mặn và nghề chằm nón ngựa Phú Gia.

Có thể bạn quan tâm

Tác phẩm của họa sĩ Đặng Thảo Ngọc.

Trên tầng không, dưới một mái nhà

Hội họa đã đưa Tạ Đình Khiêm và Đặng Thảo Ngọc đến với nhau, trở thành một phần đời sống của họ suốt nhiều năm qua. Cùng chia sẻ tình yêu nghệ thuật, mỗi người vẫn lựa chọn một con đường sáng tạo riêng, với những mối quan tâm và ngôn ngữ biểu đạt khác biệt. Triển lãm “Trên tầng không”, diễn ra từ ngày 17 đến hết ngày 24/10 tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, là dịp nhìn lại hành trình ấy qua những tác phẩm mang dấu ấn cá nhân và câu chuyện đồng hành của hai tâm hồn nghệ sĩ.

“Tử chiến trên không” nhận giải Phim hay nhất tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng 2026.

“Lịch sử tạo bản sắc cho nền điện ảnh của chúng ta”

Năm 2025, đạo diễn Trần Quang Hàm (Hàm Trần) ghi dấu bộ phim ăn khách “Tử chiến trên không”, kể về một sự kiện lịch sử có thật làm chấn động ngành hàng không Việt Nam. Chia sẻ với Thời Nay, trong vai trò là đạo diễn, biên kịch, dựng phim, anh nói về những “bí quyết” để làm nên một tác phẩm điện ảnh lịch sử hấp dẫn.

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Mượn con đường đô thị dẫn vào con đường người trẻ

Từ cuộc gặp chẳng ai mong muốn nơi ngã tư đường, “Người khách mới trên chuyến xe 461” (NXB Kim Đồng) mở ra câu chuyện đẹp về tình thân, tình người giữa nhịp sống đô thị hối hả. Chọn cách kể ký ức đan xen hiện tại, nhà báo-nhà văn Nguyễn Khắc Cường khéo léo xâu chuỗi các tình tiết để từng câu chuyện tưởng chừng giản đơn ấy dẫn người đọc đến nhiều tầng cảm xúc khác nhau.

Tinh thần jazz sinh viên tươi trẻ.

Cảm nhận một Việt Nam rất mới qua jazz

Một đêm nhạc jazz được lên ý tưởng, dàn dựng và chuẩn bị từ thiết kế sân khấu, truyền thông đến hậu cần và biểu diễn… đều do sinh viên. Điều đặc biệt thú vị, chương trình đã chọn hướng giới thiệu jazz trong sự hòa quyện với mạch nguồn truyền thống âm nhạc Việt Nam và truyền thống tri ân người đi trước, những thế hệ nghệ sĩ-giảng viên đặt nền móng cho sự ra đời, trưởng thành của Khoa Nhạc Jazz, Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam.

“Dệt Sắc Đan Mây” - Trao sách, gửi yêu thương

“Dệt Sắc Đan Mây” - Trao sách, gửi yêu thương

Ngày 16/10 vừa qua, sự kiện “Dệt Sắc Đan Mây” của dự án giáo dục Libreria Project được tổ chức thành công tại Trường tiểu học Vĩnh Phúc (phường Ngọc Hà, Hà Nội), thu hút hơn 1.000 học sinh tham gia. Đây là dự án cộng đồng được thành lập vào năm 2020 với mong muốn thu hẹp khoảng cách tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn trẻ thơ thông qua sách.

Ảnh: ANH QUÂN

Vươn cánh rộng, hướng tới lan tỏa

Tại khu vực trung tâm của biên giới phía bắc, nếu ai dành được thời gian thu mát mẻ để du ngoạn, hẳn đã dự được buổi xòe Thái đặc sắc “đại hoành tráng vung cánh” vừa diễn ra tối thứ sáu (16/10) vừa qua với sự tham gia của 2.026 người mang tên “Xòe Thái - Trọn một vòng yêu” tại sân vận động phường Nghĩa Lộ, tỉnh Lào Cai.

Học sinh Trường Phổ thông DTNT THPT tỉnh Quảng Ngãi gói bánh truyền thống trong ngày Tết cổ truyền.

Gieo bản sắc ở trường dân tộc nội trú

Hệ thống Trường phổ thông Dân tộc nội trú (PTDTNT) không chỉ gánh vác sứ mệnh tạo dựng sự bình đẳng trong cơ hội tiếp cận giáo dục cho vùng khó khăn, mà còn là không gian văn hóa đặc biệt. Đây chính là nơi hội tụ, bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống quý báu của các dân tộc thiểu số giữa dòng chảy hội nhập và chuyển đổi số mạnh mẽ hiện nay.

Khách nước ngoài “đi chợ” Việt. Ảnh: NGUYỆT ANH

Người chạy chợ

Thành, bốn mươi mốt tuổi, kiếm sống bằng nghề dẫn khách nước ngoài đi chụp ảnh chợ Hà Nội. Khách tìm thấy tour trên Airbnb (nền tảng phục vụ du lịch), đăng ký rồi đeo máy ảnh theo cậu luồn giữa những hàng rau, hàng cá. Cậu vẫn đùa mình cũng là người chạy chợ.

“Ảo quan” nhận giải tại Hàn Quốc

Theo Nhà hát kịch Sân khấu nhỏ TP Hồ Chí Minh, vở nhạc kịch đương đại “Ảo quan” (Tác giả-đạo diễn: Chinh Ba) vừa được trao giải “Tác phẩm đặc biệt” tại Liên hoan Nghệ thuật sân khấu Chữa lành Quốc tế Daegu (Hàn Quốc) lần thứ 23.

Một cảnh trong phim “Đông Dương” (1992) được quay tại Vụng Oản, Quảng Ninh. Nguồn: LAODONG.COM

Bài toán khó: Phim trường trong lòng di sản

Thông qua điện ảnh, di sản đi vào đời sống đương đại, trở thành chất liệu cho sáng tác. Tuy vậy, trước nguy cơ đe dọa tính toàn vẹn của di sản, đã có nhiều câu hỏi sao cho vừa giữ được di sản, vừa tạo điều kiện cho điện ảnh trở thành cầu nối quá khứ với hôm nay?

Khán giả nhỏ giao lưu sau khi xem phim “Trạng Quỳnh thời nhí nhố”.

Chờ những câu chuyện Việt trên hoạt hình

Từ góc nhìn của sinh viên hoạt hình, người thực hành nghề luật, sinh viên viết văn - báo chí đến khán giả thường xuyên xem phim hoạt hình, các ý kiến bạn đọc gửi về chuyên đề “Cơ hội nào để hoạt hình Việt Nam vươn tầm quốc tế” (Thời Nay số 1744, 1/10/2026) cho thấy sự quan tâm ngày càng rõ đối với lĩnh vực này.

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Phát triển Không gian tri thức số tại Huế

Hội Xuất bản Việt Nam, Công ty cổ phần Thư viện số Việt Nam và Ban Thường vụ Thành đoàn Huế vừa ký chương trình phối hợp “Phát triển văn hóa đọc và Không gian tri thức số tại thành phố Huế”.

Nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh (1926-2017).

Nhớ cụ già bát thập bên bàn gỗ, soi kính lúp từng dòng chữ Hán Nôm

Lần đầu tôi gặp nhà nghiên cứu Thái Kim Đỉnh vào hè năm 1993 khi ở Huế về nghỉ phép. Lần đó Tạp chí Hồng Lĩnh đăng bài của nhà văn Xuân Thiều viết về cha tôi và tôi đã đến nhà cụ để hỏi thêm một số thông tin về người cha quá cố của mình thời còn làm tuyên huấn tỉnh đội. Gặp cụ mới biết là đồng hương Đức Thọ, làng tôi và làng cụ chỉ cách nhau một cánh đồng. Bất ngờ nhất là bố tôi và cụ xưa từng học với nhau ở trường huyện, từng quen biết nhau từ thủa thiếu thời…

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Nhiều ý nghĩa từ một cuốn sách về kiêng kỵ

Trong đời sống tín ngưỡng dân gian, nếu nghi lễ là cách con người hướng tới thần linh bằng những hành động cụ thể, thì kiêng kỵ là việc con người tự đặt mình vào giới hạn trước cái thiêng. Bởi vậy, những điều “không được làm” tưởng nhỏ bé lại chứa đựng một tầng sâu văn hóa.

Các vị khách mời và thành viên Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội trong buổi ra mắt cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút”.

Giữ hương vị phố trong ký ức Hà Nội

Nhân 10 năm Nhóm Ký họa đô thị Hà Nội, cuốn sách “Hương vị phố cổ Hà Nội - Ký họa và tùy bút” vừa ra mắt, gợi lại một Hà Nội gần gũi qua những món ăn bình dị, gánh hàng rong, góc phố quen thuộc và câu chuyện của những người nhiều năm gắn bó với phố.

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

Giáo dục tài chính cho trẻ bằng truyện tranh

ThS Lê Thị Thúy Sen, tác giả truyện tranh “Khéo khôn với tiền - Tránh những ưu phiền” (NXB Kim Đồng phát hành) vừa giao lưu với độc giả nhí tại TP Hồ Chí Minh. Bà đã có nhiều chia sẻ đầy thú vị về giáo dục tài chính cho thiếu nhi trong đời sống hằng ngày.

Từ âm nhạc, chắp cánh giấc mơ bay

Từ âm nhạc, chắp cánh giấc mơ bay

Lễ ra mắt mô hình thí điểm “Tuyến phố thông minh” trên trục Hàng Đào-Hàng Ngang-Hàng Đường-Đồng Xuân-Hàng Giấy đã diễn ra tối ngày 9/10, tại số 48 Hàng Ngang.

Giới thiệu về triển lãm “Bản thể giấy”.

“Bản thể giấy” giàu có thêm từ bản thể nghệ sĩ

Là phương tiện, giấy vàng son, giấy trầm sâu, giấy mịn màng qua tạo hình từ bàn tay họa sĩ. Thăm triển lãm “Bản thể giấy” đang mở tại B&C Maison d’Art, số 8 ngõ Thi Sách, phố Thi Sách (Hà Nội), người xem thấy được nhiều hơn từ cảm nhận chất liệu. Cũng như bỏ qua chính chất liệu để khám phá thế giới nghĩ của những tâm hồn đẹp.