Di sản tư liệu gần trăm năm tuổi và sức sống hôm nay

Trưng bày “Di sản tư liệu EFEO: Từ dấu ấn lịch sử đến giá trị đương đại” giới thiệu tới công chúng không chỉ những di sản tư liệu quý có tuổi đời gần 100 năm, mà còn đem đến những hình ảnh sống động về di sản hiện hữu trong đời sống hôm nay.

Triển lãm giới thiệu di sản tư liệu quý của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) hiện lưu trữ tại Thư viện Khoa học xã hội - Viện Thông tin Khoa học xã hội.
Triển lãm giới thiệu di sản tư liệu quý của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) hiện lưu trữ tại Thư viện Khoa học xã hội - Viện Thông tin Khoa học xã hội.

Di sản quý có tuổi đời ngót trăm năm

Trưng bày “Di sản tư liệu EFEO: Từ dấu ấn lịch sử đến giá trị đương đại” tại Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, do Viện Thông tin Khoa học xã hội thực hiện, là hoạt động chào mừng Ngày Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo Việt Nam (18/5/2026) và Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sự kiện nhằm tôn vinh và phát huy giá trị các di sản tư liệu quý của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp (EFEO) hiện lưu trữ tại Thư viện Khoa học xã hội - Viện Thông tin Khoa học xã hội. Qua đó góp phần cung cấp luận cứ khoa học phục vụ xây dựng hồ sơ đề nghị UNESCO công nhận Bộ sưu tập ảnh EFEO là Di sản tư liệu thế giới. Đồng thời khẳng định vai trò của Viện Thông tin Khoa học xã hội, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam trong công tác bảo tồn, khai thác và lan tỏa giá trị tri thức Khoa học xã hội trong bối cảnh chuyển đổi số.

ndo_br_trienlam3.jpg
Chế phong cho Tài chính tòa nhị hạng Tham tá biên tu Lê Trọng Hiền.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, bộ tư liệu này đã được lưu giữ gần 100 năm, gồm sách cổ quý, tranh, ảnh, các sản phẩm nghiên cứu của nhiều thế hệ các nhà khoa học, nhà nghiên cứu Khoa học xã hội và nhân văn được lưu giữ tại đây.

Tư liệu EFEO là một trong những bộ tư liệu lớn nhất không chỉ ở Việt Nam mà còn cả ở Đông Dương.

ndo_br_trienlam2.jpg

Tại Trưng bày lần này, hệ thống tư liệu phong phú gồm sách, ảnh, bản đồ, sắc phong, sách Trung Quốc cổ, sách Nhật Bản cổ… và nhiều nguồn tư liệu có giá trị khác được chính thức giới thiệu tới công chúng. Điểm nhấn nổi bật là Bộ sưu tập ảnh EFEO với nhiều tư liệu quý hiếm, ghi lại sinh động không gian văn hóa, tín ngưỡng, kiến trúc và đời sống Việt Nam và khu vực Đông Dương từ cuối thế kỷ XIX đến giữa thế kỷ XX. Bên cạnh đó, các bộ sưu tập sách cổ và tài liệu nghiên cứu chuyên sâu cho thấy quá trình tích lũy tri thức có hệ thống của nhiều thế hệ học giả trong và ngoài nước.

Trưng bày được xây dựng theo hướng kết hợp giữa giá trị di sản và cách tiếp cận đương đại. Không gian được tổ chức theo dòng thời gian và các chủ đề chuyên sâu, tạo mạch dẫn rõ ràng, giúp người xem nhận diện được tiến trình hình thành, giá trị và sức sống của khối tư liệu EFEO.

ndo_br_trienlam1.jpg
Atlas ghi chép lại cuộc hành trình của tàu Pérouse đến các nước châu Á.

Người xem có cơ hội được tận mắt chứng kiến cuốn Atlas ghi chép lại cuộc hành trình của tàu Pérouse đến các nước châu Á như Trung Quốc, Triều Tiên, Nhật Bản và vùng biển Đông trong các năm 1785-1788, bộ chế phong cho Tài chính tòa nhị hạng Tham tá biên tu Lê Trọng Hiền, rồi những hình ảnh về Hồ Gươm, Nhà hát Lớn, bến thuyền bên sông Hồng, cầu Long Biên, Kinh thành Huế, cầu Trường Tiền – sông Hương, chợ Bến Thành hồi đầu thế kỷ 20.

Di sản trong đời sống hôm nay

Không chỉ là những hình ảnh tư liệu, tại Trưng bày, người xem còn có thể hình dung chặng đường của một số nghề thủ công từ xưa đến nay. Từ những hình ảnh, một số nghề truyền thống đã thực sự hiện hữu tại triển lãm, với những sản phẩm thêu ren của người khuyết tật, với sản phẩm chạm bạc, gốm sứ…

Người xem được tận mắt ngắm nhìn, chạm tay vào sản phẩm của những nghề truyền thống có tuổi đời hàng trăm năm, đến nay vẫn được cư dân làng nghề, phố nghề giữ gìn, duy trì.

Cùng với tư liệu, hiện vật và trao đổi trực tiếp, người xem còn được tìm hiểu những di sản tư liệu quý này thông qua hệ thống lưu trữ bằng công nghệ.

ndo_br_trienlam4.jpg
ndo_br_trienlam6.jpg
ndo_br_trienlam8.jpg
Trưng bày, giới thiệu các sản phẩm nghề thủ công truyền thống.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi, những tư liệu, hiện vật quý hiện nay đang từng bước được bảo tồn, số hóa, chuẩn hóa và kết nối cơ sở dữ liệu để phục vụ trở lại cho nghiên cứu khoa học, giáo dục, truyền thông tri thức và hợp tác quốc tế. Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong lưu trữ và khai thác tư liệu này góp phần nâng cao trải nghiệm của người xem. Các dữ liệu số hóa, tư liệu đa phương tiện được tích hợp nhằm tăng khả năng tiếp cận, đặc biệt đối với những tài liệu có giá trị cao, khó tiếp xúc trực tiếp.

ndo_br_trienlam9.jpg
Sản phẩm thêu tay của người khuyết tật.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi cho biết, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam mong muốn lan tỏa giá trị của di sản tư liệu này đến những người yêu chuộng khoa học chung, và khoa học xã hội nhân văn nói riêng, cũng như lan tỏa, quảng bá, giới thiệu những kết quả nghiên cứu khoa học của Việt Nam ra thế giới.

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Văn Lợi khẳng định, bộ tư liệu của Viện Viễn Đông Bác cổ Pháp không chỉ là dữ liệu mà còn là di sản quý, đã và đang đồng hành cùng ngành Khoa học xã hội và nhân văn.

ndo_br_trienlam5.jpg
ndo_br_trienlam7.jpg
Trải nghiệm tìm hiểu di sản qua công nghệ.

Phát biểu về trưng bày, Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sĩ Quý, nguyên Viện trưởng Viện Thông tin Khoa học xã hội Việt Nam cho biết, đây là nguồn tư liệu “có một không hai” về Khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam, được hình thành từ sự kết hợp giữa phương pháp nghiên cứu hiện đại của châu Âu và trí tuệ của các thế hệ học giả Việt Nam.

Di sản này không chỉ là kết quả của một giai đoạn lịch sử, mà còn là nền tảng tri thức cho nhiều ngành khoa học ở Việt Nam hiện nay. “Tuy nhiên, việc khai thác còn chưa tương xứng với giá trị vốn có, đòi hỏi phải có cách tiếp cận mới, mạnh dạn hơn, hiện đại hơn”, Giáo sư, Tiến sĩ Hồ Sĩ Quý nói.

Có thể bạn quan tâm

Vở “Huyền tích Hồ Gươm” là một điểm nhấn đặc biệt trong "Thời khắc". (Ảnh: NGỌC ĐINH)

Đổi mới cách tiếp cận, đưa sân khấu đến với công chúng

Làm thế nào để những câu chuyện lịch sử không chỉ được lưu giữ mà còn tiếp tục đối thoại với đời sống đương đại? Nhà hát Kịch Hà Nội tìm câu trả lời qua chương trình “Thời khắc” - nơi lịch sử, văn hóa, nghệ thuật sân khấu kết hợp với công nghệ, giúp công chúng tiếp cận một phương thức trải nghiệm nghệ thuật mới.

Tường Hoàng thành Huế được chống đỡ bằng khung thép.

Thích ứng với thiên tai trong bảo tồn di sản

Sau trận lũ tháng 11/2025, đoạn tường Hoàng thành Huế dài khoảng 15m bị đổ sập nay đã được khôi phục. Dọc tuyến thành dài gần 3km này hiện vẫn còn hàng chục mét phải chống đỡ bằng khung thép, cho thấy những tác động ngày càng rõ của mưa lũ, nắng nóng, bão và sạt lở đối với hệ thống di tích hàng trăm năm tuổi của Huế.

“Sinh viên thế hệ mới” 2026 lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc. (Ảnh: VTV)

“Sinh viên thế hệ mới” trở lại, mở rộng sân chơi cho Gen Z

Tối 8/10, Ban Văn hóa-Giải trí, Đài Truyền hình Việt Nam tổ chức Lễ công bố phát sóng mùa 4 chương trình “Sinh viên thế hệ mới” 2026, với chủ đề “Quê mình có việc, Gen Z Việt có cách”. Mùa 4 sẽ đưa các dự án đến gần hơn các vấn đề thực tế tại địa phương, đồng thời lần đầu mở rộng sân chơi trực tuyến đến sinh viên trên toàn quốc.

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

[Video] Việt Nam vào top 10 quốc gia được yêu thích nhất thế giới năm 2026

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam cho biết, tạp chí du lịch danh tiếng Condé Nast Traveler của Hoa Kỳ vừa công bố kết quả giải thưởng Readers’ Choice Awards 2026. Tại hạng mục 20 quốc gia được yêu thích nhất thế giới do độc giả toàn cầu bình chọn, Việt Nam xuất sắc ghi tên ở vị trí thứ 10 với tổng số 92,99 điểm.

Tiết mục nghệ thuật chào mừng Đại hội. (Ảnh: HỒNG HẢI)

Tiến sĩ, Nghệ sĩ Nhân dân Phạm Anh Phương tái đắc cử Chủ tịch Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam

Ngày 8/10, tại Hà Nội, Hội Nghệ sĩ Múa Việt Nam tổ chức phiên trọng thể Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VIII (nhiệm kỳ 2026-2031). Đây được coi là ngày hội lớn của các nghệ sĩ múa trên cả nước, đồng thời cũng là dịp nhìn lại hành trình cống hiến và mở ra những chặng đường mới cho nghệ thuật múa nước nhà.

“Dệt sắc đan mây” nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình của các em học sinh. (Ảnh: DIỆU HƯƠNG)

“Dệt sắc đan mây”- Nối dài hành trình gieo hạt tri thức

Ngày 7/10, tại Trường tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hoàn Kiếm, Hà Nội), dự án giáo dục Libreria Project đã mở đầu mùa hoạt động thứ 8 bằng sự kiện “Dệt sắc đan mây”, mang đến nhiều trải nghiệm ý nghĩa cho học sinh, tiếp tục nối dài hành trình gieo hạt tri thức.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Vũ Trọng Lâm và Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ trao sách tặng các đại biểu. (Ảnh: NXB)

Nâng cao nhận thức về bảo vệ dữ liệu trong bối cảnh chuyển đổi số

Với kết cấu gồm 3 chương, cuốn sách của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Quốc Tỏ tập trung làm rõ nhận thức về không gian mạng và dữ liệu cá nhân; tình hình và thực tiễn bảo vệ dữ liệu cá nhân; những vấn đề đặt ra và các quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân trên không gian mạng.

Toàn cảnh buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. (Ảnh: HÒA NGUYỄN)

“Jazz & Friends”-Dấu ấn hội nhập và sáng tạo của Jazz Việt

Hướng tới kỷ niệm 70 năm thành lập Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Khoa Nhạc Jazz tổ chức chuỗi hoạt động chủ đề “Jazz & Friends-Hội tụ và lan tỏa”. Đây là dấu mốc quan trọng trong hoạt động của Khoa, cũng là dịp nhìn lại những bước chuyển mình của Jazz Việt trong đời sống âm nhạc đương đại.