Địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống của lực lượng Công an nhân dân

Khu di tích lịch sử Công an nhân dân (hay còn gọi là Khu di tích lịch sử Nha Công an Trung ương) tại thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang là nơi ở và làm việc của Nha Công an Trung ương từ tháng 4/1947 đến tháng 9/1950. Nơi đây đã chứng kiến những bước trưởng thành, nơi ra những chỉ thị, nghị quyết quan trọng có ý nghĩa lịch sử đối với lực lượng Công an nhân dân.
Lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang dâng hoa tại Tượng đài Bảo vệ an ninh Tổ quốc.
Lực lượng Công an tỉnh Tuyên Quang dâng hoa tại Tượng đài Bảo vệ an ninh Tổ quốc.

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, chính quyền về tay nhân dân cũng là lúc lực lượng Công an nhân dân Việt Nam ra đời. Ở Bắc Bộ thành lập Sở Liêm phóng (19/8/1945), ở Trung Bộ thành lập Sở Trinh sát (ngày 23/8/1945) và ở Nam Bộ thành lập Quốc gia tự vệ cuộc (ngày 25/8/1945). Tuy tên gọi các tổ chức đó khác nhau nhưng đều có chung nhiệm vụ trấn áp phản cách mạng, bảo vệ Đảng, bảo vệ chính quyền, bảo vệ thành quả cách mạng.

Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các Sở Liêm phóng, Cảnh sát và Quốc gia tự vệ cuộc thành Việt Nam Công an vụ.

Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký ban hành Sắc lệnh số 23/SL hợp nhất các Sở Liêm phóng, Cảnh sát và Quốc gia tự vệ cuộc thành Việt Nam Công an vụ. Đồng chí Lê Giản được cử giữ chức Giám đốc Việt Nam Công an vụ. Ngày 18/4/1946, Bộ Nội vụ ban hành Nghị định số 121-NV/NĐ quy định chức năng nhiệm vụ và tổ chức bộ máy của Việt Nam Công an vụ. Đây là những mốc lịch sử đầu tiên trên chặng đường sự hình thành và phát triển của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam.

Tượng đài Bảo vệ an ninh Tổ quốc trong Khu di tích Nha Công an Trung ương.

Tượng đài Bảo vệ an ninh Tổ quốc trong Khu di tích Nha Công an Trung ương.

Ngày 19/12/1946, Hà Nội nổ tiếng súng đầu tiên mở màn cuộc kháng chiến trường kỳ chống thực dân Pháp. Cùng với các cơ quan đầu não của Đảng và Nhà nước, Nha Công an Trung ương chuyển về căn cứ kháng chiến. Hành trình di chuyển từ Thủ đô qua Phú Thọ và điểm đóng quân được lựa chọn là xã Minh Thanh, huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Xã Minh Thanh nằm ở giữa vùng căn cứ địa cách mạng, có địa thế hiểm yếu, tiện đường giao thông, bảo đảm an toàn bí mật. Nhân dân các dân tộc trong vùng một lòng đi theo cách mạng. Vì thế, Minh Thanh có vị trí hết sức quan trọng trong khu căn cứ cách mạng Tân Trào, nơi được chọn làm nơi ở và làm việc của nhiều cơ quan đầu não Trung ương Đảng và Chính phủ.

Xã Minh Thanh nằm ở giữa vùng căn cứ địa cách mạng, có địa thế hiểm yếu, tiện đường giao thông, bảo đảm an toàn bí mật.

Khi Nha Công an Trung ương chuyển đến xã Minh Thanh, lúc đầu cán bộ, chiến sĩ và nhân viên đều đến ở nhờ nhà dân trong các thôn. Đồng chí Lê Giản, Giám đốc Nha ở nhờ một gia đình người dân tộc Tày, thôn Lũng Cò. Địa điểm được chọn xây dựng trụ sở là hai quả đồi nằm liền nhau, cây cối xanh tốt, rậm rạp ở gần cánh đồng Lũng Cò. Từ đây có thể quan sát được cả một vùng rộng lớn và thuận tiện cho việc đi lại. Phía sau hai quả đồi có núi Đền bao bọc, địa thế kín đáo và hiểm yếu rất thuận lợi cho việc bảo vệ.

Bảo tàng Công an Nhân dân tại Khu di tích Nha Công an Trung ương là nơi về nguồn của lực lượng Công an cả nước.

Bảo tàng Công an Nhân dân tại Khu di tích Nha Công an Trung ương là nơi về nguồn của lực lượng Công an cả nước.

Để bảo đảm bí mật, Nha Công an Trung ương có tên gọi bí mật là “nhà ông cả Nhã”. Đồng chí Lê Giản làm Giám đốc. Tổ chức của Nha Công an bao gồm các bộ phận: Ty Chính trị; Tình báo; Tuyên huấn; Trật tự – Tư pháp, bộ phận điện đài, thông tin, làm ảnh căn cước, Nhà in nội san Rèn luyện và khu hậu cần (gồm nhà bếp, nhà ăn, nhà kho, nhà xay lúa…) số cán bộ nhân viên của Nha lúc này có khoảng 100 người.

Ngày 21/2/1948, nội san “Rèn luyện” của Nha Công an Trung ương do đồng chí Lê Giản làm chủ nhiệm ra số đầu tiên, phát hành 14 bản, ra hằng tháng, sau đó phát triển tới 320 bản

Thôn Đồng Đon, xã Minh Thanh là địa điểm chứng kiến những bước trưởng thành của lực lượng công an. Tại đây, ngày 21/2/1948, nội san “Rèn luyện” của Nha Công an Trung ương do đồng chí Lê Giản làm chủ nhiệm ra số đầu tiên, phát hành 14 bản, ra hằng tháng, sau đó phát triển tới 320 bản. Với nội dung: “Rèn luyện cho công an các cấp trong toàn quốc một tinh thần lạc quan, đoàn kết, tương thân, tương ái, dẻo dai bền bỉ và dân chủ, rèn luyện cho mỗi chiến sỹ Công an Việt Nam một bản lĩnh cao cường, một tinh thần kỷ luật sắt đá, một tinh thần chiến đấu bền bỉ"… Tháng 10/1950, nội san trở thành một trong các tài liệu nghiên cứu học tập và tranh đấu của Nha Công an Trung ương.

Tháng 9/1949, Nha công an Trung ương đã tổ chức Hội nghị điều tra toàn quốc lần thứ nhất. Hội nghị tập trung thảo luận hai vấn đề lớn là: Tổ chức bộ máy làm việc; kinh nghiệm điều tra nghiên cứu tình hình. Cuối năm 1949, Nha thành lập Đại đội vũ trang chiến đấu có tên gọi là Đại đội độc lậphay còn gọi là Đại đội Hoàng Hữu Nam - Đại đội 123.

Đại đội được thành lập để phối hợp với các đơn vị vệ quốc đoàn bảo vệ cơ quan Trung ương Đảng, Chính phủ tại an toàn khu Việt Bắc. Đại đội có khoảng 80 người chia làm 4 tiểu đội đóng tại xã Quang Trung (nay là xã Minh Thanh), do đồng chí Phan Châu làm đại đội trưởng. Cán bộ, chiến sỹ của Đại đội cũng được cử đi bảo vệ Bác Hồ trong những lần Bác đi dự Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ II tại Chiêm Hoá; thăm đồng chí Xu Phanuvông và chính phủ kháng chiến Lào ở Mỹ Bằng, huyện Yên Sơn.

Từ ngày 8 đến 15/1/1950 Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 5 đã được tổ chức. Nhân dịp này, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội nghị, góp ý kiến về công tác xây dựng bộ máy Công an nhân dân, cách tổ chức công an, về lề lối làm việc và quan hệ với nhân dân.

Để động viên phong trào “Rèn cán, lập công”. Trong thư Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng nhắc nhở lực lượng Công an nhân dân phải cố gắng thực hiện kỳ được 4 điểm: “Xây dựng bộ máy Công an nhân dân, tức là công an phải có tinh thần phục vụ nhân dân, là bạn dân đồng thời phải dựa vào các đoàn thể mà giáo dục nhân dân trong công việc phòng gian và trừ gian để nhân dân thiết thực giúp đỡ công an".

Toàn cảnh Khu di tích Nha Công an Trung ương (ảnh chụp từ trên cao).

Toàn cảnh Khu di tích Nha Công an Trung ương

(ảnh chụp từ trên cao).

Cuối tháng 5/1950, diễn ra lễ sáp nhập một bộ phận tình báo quân đội vào Nha Công an và Thành lập Ty Tình báo do đồng chí Trần Hiệu làm Trưởng ty theo quyết định số 08- QĐ/TW của Ban Thường vụ Trung ương Đảng. Lễ sáp nhập do đồng chí Trần Duy Hưng đại diện Bộ Nội vụ, đồng chí Lê Giản và cán bộ nhân viên Nha Công an, đồng chí Trần Hiệu và cán bộ chiến sỹ tình báo quân đội. Từ đây Ty Tình báo chính thức trở thành một bộ phận của Nha Công an Trung ương.

Tháng 9/1950, Nha Công an Trung ương đã chuyển đến địa điểm mới tại xã Yên Nguyên và xã Tân Thịnh, huyện Chiêm Hoá, tỉnh Tuyên Quang.

Đại úy Nguyễn Như Trang, Trưởng Ban quản lý Khu di tích lịch sử Công an nhân dân cho biết, Di tích Nha Công an Trung ương nằm trong quần thể Khu di tích quốc gia đặc biệt Tân Trào. Hiện nay, Ban quản lý có 23 cán bộ, chiến sỹ trực tiếp chăm sóc, bảo quản, giữ gìn khu di tích.

Tại Bảo tàng Công an nhân dân đang lưu giữ trên 2.000 tư liệu ảnh, hiện vật, là một kho tư liệu vô giá của lực lượng Công an nhân dân qua các thời kỳ. Hằng năm, di tích đón hàng nghìn lượt du khách tới thăm quan, tìm hiểu lịch sử của ngành. Tất cả sự trưởng thành, phát triển và những chiến công của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam Anh hùng đã được thể hiện sinh động, trang trọng và mang tính nghệ thuật sâu sắc trong từng hiện vật tại bảo tàng.

Di tích đã trở thành một địa chỉ đỏ không chỉ đối với các thế hệ cán bộ, chiến sỹ công an mà còn với nhân dân cả nước trong hành trình về với Tân Trào - Trung tâm Thủ đô kháng chiến.

Có thể bạn quan tâm

Truyện ngắn “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của cố nhà văn, đạo diễn lừng danh Cộng hòa Azerbaijan, Ajdar Ibrahimov.

Giới thiệu truyện ngắn “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của cố nhà văn Ajdar Ibrahimov

Nhằm lan tỏa tinh thần hữu nghị bền chặt và tương lai hợp tác sâu rộng giữa hai dân tộc Cộng hòa Azerbaijan và Việt Nam, ngày 5/5, tại Rạp Ngọc Khánh (Viện phim Việt Nam, Hà Nội), diễn ra buổi giới thiệu tập truyện ngắn “Những gì tôi thấy ở Việt Nam” của cố nhà văn, đạo diễn lừng danh Cộng hòa Azerbaijan, Ajdar Ibrahimov.

Trích từ một tác phẩm tham gia triển lãm.

Tranh màu nước và nghệ thuật hướng tới sự cân bằng

Triển lãm "Hơi thở màu nước" diễn ra tại Santea House, SBB Healthcare Premium, 199 Trường Chinh mang đến trải nghiệm khác biệt khi đưa hơn 80 tác phẩm của 9 họa sĩ vào không gian chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh thưởng lãm, công chúng còn được lắng nghe, nhận diện cảm xúc và tìm lại sự cân bằng trong đời sống.

Không gian văn hóa làng trong đời sống đương đại. (Ảnh: NGỌC LIÊN)

Gắn phát triển với bảo tồn, phát huy giá trị không gian văn hóa làng Việt

Chủ trương sắp xếp thôn, tổ dân phố theo Nghị quyết số 105/NQ-CP ban hành Chương trình hành động thực hiện Kết luận số 210-KL/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII về tiếp tục xây dựng, hoàn thiện tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị trong thời gian tới, đang được triển khai rộng rãi tại nhiều địa phương.

Nhà thơ Lữ Mai giao lưu với các em học sinh Trường tiểu học Bình Minh.

Gieo bốn mùa yêu thương tới mầm non tương lai

Trong buổi sinh hoạt dưới cờ diễn ra vào tuần đầu tiên của tháng 5 tại Trường tiểu học Bình Minh (80 Thợ Nhuộm, Hà Nội), nhà thơ-nhà báo Lữ Mai đã mang đến những câu chuyện giản dị về thiên nhiên, khơi gợi tình yêu gia đình, cộng đồng và nuôi dưỡng sự tự tin, sáng tạo trong mỗi học sinh.

Quang cảnh khai mạc Lễ hội chùa Long Đọi Sơn năm 2026.

Ninh Bình: Bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội chùa Long Đọi Sơn

Chùa Long Đọi Sơn tọa lạc trên núi Đọi linh thiêng, thuộc phường Tiên Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ngôi chùa được xây dựng trên đỉnh núi Đọi, trong khuôn viên 2ha vườn rừng. Hằng năm, Lễ hội chùa Long Đọi Sơn được tổ chức từ ngày 18-21/3 âm lịch, với các nghi lễ truyền thống và nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao.

Bà Phan Cẩm Tú (thứ 3 từ trái sang) tại buổi tọa đàm về bản quyền do Báo Nhân Dân tổ chức. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền tác giả: Nỗi niềm người làm điện ảnh

Là người có nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ bản quyền điện ảnh, bà Phan Cẩm Tú (Ủy viên Ban Thường vụ Hiệp hội Xúc tiến phát triển điện ảnh Việt Nam, chuyên gia tư vấn, Hiệp hội Điện ảnh Hoa Kỳ) chia sẻ những nỗi niềm của những người làm sáng tạo trước thực trạng vi phạm bản quyền hiện nay.

Du khách tham quan nhà người Hà Nhì tại Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam. (Ảnh: THANH DUNG)

Giữ gốc, nối nghề trong nhịp sống số

Trước nguồn nguyên vật liệu tự nhiên khan hiếm, đội ngũ thợ am hiểu kỹ thuật dựng nhà ngày càng thưa vắng, nhiều ngôi nhà truyền thống của các dân tộc thiểu số ở nước ta đã không còn giữ được hình thái ban đầu… 

Quần thể di tích Cố đô Huế, không gian di sản tiêu biểu trong hành trình “Hộ chiếu du lịch”. (Ảnh: Sở Du lịch thành phố Huế)

Đổi mới cách tiếp cận di sản

Bảo vệ và phát huy giá trị di sản không chỉ là gìn giữ nguyên trạng, mà còn đòi hỏi những phương thức tiếp cận phù hợp với bối cảnh mới.

Bìa tác phẩm "Đời như tiểu thuyết" của tác giả Trương Đức Minh Tứ.

Những phận người không hư cấu trong Đời như tiểu thuyết

"Đời như tiểu thuyết" của Trương Đức Minh Tứ không phải là cuốn sách để tìm một cốt truyện theo nghĩa thông thường. Ở đó là những con người cụ thể, những đời sống đã diễn ra, với đủ biến cố, chia ly, lựa chọn, day dứt, hy sinh và cả những cuộc kiếm tìm kéo dài đến tận cuối đời. 

Các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng đông đảo cựu chiến binh, chiến sĩ Điện Biên tham quan triển lãm "Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại".

Đặc sắc triển lãm “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại” tại Điện Biên

Nhân kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/2026), Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ (Điện Biên) tổ chức trưng bày, triển lãm 28 tác phẩm ký họa tiêu biểu về Chiến dịch Điện Biên Phủ của các họa sĩ Ngô Mạnh Lân, Phạm Thanh Tâm và Dương Hướng Minh với chủ đề “Từ ký họa chiến trường đến sắc màu đương đại”.

Trần Ngọc Vàng và nghệ sĩ Thanh Thủy trong phim. (Ảnh: Galaxy Studio)

“Heo Năm Móng” đạt top 1 phòng vé điện ảnh mùa lễ 30/4

“Heo Năm Móng” nhanh chóng trở thành hiện tượng trên các diễn đàn điện ảnh và mạng xã hội, không chỉ nhờ chiến lược truyền thông hiệu quả, mà còn bởi hiệu ứng lan tỏa sau công chiếu. Sau 6 ngày ra mắt, phim chạm mốc 50 tỷ đồng, trở thành phim có doanh thu Top 1 phòng vé trong thời điểm ra mắt.

Nhà báo Hữu Việt và các diễn giả Phạm Thị Kim Oanh, Phan Cẩm Tú tại buổi tọa đàm. (Ảnh: HỒNG QUÂN)

Bảo vệ bản quyền từ góc nhìn của lĩnh vực điện ảnh

Trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, điện ảnh là một trong số những loại hình bị vi phạm bản quyền nhiều nhất. Ở kỷ nguyên số, công nghệ và trí tuệ nhân tạo là sự tiến bộ nhưng cũng là những công cụ đắc lực để sao chép và phát tán sản phẩm điện ảnh, gây ảnh hưởng nặng nề nhiều mặt.

Phối cảnh công trình biểu tượng bông lúa Cà Mau.

Giá trị văn hóa từ "Biểu tượng bông lúa" ở Cà Mau

Sự phát triển của một địa phương trong kỷ nguyên mới không chỉ được đong đếm một cách cơ học bằng những con đường rải nhựa, hay những cây cầu bê-tông nối nhịp đôi bờ. Tầm vóc và sức sống của một vùng đất còn được khắc họa đậm nét qua những biểu tượng văn hóa mang tầm nhìn chiến lược.

Cảnh trong vở kịch ngắn “Chuyện nhà chị Tín” của Nhà hát Kịch Việt Nam biểu diễn tại Bảo tàng Hồ Chí Minh. (Ảnh: THƯƠNG NGUYỄN)

Mở lối để sân khấu tiếp cận công chúng

Không thiếu những cuộc thi, liên hoan được tổ chức rầm rộ, những vở diễn mới liên tục ra mắt mỗi năm, nhưng sân khấu nước ta vẫn đang loay hoay đi tìm khán giả. Lý do tình trạng này là bởi các đơn vị chức năng chưa xây được nhịp cầu đủ mạnh để kết nối với công chúng trong môi trường truyền thông đang thay đổi từng ngày.

Các văn nghệ sĩ trong chuyến đi thực tế tại mỏ than ở Quảng Ninh vào dịp Ngày Thơ Việt Nam năm 2026. (Ảnh: THIÊN AN)

Chuyển động mới của văn học viết về công nhân

Trong dòng chảy của văn học đương đại, đề tài công nhân từng là mạch nguồn quan trọng, được khai thác nhiều, nhưng cũng có giai đoạn gần như vắng bóng. Vài năm trở lại đây, mảng đề tài này được quan tâm hơn, không còn bó hẹp trong khuôn mẫu cũ mà thể hiện góc nhìn đa chiều, gắn với nhịp vận động của xã hội hiện đại.