Nông nghiệp, nông dân và nông thôn được xác định không thể đứng ngoài cuộc trong chiến lược phát triển. Hiện nay, kinh tế toàn cầu biến động phức tạp, do đó, yêu cầu tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế Việt Nam ngày càng trở nên cấp thiết.
Phát biểu tại Hội thảo "Động lực cho tăng trưởng kinh tế hai con số và triển vọng nông nghiệp 2026" diễn ra ngày 31/3 do Trung ương Hội Nông dân Việt Nam chủ trì, giao Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt tổ chức, nhà báo Nguyễn Văn Hoài, Tổng Biên tập Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt cho biết: Những năm qua, nền kinh tế Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, khi kinh tế toàn cầu còn nhiều bất định, xu hướng bảo hộ và đứt gãy chuỗi cung ứng vẫn tiềm ẩn rủi ro, các động lực truyền thống đang dần bộc lộ những giới hạn. Điều đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm, nuôi dưỡng và phát huy những động lực tăng trưởng mới mang tính bền vững và có khả năng lan tỏa cao.
Tiến sĩ Cấn Văn Lực, Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, Thành viên Hội đồng tư vấn Tài chính và Tiền tệ quốc gia khẳng định, tăng trưởng không phải là câu chuyện ngắn hạn mà là chiến lược dài hạn, có thể kéo dài đến năm 2045, thậm chí xa hơn. Trong câu chuyện tăng trưởng kinh tế, Tiến sĩ Cấn Văn Lực đặc biệt nhấn mạnh 4 yếu tố “an ninh” cần bảo đảm, bao gồm: an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh chuỗi cung ứng và an ninh mạng, dữ liệu.
“Chúng tôi cho rằng không nhất thiết năm nào cũng phải đạt 10%, mà nên hướng tới mục tiêu bình quân 10% trong 5 năm”, Tiến sĩ Lực nêu ý kiến. Từ đó, Tiến sĩ Cấn Văn Lực đề xuất một số kiến nghị, trong đó có việc ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, tỷ giá, bảo đảm an ninh năng lượng, thị trường tài chính và bất động sản.
“Việc giữ ổn định mặt bằng lãi suất được xem là điều kiện quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng. Ngoài ra, việc cơ cấu lại nền kinh tế, nâng cao chất lượng tăng trưởng thông qua năng suất và hiệu quả đầu tư cũng được nhấn mạnh. Mục tiêu giảm hệ số ICOR từ khoảng 5 xuống 4 được coi là một chỉ tiêu quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn”, ông Lực nhấn mạnh.
Bên cạnh đó, theo Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, tăng trưởng kinh tế hiện nay vẫn phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng và đầu tư công. Thực tế cho thấy, dư nợ tín dụng tăng khoảng 19% nhưng tăng trưởng GDP chỉ đạt khoảng 8%, phản ánh hiệu quả sử dụng vốn còn hạn chế. Trong khi đó, thị trường vốn dù đã phát triển nhưng chưa thực sự bền vững, chưa tạo đủ niềm tin để thu hút nhà đầu tư.
Do đó, các chuyên gia cho rằng cần có những chính sách quyết liệt để khơi thông dòng vốn, giải phóng các dự án bị đình trệ, qua đó đưa nguồn lực lớn quay trở lại nền kinh tế.
Riêng về ngành nông nghiệp, các chuyên gia cũng cho rằng, dù có tiềm năng lớn, nhưng đầu tư vào nông nghiệp hiện mới chỉ chiếm khoảng 11% tổng dư nợ tín dụng, thấp hơn nhiều so với lĩnh vực bất động sản. Nguyên nhân chủ yếu là do thiếu tài sản đảm bảo và các rào cản trong tiếp cận vốn. Vì vậy, để nâng cao giá trị nông sản, cần đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ, nhất là công nghệ chế biến sâu và tiêu chuẩn sản xuất xanh. Đây là điều kiện tiên quyết để nông sản Việt Nam thâm nhập sâu vào các thị trường quốc tế.
Cùng với đó, cần có chính sách cụ thể để hỗ trợ nông nghiệp, từ tín dụng ưu đãi đến phát triển hệ thống nghiên cứu khoa học và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao. Theo Tiến sĩ Trần Công Thắng, Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), khoa học công nghệ là trụ cột quyết định sức mạnh nội sinh của nông nghiệp. Nhưng thay vì chỉ tập trung vào các công nghệ "bề nổi", cần đầu tư vào các nghiên cứu cơ bản như di truyền học, lai tạo giống, công nghệ vaccine và hệ thống dự báo biến đổi khí hậu.
Ngoài ra, để phát triển bền vững, nông nghiệp cần có sự liên kết chặt chẽ giữa "4 nhà": Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Trong đó, hợp tác xã cần được định vị như một mô hình doanh nghiệp hiện đại, đóng vai trò trung tâm trong chuỗi giá trị. Song song, việc nâng cao trình độ của lực lượng lao động nông thôn cũng là yêu cầu cấp bách. Theo đó, người nông dân cần được trang bị kiến thức và công nghệ mới để chuyển đổi từ sản xuất truyền thống sang sản xuất hiện đại.
