Động lực mới cho tăng trưởng nông nghiệp

Năm 2025, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 4% trở lên. Tuy nhiên, mục tiêu này đang gặp thách thức bởi ngưỡng trần tăng trưởng khi mô hình khai thác tài nguyên truyền thống không còn đủ lực để tạo đột phá cộng với biến động thương mại toàn cầu ngày càng phức tạp, khó lường.

Sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) phun thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: MINH ANH)
Sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) phun thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: MINH ANH)

Trong bối cảnh đó, tìm ra động lực mới để đột phá tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết.

Bài 1: Sức mạnh công nghệ và chuyển đổi số

Khoa học-công nghệ hiện đã trở thành “người đồng hành” không thể thiếu trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, từ sản xuất, thu hoạch đến thương mại hàng hóa. Cùng với đó, chuyển đổi số làm thay đổi mạnh mẽ toàn bộ nền nông nghiệp với internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (Blockchain), dữ liệu lớn (Big Data), hệ thống tính toán hiệu năng cao (High Performance Computing-HPC)..., mở ra dư địa lớn cho tăng trưởng.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I năm 2025 ước tính tăng 6,93% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, khu vực nông, lâm, thủy sản tăng 3,74%, đóng góp 6,09% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế. Đây được đánh giá là mức tăng trưởng khá cao của toàn ngành nông nghiệp.

Khoa học-công nghệ là bệ phóng

Từ hoạt động cốt lõi là mía đường, Công ty cổ phần Thành Thành Công (TTC AgriS) mở rộng sản xuất các sản phẩm nông nghiệp giá trị gia tăng cao như gia vị phục vụ nấu ăn, sản phẩm chế phẩm sinh học… với gần 200 sản phẩm được xuất khẩu đến 69 quốc gia. Ngoài ra, các giải pháp nông nghiệp của TTC AgriS đã tạo ra “sức khỏe” bền vững cho đất, cải thiện năng suất cây trồng, tăng hiệu quả sản xuất cho nông dân. Doanh nghiệp hiện tạo việc làm ổn định cho hơn 40.000 lao động trực tiếp và gián tiếp trong toàn chuỗi.

Tổng Giám đốc Công ty Thái Văn Chuyện cho biết: TTC AgriS xây dựng mô hình tích hợp toàn chuỗi từ vùng nguyên liệu-sản xuất-thương mại trên nền tảng công nghệ hướng tới phát triển nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2035.

Bắt đầu từ năm 2018, AgriS từng bước vận hành hệ thống Agri App để quản lý vùng nguyên liệu; ứng dụng blockchain trong truy xuất nguồn gốc… Nhờ đó năng suất vùng nguyên liệu tăng từ 15-30% nhờ chuẩn hóa và số hóa quy trình; hơn 60% khâu logistics và thương mại được số hóa.

Đồng thời, TTC AgriS triển khai mô hình kinh tế nông nghiệp thông minh trên nền tảng tích hợp AgTech-FoodTech-FinTech với ba trụ cột chính: Dinh dưỡng thông minh-truy xuất thông minh-kết nối thông minh. Từ đó hình thành vùng nông nghiệp đạt chuẩn truy xuất toàn chuỗi, sản phẩm có đủ điều kiện tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững (ESG) và minh bạch dữ liệu như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản…

Cũng đóng vai trò bệ phóng gia tăng giá trị, ứng dụng khoa học-công nghệ chính là điều đặc biệt làm nên dấu ấn của Tập đoàn Dabaco Việt Nam trong lĩnh vực chăn nuôi. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Nguyễn Văn Tuế cho biết: Tập đoàn đi đầu trong ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số và đổi mới sáng tạo vào mọi mắt xích sản xuất; đầu tư toàn bộ dây chuyền thiết bị hiện đại, phần mềm quản lý thông minh mang đến bước nhảy vọt về năng suất, chất lượng. Dabaco còn dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu chăn nuôi, dự báo nguy cơ bùng phát dịch bệnh, lập kế hoạch xuất chuồng, cân đối tồn kho giúp tối ưu hóa sản xuất và giảm thiểu rủi ro.

Hệ thống truy xuất điện tử được áp dụng tại tất cả trang trại cho phép ghi nhận toàn bộ quá trình chăn nuôi, bảo đảm minh bạch tuyệt đối và nâng cao niềm tin của khách hàng, tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp. Nhờ đó, năm 2024, Dabaco trở thành doanh nghiệp có doanh thu hàng tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 10.000 công nhân viên, người lao động.

Bứt phá tăng trưởng toàn ngành

Theo ông Lê Phú Hà, Cục trưởng Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thời gian qua, việc số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số để nâng cao giá trị kinh tế số được thể hiện rõ nét trong tất cả ngành nông, lâm, thủy sản. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đã áp dụng hệ thống tưới tự động, tưới nhỏ giọt, tự động điều chỉnh nhiệt độ trong nhà kính, nhà màng… góp phần tiết kiệm chi phí nhân công, nguồn nước, tăng năng suất cây trồng.

Lĩnh vực lâm nghiệp đã ứng dụng công nghệ DND mã vạch trong quản lý giống; tự động hóa, robot kết nối thiết bị, máy móc nhà máy chế biến gỗ có quy mô lớn; ứng dụng công nghệ GIS và ảnh viễn thám để xây dựng các phần mềm phát hiện sớm và cảnh báo cháy rừng từ vệ tinh; ứng dụng IoT trong đo lường, theo dõi, giám sát chất lượng nước tự động 24/24 trong nuôi trồng thủy sản… Từ đó tạo ra giá trị lớn cho ngành nông nghiệp với mức tăng trưởng 3,3% trong năm 2024.

Như vậy, công nghệ và chuyển đổi số không chỉ là bệ đỡ để nâng tầm các doanh nghiệp lớn mà trong từng lĩnh vực, từng “ngõ ngách” của nền nông nghiệp cũng đã ghi nhận sự thay đổi “chóng mặt”, đưa nền sản xuất từ lạc hậu đến vươn mình ngoạn mục với những kết quả đáng tự hào, minh chứng bằng những con số mới nhất của năm 2024 ở một số mặt hàng như: sản lượng lúa đạt 43,52 triệu tấn, xuất khẩu 9,03 triệu tấn gạo với kim ngạch 5,75 tỷ USD; sản lượng điều xuất khẩu 723,8 nghìn tấn, kim ngạch 4,38 tỷ USD, tiếp tục giữ vững vị trí là quốc gia xuất khẩu nhân điều lớn nhất thế giới; sản lượng cà-phê thu hoạch 2,01 triệu tấn, xuất khẩu 1,34 triệu tấn trị giá 5,48 tỷ USD và là quốc gia sản xuất, xuất khẩu cà-phê Robusta lớn nhất thế giới; xuất khẩu rau quả đạt kỷ lục 7,12 tỷ USD với sản lượng một số cây ăn quả chủ lực tăng trưởng mạnh...

Đối với lĩnh vực truyền thống và chiến lược là lúa gạo, Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long cho biết: 50 năm trước, Đồng bằng sông Cửu Long chủ yếu trồng giống lúa mùa, địa phương, năng suất thấp, sản lượng chỉ khoảng 5 triệu tấn/năm nhưng đến nay đã đạt 25 triệu tấn/năm. Viện cùng các đơn vị, doanh nghiệp tham gia vào công tác chọn tạo giống rất tự hào khi phần lớn giống lúa trong vùng hiện nay là từ lai tạo.

“Đến giờ này chúng ta có bộ giống tương đối tốt. Hiện nay, trong công tác nghiên cứu chọn tạo giống, chúng tôi vẫn lựa chọn những giống phổ biến, tiếp tục cải thiện thêm khả năng chống chịu sâu bệnh bằng cách lai tạo nhưng vẫn giữ được chất lượng gạo và những đặc tính cơ bản của giống đó. Mặt khác, tiếp tục ứng dụng kỹ thuật, công nghệ mới để tạo ra những chủng loại giống theo các phân khúc khác nhau với mục tiêu cần gạo gì có giống đó” - Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch nhấn mạnh.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới.

Xăng sinh học E10 - nguồn nguyên liệu và chuỗi cung ứng năng lượng mới

Trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu biến động khó lường, yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng trở thành một ưu tiên chiến lược đối với nhiều quốc gia. Bên cạnh việc đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu hóa thạch, phát triển nhiên liệu sinh học đang được xem là một hướng đi quan trọng nhằm giảm dần sự phụ thuộc vào xăng dầu.

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Chi tiêu cho công nghệ: Cần một công cụ quản trị thông minh

Sự kết hợp giữa công nghệ, tài chính và bán lẻ đang mở ra nhiều mô hình tiêu dùng mới. Với những người trẻ, việc lựa chọn các công cụ thanh toán phù hợp giúp quá trình mua sắm trở nên thuận tiện hơn, góp phần hình thành thói quen quản lý tài chính cá nhân bài bản và bền vững trong dài hạn.

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

[Video] Giá nhiên liệu tăng tác động mạnh tới vận tải và xây dựng

Bộ Xây dựng vừa có báo cáo đánh giá tác động của biến động giá nhiên liệu đối với các lĩnh vực vận tải và đầu tư xây dựng. Diễn biến căng thẳng của xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông khiến giá dầu thô và các sản phẩm xăng dầu thế giới biến động, kéo theo chi phí vận tải và sản xuất, kinh doanh gia tăng.

Ảnh minh họa.

Giá vàng ngày 14/3: Vàng miếng, vàng nhẫn tiếp đà "lao dốc", giảm thêm 2,2 triệu đồng/lượng

Giá vàng thế giới hôm nay, 14/3, tiếp tục giảm trong bối cảnh đồng USD mạnh lên và lo ngại lạm phát gia tăng, giao dịch ở mức 5.017,7 USD/ounce. Trong nước, giá vàng miếng và vàng nhẫn SJC đồng loạt giảm theo giá thế giới, niêm yết lần lượt ở mức 182,6 triệu đồng/lượng và 182,3 triệu đồng/lượng.

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. (Ảnh: Thành Đạt)

Hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ "nút thắt" trong công tác quy hoạch

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 70/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quy hoạch. Với nhiều điểm mới, Nghị định được kỳ vọng sẽ hoàn thiện cơ sở pháp lý, tháo gỡ các bất cập thực tiễn trong quy hoạch, nhằm thúc đẩy triển khai các dự án, góp phần phát triển kinh tế-xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.

Ảnh minh họa.

[Infographic] Thị trường chứng khoán tuần 9-13/3: Thanh khoản giảm, khối lượng giao dịch giảm -14,7% so tuần trước

Thị trường có tuần thứ hai liên tiếp giảm điểm mạnh,VN-Index kết tuần giao dịch 9/3-13/3 giảm 4,05% về mức 1.696,24 điểm. Độ rộng thị trường tiêu cực trong tuần này với áp lực bán mạnh ở nhóm dầu khí. Thanh khoản trong tuần giảm, khối lượng giao dịch giảm 14,7% so tuần trước.  

Theo đại diện một số đơn vị startup trong lĩnh vực xuất khẩu, trong bối cảnh nền kinh tế có không ít biến động, cạnh tranh gay gắt, việc chủ động nắm bắt thông tin thị trường được xem là yếu tố then chốt.

Startup xuất khẩu nỗ lực đổi mới sáng tạo để tìm kiếm cơ hội trước thách thức

Giữa bối cảnh nền kinh tế thế giới có không ít biến động, hoạt động thương mại quốc tế cũng đối mặt với nhiều thách thức. Thế nhưng, trước những biến động ấy, các doanh nghiệp Việt Nam, trong đó có các startup xuất khẩu lại nhìn thấy cơ hội để mở rộng thị trường và khẳng định năng lực cạnh tranh.

Nhiên liệu vận tải chiếm tỷ trọng trong chi phí hoạt động rất lớn trong ngành vận tải và xây dựng.

Chủ động các giải pháp ứng phó biến động giá xăng dầu, ổn định thị trường vận tải và xây dựng

Trước những diễn biến phức tạp của tình hình địa chính trị thế giới, nhất là xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông, Bộ Xây dựng vừa có báo cáo gửi Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn về những tác động của biến động giá nhiên liệu và đề xuất nhóm giải pháp cấp bách nhằm ổn định hoạt động vận tải và đầu tư xây dựng trong nước.