Giai đoạn 2021-2025, Ủy ban nhân dân tỉnh Điện Biên đã ban hành 10 quyết định, kế hoạch chỉ đạo triển khai công tác bảo tồn, phát triển nghề, làng nghề. Cùng với đó, tỉnh còn ban hành riêng đề án bảo tồn và phát triển nghề truyền thống, làng nghề với mục tiêu đến năm 2025 khôi phục, bảo tồn được ít nhất 3 nghề truyền thống có nguy cơ mai một, thất truyền; công nhận mới 12 nghề truyền thống, 2 làng nghề...
Bám sát chỉ đạo của Ủy ban nhân dân tỉnh và căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chủ động hỗ trợ các xã, bản từng bước khôi phục, bảo tồn nghề.
Với sự hỗ trợ tích cực của ngành chức năng và sự chủ động nhập cuộc của người dân, đến nay, Điện Biên đã có 14 nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống được công nhận.
Cùng với việc công nhận nghề truyền thống, làng nghề, làng nghề truyền thống, tỉnh cũng có chính sách hỗ trợ kinh phí trực tiếp với mức cụ thể. Đồng chí Nguyễn Minh Phú, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh cho biết: Theo Quyết định số 13/2020/QĐ-UBND ngày 14/8/2020, tỉnh Điện Biên hỗ trợ mỗi nghề truyền thống 2 lần mức lương cơ sở; làng nghề được hỗ trợ 5 lần mức lương cơ sở và cao nhất là làng nghề truyền thống được hỗ trợ 7 lần mức lương cơ sở.
Ngoài hỗ trợ bằng tiền, còn có các hỗ trợ khác như: Đầu tư, cải tạo, nâng cấp hoàn thiện cơ sở hạ tầng; bán hàng; đổi mới công nghệ, giới thiệu sản phẩm và đào tạo nhân lực cho các làng nghề. Nhờ sự hỗ trợ kịp thời của tỉnh và chính quyền cơ sở, chất lượng, hiệu quả hoạt động của làng nghề được cải thiện rõ rệt, thu nhập của người dân làm nghề dần được nâng lên.
Đồng chí Nguyễn Đạt Long, Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Mường Lay cho biết: Nghề làm bánh khẩu xén, chí chọp của đồng bào dân tộc Thái trắng ở Mường Lay đã có từ rất lâu đời. Người dân bản Bắc 2 đã duy trì làm bánh thường xuyên để bán cho du khách.
Không chỉ làm bánh khẩu xén, chí chọp quanh năm, người làm bánh bản Bắc 2 còn thay đổi màu sắc, hình dáng của bánh phù hợp thị hiếu khách hàng. Từ khi bản Bắc 2 được tỉnh Điện Biên công nhận là làng nghề và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận Di sản văn hóa phi vật thể đối với nghề làm bánh khẩu xén, bánh chí chọp (tháng 4/2024), người làm nghề ở bản Bắc 2 được tiếp thêm động lực mới.
Ông Bùi Hải Bình, Bí thư Đảng ủy phường Mường Lay cho biết: Ban đầu chỉ có khoảng 20 gia đình làm bánh thường xuyên, nhưng đến nay cả bản có 71 gia đình với 166 lao động làm bánh khẩu xén, chí chọp. Thu nhập bình quân của người lao động ở làng nghề khẩu xén, chí chọp bản Bắc 2 dao động từ 5,5-6 triệu đồng/người/tháng.
Đáng quý hơn, việc có nguồn thu ổn định từ nghề truyền thống đã giúp người dân thêm yêu, thêm tự hào về văn hóa dân tộc, ngày càng gắn bó, yên tâm sinh sống làm giàu cho quê hương. Cũng được công nhận làng nghề truyền thống, làng nghề dệt thổ cẩm ở bản Pa Xa Lào, xã Thanh Yên hiện có 33 gia đình với 36 lao động trực tiếp sản xuất các sản phẩm thổ cẩm làm hàng hóa phục vụ người dân tộc Lào trong tỉnh và du khách.
Đồng bào dân tộc Hoa tại bản Thèn Pả xã Na Sang có nghề làm giày thêu đã được công nhận nghề truyền thống hiện thu hút rất đông người tham gia. Anh Sần Seo Ngấn, người dân bản Thèn Pả cho biết: Hiện cả bản có 73 gia đình với 120 người tham gia làm giày truyền thống của dân tộc.
Trong đó, có hai nghệ nhân, thợ giỏi vừa trực tiếp làm sản phẩm vừa truyền dạy nghề cho người trẻ, thanh niên trong bản. Tuy nguồn thu từ bán sản phẩm truyền thống chưa nhiều, nhưng người dân bản Thèn Pả vẫn luôn động viên nhau làm nghề, giữ nghề cho thế hệ sau.
Theo đồng chí Lê Thành Đô, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh, các làng nghề, nghề truyền thống được công nhận đã thu hút lao động là con em đồng bào dân tộc thiểu số về địa phương làm việc, thậm chí làm việc tại nhà vẫn có thu nhập ổn định. Thống kê tại 13 nghề truyền thống, làng nghề hiện có gần 500 lao động làm việc thường xuyên với mức thu nhập dao động từ 2-6 triệu đồng/người/ tháng.
Như vậy, ngoài giá trị kinh tế, người lao động làm việc tại địa bàn còn góp phần quan trọng giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời có thể đáp ứng nhu cầu việc làm thời vụ của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã tại địa phương.
Để việc duy trì nghề, làng nghề truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số ngày càng hiệu quả, đem lại giá trị kinh tế cao hơn với người làm nghề, đồng chí Lê Thành Đô đề nghị Ủy ban nhân dân tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo các sở, ban, ngành, chính quyền cấp xã bố trí nguồn lực hợp lý hỗ trợ nghề, làng nghề; gắn bảo tồn với phát triển sản xuất trong chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP, kết hợp với phát triển du lịch và xây dựng nông thôn mới.
Đồng thời, các sở, ngành phải phát huy vai trò đầu mối trong chủ trì phối hợp các ngành đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù hỗ trợ nghề, làng nghề của tỉnh ngày càng phát triển ổn định, bền vững và mang bản sắc văn hóa dân tộc, bản sắc đặc thù của Điện Biên.
