Trong loạt bài này, chúng tôi sẽ tập trung phân tích những nền tảng đã được tích lũy, nhận diện rõ các dư địa phát triển còn chưa được khai thác, đồng thời chỉ ra những “điểm nghẽn” cần sớm tháo gỡ để Đồng Nai có thể chuyển mình thực chất, bền vững.
Bài 1: Công nghiệp nền tảng
Đồng Nai lâu nay được biết đến là “thủ phủ” công nghiệp của cả nước. Từ khu công nghiệp Biên Hòa 1 ra đời sớm nhất ở nước ta năm 1963, đến nay, trên địa bàn tỉnh Đồng Nai đã có 58 khu công nghiệp được thành lập, thu hút hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Điểm đến các thương hiệu lớn
Tại Phòng giới thiệu sản phẩm của Công ty trách nhiệm hữu hạn Điện máy AQUA Việt Nam (Khu công nghiệp Biên Hòa 2), những chiếc tủ lạnh, máy giặt được sản xuất từ cách đây ba thập niên được trưng bày cạnh các dòng sản phẩm thông minh, hiện đại vừa ra mắt đầu năm 2026.
Từ nhà máy ban đầu đặt tại đây, sau 30 năm phát triển, các sản phẩm máy giặt, tủ lạnh của doanh nghiệp đã hiện diện trong nhiều gia đình trên khắp cả nước. Nếu như những ngày đầu, mỗi ngày nhà máy chỉ cho ra đời vài sản phẩm, thì đến nay, sản lượng đã tăng lên hàng nghìn sản phẩm cung ứng ra thị trường, phản ánh rõ nét bước trưởng thành cả về quy mô lẫn năng lực sản xuất của doanh nghiệp.
Năm 2026 là dịp tròn 30 năm có mặt tại Đồng Nai, cũng là thời điểm AQUA đã công bố chiến lược phát triển hoạt động các nhà máy tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2 đến năm 2045, với tổng vốn đầu tư gia hạn gần 1.540 tỷ đồng (khoảng 75 triệu USD). Qua đó, nâng tổng công suất cả ba nhà máy lên xấp xỉ 1,6 triệu sản phẩm/năm, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong nước và xuất khẩu đi nhiều quốc gia trên thế giới.
Tổng Giám đốc AQUA Việt Nam Fan Guofeng chia sẻ, Đồng Nai với nhiều lợi thế để phát triển công nghiệp, nhất là giao thông thuận lợi, nhân lực dồi dào, môi trường đầu tư tốt. Đến nay, chúng tôi đã gắn bó tròn 30 năm, doanh nghiệp luôn lấy người dùng làm trung tâm, không ngừng cải tiến và duy trì chất lượng sản phẩm. Để tiếp nối hành trình, doanh nghiệp quyết định gia hạn đầu tư và tăng nguồn vốn với cam kết kiến tạo tương lai thông minh và bền vững.
Cùng với tủ lạnh, máy giặt AQUA, nhiều sản phẩm công nghiệp được sản xuất tại Đồng Nai đã được xuất khẩu đi khắp thế giới. Đối với thị trường trong nước, các sản phẩm như: bột ngọt Ajinomoto, ắc quy Đồng Nai, máy biến áp Thibidi, Vinacafe... đã trở nên quen thuộc trong nhiều thập niên qua với người dân cả nước.
Đồng Nai với lợi thế vị trí địa lý, nguồn nhân lực dồi dào, môi trường đầu tư tốt, chính quyền luôn kiên định đồng hành cùng doanh nghiệp, nhiều tập đoàn hàng đầu trên thế giới lớn như: Hyosung, Nestlé, C.P., Bosch, Lixil, Formosa, Amata, Pouchen, Changshin... đã chọn Đồng Nai làm điểm đến đầu tư phát triển công nghiệp lâu dài và liên tục tăng vốn mở rộng sản xuất, kinh doanh.
Đến nay, tỉnh Đồng Nai đã thành lập 58 khu công nghiệp, trong đó 43 khu công nghiệp đã đi vào hoạt động với tổng diện tích hơn 14.600ha, đã thu hút hơn 2.255 dự án vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư hơn 43 tỷ USD.
Công nghiệp của Đồng Nai đóng vai trò trụ cột và động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương, đóng góp quan trọng đối với đất nước. Tỷ trọng công nghiệp-xây dựng và dịch vụ trong quy mô kinh tế Đồng Nai đạt hơn 81%.
Từ Đồng Nai ra nhiều tỉnh, thành phố
Nói đến phát triển khu công nghiệp tại Đồng Nai không thể không nhắc đến Tổng công ty Phát triển khu công nghiệp (Sonadezi). Từ năm 1990, Sonadezi tiên phong trong lĩnh vực hạ tầng khu công nghiệp của Việt Nam, đến nay doanh nghiệp đã và đang phát triển 13 khu, cụm công nghiệp tại Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, Lâm Đồng với tổng diện tích hơn 4.600ha.
Các khu công nghiệp của hệ thống Sonadezi đã thu hút gần 1.000 dự án với tổng vốn đăng ký đầu tư khoảng 12 tỷ USD và hơn 30 nghìn tỷ đồng. Trong đó, có nhiều dự án FDI nổi bật của Fujitsu (nay là Tripod Việt Nam), Bosch, Aqua, Shell, Meggitt, Sony, Olympus... Các dự án này đã góp phần tích cực đưa Đồng Nai trở thành nơi cung ứng nhiều sản phẩm công nghệ cao như linh kiện máy bay, linh kiện ô-tô, linh kiện điện tử, robot, linh kiện cho các loại máy móc hiện đại của nhiều thương hiệu nổi tiếng trên thế giới…
Lãnh đạo Sonadezi cho biết, doanh nghiệp đang quyết liệt đẩy nhanh tiến trình thực hiện xanh hóa, thông minh hóa trong quá trình đầu tư, vận hành các khu công nghiệp. Các khu công nghiệp của Sonadezi hướng đến tích hợp các nguyên tắc kinh tế xanh, tuần hoàn và mục tiêu Net Zero không chỉ trong hoạt động của hệ thống Sonadezi mà còn cả các doanh nghiệp thứ cấp tại các dự án.
Amata được biết đến là một trong những khu công nghiệp tiên phong của cả nước trong chuyển đổi phát triển theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn. Năm 1994, với vốn đăng ký ban đầu 89 triệu USD vào Đồng Nai, đến nay, khu công nghiệp Amata đã có hơn 200 nhà đầu tư thứ cấp thu hút hơn 3,5 tỷ USD, tạo việc làm cho hàng chục nghìn người lao động.
Từ thành công tại khu công nghiệp Amata, tập đoàn đến từ Thái Lan đã đầu tư Khu công nghiệp công nghệ cao Long Thành với diện tích 410ha, tổng vốn đầu tư đăng ký hơn 282 triệu USD. Cùng với đó, Amata còn đầu tư khu công nghiệp ở tỉnh Quảng Ninh và tỉnh Quảng Trị.
Khu công nghiệp Hố Nai được thành lập từ năm 1998, với quy mô diện tích gần 500ha. Sau gần 30 năm hình thành và phát triển, đến nay, khu công nghiệp Hố Nai đã thu hút 130 nhà đầu tư, trong đó có hơn 70 doanh nghiệp có FDI với tổng vốn đăng ký hơn 1 tỷ USD, tạo việc làm ổn định cho khoảng 18.000 lao động. Sau khi thành công ở Đồng Nai, năm 2025 Công ty cổ phần khu công nghiệp Hố Nai đã chính thức tiếp quản, đầu tư vào hai khu công nghiệp mới với quy mô gần 1.000ha ở tỉnh Lâm Đồng và tỉnh Thanh Hóa.
Tổng Giám đốc Công ty cổ phần khu công nghiệp Hố Nai Nguyễn Công Định chia sẻ: “Chúng tôi đã từng bước đầu tư, hoàn thiện hạ tầng đồng bộ, hiện đại, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các cơ quan quản lý nhà nước để kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho nhà đầu tư. Sự phát triển bền vững của các nhà đầu tư chính là nền tảng cho sự phát triển vững bền của khu công nghiệp”.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Kim Long cho rằng, Đồng Nai có nền tảng công nghiệp phát triển sớm, hệ thống khu công nghiệp quy mô lớn với tỷ lệ lấp đầy cao, chuỗi cung ứng tương đối hoàn chỉnh, nguồn nhân lực dồi dào, có tay nghề.
Hiện nay, Đồng Nai tập trung tiến hành thực hiện quy hoạch phân khu, phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết các khu công nghiệp, đẩy nhanh đầu tư xây dựng hạ tầng khu công nghiệp để thu hút các dự án đầu tư đối với các khu công nghiệp đã hoàn chỉnh hạ tầng. Trong đó, thực hiện nhất quán ưu tiên chọn lọc dự án công nghệ sạch, thân thiện môi trường và các dự án công nghệ cao, năng lượng tái tạo.
(Còn nữa)
