Động lực mới cho tăng trưởng nông nghiệp

Năm 2025, ngành nông nghiệp Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 4% trở lên. Tuy nhiên, mục tiêu này đang gặp thách thức bởi ngưỡng trần tăng trưởng khi mô hình khai thác tài nguyên truyền thống không còn đủ lực để tạo đột phá cộng với biến động thương mại toàn cầu ngày càng phức tạp, khó lường.

Sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) phun thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: MINH ANH)
Sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) phun thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tháp Mười, tỉnh Đồng Tháp. (Ảnh: MINH ANH)

Trong bối cảnh đó, tìm ra động lực mới để đột phá tăng trưởng là yêu cầu cấp thiết.

Bài 1: Sức mạnh công nghệ và chuyển đổi số

Khoa học-công nghệ hiện đã trở thành “người đồng hành” không thể thiếu trong chuỗi giá trị nông nghiệp hiện đại, từ sản xuất, thu hoạch đến thương mại hàng hóa. Cùng với đó, chuyển đổi số làm thay đổi mạnh mẽ toàn bộ nền nông nghiệp với internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), chuỗi khối (Blockchain), dữ liệu lớn (Big Data), hệ thống tính toán hiệu năng cao (High Performance Computing-HPC)..., mở ra dư địa lớn cho tăng trưởng.

Số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính) cho thấy, tổng sản phẩm trong nước (GDP) quý I năm 2025 ước tính tăng 6,93% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, khu vực nông, lâm, thủy sản tăng 3,74%, đóng góp 6,09% vào mức tăng tổng giá trị tăng thêm của toàn nền kinh tế. Đây được đánh giá là mức tăng trưởng khá cao của toàn ngành nông nghiệp.

Khoa học-công nghệ là bệ phóng

Từ hoạt động cốt lõi là mía đường, Công ty cổ phần Thành Thành Công (TTC AgriS) mở rộng sản xuất các sản phẩm nông nghiệp giá trị gia tăng cao như gia vị phục vụ nấu ăn, sản phẩm chế phẩm sinh học… với gần 200 sản phẩm được xuất khẩu đến 69 quốc gia. Ngoài ra, các giải pháp nông nghiệp của TTC AgriS đã tạo ra “sức khỏe” bền vững cho đất, cải thiện năng suất cây trồng, tăng hiệu quả sản xuất cho nông dân. Doanh nghiệp hiện tạo việc làm ổn định cho hơn 40.000 lao động trực tiếp và gián tiếp trong toàn chuỗi.

Tổng Giám đốc Công ty Thái Văn Chuyện cho biết: TTC AgriS xây dựng mô hình tích hợp toàn chuỗi từ vùng nguyên liệu-sản xuất-thương mại trên nền tảng công nghệ hướng tới phát triển nông nghiệp tuần hoàn, giảm phát thải với mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2035.

Bắt đầu từ năm 2018, AgriS từng bước vận hành hệ thống Agri App để quản lý vùng nguyên liệu; ứng dụng blockchain trong truy xuất nguồn gốc… Nhờ đó năng suất vùng nguyên liệu tăng từ 15-30% nhờ chuẩn hóa và số hóa quy trình; hơn 60% khâu logistics và thương mại được số hóa.

Đồng thời, TTC AgriS triển khai mô hình kinh tế nông nghiệp thông minh trên nền tảng tích hợp AgTech-FoodTech-FinTech với ba trụ cột chính: Dinh dưỡng thông minh-truy xuất thông minh-kết nối thông minh. Từ đó hình thành vùng nông nghiệp đạt chuẩn truy xuất toàn chuỗi, sản phẩm có đủ điều kiện tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao về phát triển bền vững (ESG) và minh bạch dữ liệu như Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản…

Cũng đóng vai trò bệ phóng gia tăng giá trị, ứng dụng khoa học-công nghệ chính là điều đặc biệt làm nên dấu ấn của Tập đoàn Dabaco Việt Nam trong lĩnh vực chăn nuôi. Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Nguyễn Văn Tuế cho biết: Tập đoàn đi đầu trong ứng dụng công nghệ sinh học, công nghệ số và đổi mới sáng tạo vào mọi mắt xích sản xuất; đầu tư toàn bộ dây chuyền thiết bị hiện đại, phần mềm quản lý thông minh mang đến bước nhảy vọt về năng suất, chất lượng. Dabaco còn dùng trí tuệ nhân tạo (AI) để phân tích dữ liệu chăn nuôi, dự báo nguy cơ bùng phát dịch bệnh, lập kế hoạch xuất chuồng, cân đối tồn kho giúp tối ưu hóa sản xuất và giảm thiểu rủi ro.

Hệ thống truy xuất điện tử được áp dụng tại tất cả trang trại cho phép ghi nhận toàn bộ quá trình chăn nuôi, bảo đảm minh bạch tuyệt đối và nâng cao niềm tin của khách hàng, tạo ra lợi thế cạnh tranh lớn cho doanh nghiệp. Nhờ đó, năm 2024, Dabaco trở thành doanh nghiệp có doanh thu hàng tỷ USD và tạo việc làm cho hơn 10.000 công nhân viên, người lao động.

Bứt phá tăng trưởng toàn ngành

Theo ông Lê Phú Hà, Cục trưởng Chuyển đổi số (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), thời gian qua, việc số hóa, ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số để nâng cao giá trị kinh tế số được thể hiện rõ nét trong tất cả ngành nông, lâm, thủy sản. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ sản xuất đã áp dụng hệ thống tưới tự động, tưới nhỏ giọt, tự động điều chỉnh nhiệt độ trong nhà kính, nhà màng… góp phần tiết kiệm chi phí nhân công, nguồn nước, tăng năng suất cây trồng.

Lĩnh vực lâm nghiệp đã ứng dụng công nghệ DND mã vạch trong quản lý giống; tự động hóa, robot kết nối thiết bị, máy móc nhà máy chế biến gỗ có quy mô lớn; ứng dụng công nghệ GIS và ảnh viễn thám để xây dựng các phần mềm phát hiện sớm và cảnh báo cháy rừng từ vệ tinh; ứng dụng IoT trong đo lường, theo dõi, giám sát chất lượng nước tự động 24/24 trong nuôi trồng thủy sản… Từ đó tạo ra giá trị lớn cho ngành nông nghiệp với mức tăng trưởng 3,3% trong năm 2024.

Như vậy, công nghệ và chuyển đổi số không chỉ là bệ đỡ để nâng tầm các doanh nghiệp lớn mà trong từng lĩnh vực, từng “ngõ ngách” của nền nông nghiệp cũng đã ghi nhận sự thay đổi “chóng mặt”, đưa nền sản xuất từ lạc hậu đến vươn mình ngoạn mục với những kết quả đáng tự hào, minh chứng bằng những con số mới nhất của năm 2024 ở một số mặt hàng như: sản lượng lúa đạt 43,52 triệu tấn, xuất khẩu 9,03 triệu tấn gạo với kim ngạch 5,75 tỷ USD; sản lượng điều xuất khẩu 723,8 nghìn tấn, kim ngạch 4,38 tỷ USD, tiếp tục giữ vững vị trí là quốc gia xuất khẩu nhân điều lớn nhất thế giới; sản lượng cà-phê thu hoạch 2,01 triệu tấn, xuất khẩu 1,34 triệu tấn trị giá 5,48 tỷ USD và là quốc gia sản xuất, xuất khẩu cà-phê Robusta lớn nhất thế giới; xuất khẩu rau quả đạt kỷ lục 7,12 tỷ USD với sản lượng một số cây ăn quả chủ lực tăng trưởng mạnh...

Đối với lĩnh vực truyền thống và chiến lược là lúa gạo, Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện Lúa Đồng bằng sông Cửu Long cho biết: 50 năm trước, Đồng bằng sông Cửu Long chủ yếu trồng giống lúa mùa, địa phương, năng suất thấp, sản lượng chỉ khoảng 5 triệu tấn/năm nhưng đến nay đã đạt 25 triệu tấn/năm. Viện cùng các đơn vị, doanh nghiệp tham gia vào công tác chọn tạo giống rất tự hào khi phần lớn giống lúa trong vùng hiện nay là từ lai tạo.

“Đến giờ này chúng ta có bộ giống tương đối tốt. Hiện nay, trong công tác nghiên cứu chọn tạo giống, chúng tôi vẫn lựa chọn những giống phổ biến, tiếp tục cải thiện thêm khả năng chống chịu sâu bệnh bằng cách lai tạo nhưng vẫn giữ được chất lượng gạo và những đặc tính cơ bản của giống đó. Mặt khác, tiếp tục ứng dụng kỹ thuật, công nghệ mới để tạo ra những chủng loại giống theo các phân khúc khác nhau với mục tiêu cần gạo gì có giống đó” - Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch nhấn mạnh.

(Còn nữa)

Có thể bạn quan tâm

Nông dân xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh trồng đậu xanh thành công theo mô hình được Trung tâm Khuyến nông quốc gia hỗ trợ. (Ảnh: BẢO HÂN)

Hiệu quả từ chương trình, dự án khuyến nông

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án khuyến nông thực hiện thành công đã mở ra hướng sản xuất mới, hiệu quả ở các địa phương. Trên thực tế, mô hình sản xuất thí điểm áp dụng công nghệ cao, quy trình canh tác tiên tiến… giúp giảm chi phí đầu vào, tăng năng suất, chất lượng sản phẩm, nâng cao thu nhập cho người dân.

Một gia đình sẵn sàng cho chuyến du lịch trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 lựa chọn tàu hỏa chất lượng cao làm phương tiện di chuyển.

Hành khách “đổi gu” di chuyển: Tàu trải nghiệm lên ngôi dịp lễ

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay, ngành đường sắt chứng kiến một sự chuyển dịch rõ rệt trong thói quen đi lại của người dân. Không chỉ đơn thuần là một phương tiện vận tải, những đoàn tàu chất lượng cao như "Hoa Phượng Đỏ" trên tuyến Hà Nội-Hải Phòng trở thành lựa chọn ưu tiên, mang lại hành trình trải nghiệm cho mọi lứa tuổi.

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

[Video] Nợ thuế từ 1 triệu đồng có thể tạm hoãn xuất cảnh

Bộ Tài chính vừa công bố dự thảo mới quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành luật Quản lý thuế. Đáng chú ý, dự thảo đề xuất bổ sung quy định tạm hoãn xuất cảnh đối với người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký nhưng còn nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên.

Năm 2026 ghi dấu chặng đường vẻ vang 80 năm ngành thống kê Việt Nam. (Ảnh: HNV)

Chặng đường 80 năm vẻ vang ngành thống kê Việt Nam

Năm 2026 này đánh dấu chặng đường 80 năm vẻ vang của ngành thống kê Việt Nam, ghi dấu sự ra đời của Nha Thống kê Việt Nam – tiền thân của Cục Thống kê ngày nay. Phát huy truyền thống, ngành thống kê tiếp tục vững bước, xứng đáng đóng vai trò chiến lược trong phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trong kỷ nguyên mới hiện nay.

(Ảnh: NGỌC BÍCH)

Giá vàng ngày 1/5: Vàng miếng SJC "bốc hơi" gần 11 triệu đồng/lượng tính từ đầu tháng 4

Giá vàng thế giới hôm nay (1/5) giảm sau phiên tăng mạnh hôm qua, giao dịch quanh mốc 4.600 USD/ounce trong bối cảnh môi trường lãi suất cao làm ảnh hưởng đến đà tăng của giá vàng. Trong nước, giá vàng giữ nguyên do thị trường đang trong kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5; giá vàng SJC  bán ra ở mức 166 triệu đồng/lượng.

Chủ tịch Hội đồng thành viên EVNSPC Lê Văn Trang thăm và động viên cán bộ, kỹ sư, công nhân thi công tại dự án điện dịp Lễ 30/4 và 1/5.

Đồng bộ nhiều giải pháp để tăng năng lực cung ứng điện cho miền nam

Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng trưởng mạnh mẽ cùng áp lực từ biến đổi khí hậu và các đợt nắng nóng cực đoan, ngành điện miền nam đã và đang triển khai hàng loạt giải pháp đồng bộ nhằm bảo đảm cung ứng điện ổn định, phục vụ phát triển kinh tế-xã hội và đời sống người dân.

Chỉ số MXV-Index.

MXV-Index tăng phiên thứ 10 liên tiếp, duy trì trên vùng cao kỷ lục 2.900 điểm

Bất chấp áp lực lạm phát và việc Fed duy trì lãi suất ở mức cao, dòng tiền đầu tư vẫn chảy về thị trường hàng hóa. Lực mua chiếm ưu thế, kéo giá bạch kim bật tăng mạnh, tiến sát mốc 2.000 USD/ounce sau chuỗi 5 phiên giảm, trong khi giá cao su duy trì đà đi lên nhờ tác động từ dầu mỏ và nhu cầu xe năng lượng mới. 

Tiến sĩ Nguyễn Đình Cung, nguyên Viện trưởng Nghiên cứu và quản lý kinh tế Trung ương.

Tự chủ chiến lược để tăng trưởng thực chất

Trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương lần thứ 2, khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm kêu gọi toàn Đảng, toàn dân, toàn quân hãy hành động theo phương châm Tự chủ chiến lược-Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm-Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Công chức Thuế cơ sở 4 (An Giang) hướng dẫn chủ hộ kinh doanh cách kê khai hàng hóa. (Ảnh: KIỀU DIỄM)

Giảm gánh nặng thuế cho hộ kinh doanh

Theo quy định mới về chính sách thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, cả nước sẽ có khoảng hơn 2,5 triệu hộ, cá nhân kinh doanh và 230 nghìn doanh nghiệp được miễn thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

HTX Nông sản an toàn Liên Hiệp (tỉnh Ninh Bình) tham gia dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc. (Ảnh: BẢO TOÀN)

Nâng cao chuỗi giá trị cây trồng an toàn

Đến nay, dự án tăng cường chuỗi giá trị cây trồng an toàn tại các tỉnh phía bắc đã thu được nhiều kết quả tích cực khi lợi nhuận tăng, nhiều diện tích được áp dụng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), các hợp tác xã mở rộng kênh bán hàng… Từ thành công đó, nhiều địa phương trong vùng hưởng lợi đang có kế hoạch nhân rộng.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Hoàng Phú Hiền kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng dự án đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy.

Gấp rút khởi công đường cao tốc Vinh-Thanh Thủy

Tỉnh Nghệ An vừa điều chỉnh mốc thời gian khởi công dự án đường bộ cao tốc Vinh-Thanh Thủy vào giữa tháng 5, thay cho thời gian dự kiến ban đầu là dịp 30/4. Các khâu chuẩn bị đang được các sở, ban, ngành và các địa phương liên quan tích cực triển khai.

Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Chuyển xanh logistics: Đòn bẩy ứng phó biến động và kiến tạo tăng trưởng bền vững

Trong bối cảnh địa chính trị thế giới diễn biến phức tạp, ngành logistics toàn cầu nói chung và tại Việt Nam nói riêng đang chịu tác động mạnh mẽ từ các cú sốc về năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng. Chuyển đổi xanh không trở thành yêu cầu cấp thiết, vừa mang tính trước mắt, vừa là chiến lược dài hạn của ngành.

Hướng tới nền nông nghiệp carbon thấp là chìa khóa để Việt Nam khẳng định vị thế trong nền kinh tế xanh toàn cầu. (Ảnh: NGUYỄN THỊ THÚY HẰNG)

Phát triển nông nghiệp theo chuỗi giá trị: Từ liên kết sản xuất đến kiến tạo hệ sinh thái bền vững

Trong bối cảnh nông nghiệp Việt Nam đang dần “chuyển mình” từ tư duy sản lượng sang tư duy giá trị, phát triển theo chuỗi giá trị đang không còn là lựa chọn, mà trở thành con đường tất yếu để nâng cao sức cạnh tranh, cải thiện thu nhập cho nông dân và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.