Đòn bẩy phát triển công nghiệp
Hiện nay, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng quản lý thống nhất bốn trụ cột chiến lược gồm: Khu công nghệ cao, Khu công nghệ thông tin tập trung, hệ thống các khu công nghiệp và Khu thương mại tự do.
Trong bức tranh công nghiệp thành phố Đà Nẵng (cũ) thời gian qua, cơ cấu ngành nghề tại các khu công nghiệp đã có những chuyển biến tương đối rõ nét. Các ngành thâm dụng lao động, đất đai, công nghệ trung bình, vốn ít, hiệu quả kinh tế không cao từng bước chuyển dần sang các ngành có hàm lượng công nghệ tiên tiến, có giá trị gia tăng cao và thân thiện với môi trường.
Nhìn chung, Đà Nẵng là hình mẫu điển hình cho hiệu quả của chiến lược “hạ tầng đi trước, dự án theo sau” trong phát triển ngành công nghiệp. Đơn cử như quá trình phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, thành phố Đà Nẵng (cũ) từng khởi điểm với một ngành công nghiệp điện tử non trẻ, chủ yếu tập trung vào gia công phần mềm với tỷ trọng gia công hơn 80% vào những năm 2000.
Bằng tầm nhìn chiến lược, các chủ trương phát triển công nghiệp công nghệ thông tin của thành phố nhanh chóng được cụ thể hóa thông qua những hành động thiết thực, nổi bật là việc đưa vào sử dụng Khu công viên phần mềm Đà Nẵng năm 2008. Đến năm 2024, tỷ trọng gia công đã giảm xuống dưới 40%; chuyển dịch trọng tâm sang phát triển sản xuất sản phẩm và cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin có giá trị cao, qua đó đưa kim ngạch xuất khẩu phần mềm đạt 165 triệu USD.
Các khu công viên phần mềm Đà Nẵng đã đóng vai trò kép, vừa là thỏi nam châm thu hút các dự án công nghệ thông tin, vừa là thung lũng công nghệ thu nhỏ ươm mầm nhiều dự án tiềm năng. Quá trình xây dựng và phát triển các khu công nghiệp, khu chế xuất và khu kinh tế ở thành phố Đà Nẵng (cũ) và tỉnh Quảng Nam trước đây đã có nhiều biến đổi tích cực phụ thuộc vào những chính sách, chủ trương của Trung ương và địa phương.
Ngoài những khu công nghiệp hiện đại đã có như: Khu công nghệ cao, Khu công nghệ thông tin tập trung, Khu công nghiệp cơ khí ô tô Chu Lai-Trường Hải, hai địa phương trước sáp nhập cũng có những định hướng và quy hoạch phát triển các khu công nghiệp theo hướng chuyên sâu và hiện đại, hình thành các cụm liên kết công nghiệp với các khu công nghiệp hiện hữu.
Điển hình cho tầm nhìn này là phương án chuyển đổi Khu công nghiệp Đà Nẵng thành Khu phố tài chính quốc tế An Đồn, hướng đến hình thành một đô thị hiện đại và trở thành trung tâm kinh tế mới của thành phố; chuyển đổi Khu công nghiệp Hòa Khánh đáp ứng tiêu chí mô hình khu công nghiệp sinh thái.
Làm mới đòn bẩy phát triển
Theo Quy hoạch Đà Nẵng (cũ) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, phương hướng phát triển ngành công nghiệp là xây dựng Đà Nẵng trở thành một trong những trung tâm công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ của cả nước; tăng tỷ trọng các ngành, lĩnh vực sản xuất có hàm lượng cao về công nghệ, tri thức, có giá trị gia tăng cao, thân thiện với môi trường.
Trong khi đó, Quy hoạch tỉnh Quảng Nam (trước đây) thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 cũng đặt trọng tâm vào kinh tế tuần hoàn, các ngành công nghiệp có hàm lượng tri thức cao, tự động hóa, giá trị gia tăng cao và công nghiệp chế biến, chế tạo; hình thành trung tâm cơ khí đa dụng và ô-tô quốc gia…
Nhìn chung, cả hai địa phương trước khi sáp nhập đã có sự “đồng điệu” trong tầm nhìn phát triển ngành công nghiệp. Qua đó, phản ánh xu thế phát triển các khu công nghiệp hiện đại, chuyên sâu là bước đi tất yếu trong bối cảnh và không gian phát triển mới.
Là một trong những dự án tiên phong theo hướng công nghiệp chuyên sâu, thân thiện với môi trường, dự án Khu công nghiệp Hòa Ninh được xây dựng dựa trên tiềm năng và phát huy lợi thế vị trí của khu vực; hình thành khu công nghiệp với hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại, phát triển bền vững, thân thiện với môi trường để thu hút đầu tư đa dạng các ngành nghề, loại hình công nghiệp phù hợp với định hướng phát triển của thành phố Đà Nẵng.
Tại Hội nghị đối thoại doanh nghiệp năm 2025, ông Tạ Quốc Bảo, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thanh Bình Phú Mỹ kiêm Giám đốc chi nhánh Đà Nẵng- Khu công nghiệp Hòa Ninh cho biết: Khu công nghiệp Hòa Ninh với định hướng phát triển công nghiệp chuyên sâu, ứng dụng công nghệ hiện đại và dịch vụ logistics tiên tiến, sẽ cùng Khu công nghệ cao Đà Nẵng và khu sản xuất trong Khu thương mại tự do tạo thành một trung tâm công nghiệp mới với quy mô khoảng 2.000 ha, qua đó giúp Đà Nẵng có thêm động lực tăng trưởng, tạo chân hàng cho cảng Liên Chiểu. “Để hiện thực hóa tầm nhìn này, sự liên kết trong phát triển Khu công nghiệp Hòa Ninh là yếu tố then chốt, tạo nên sức mạnh tổng hợp và lợi thế cạnh tranh vượt trội”, ông Tạ Quốc Bảo chia sẻ.
Để hình thành khu công nghiệp hiện đại, chuyên sâu, ngoài phát triển hạ tầng “cứng” đồng bộ, hiện đại, đầy đủ các tiện ích công nghiệp cùng hệ sinh thái dịch vụ, còn phải chú trọng đến hạ tầng “mềm” như: thủ tục hành chính; hệ thống quản lý; chính sách ưu đãi, hỗ trợ...
Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng Vũ Quang Hùng cho biết: Sau khi kiện toàn về tổ chức và chức năng, nhiệm vụ, Ban quản lý được phân cấp, ủy quyền sâu hơn với bộ máy tinh gọn, linh hoạt hơn để phục vụ hiệu quả; thể hiện vai trò mới trong điều phối phát triển công nghệ cao, công nghiệp theo mô hình vùng kinh tế đặc thù.
